Đan Mạch nói tương lai NATO ‘gặp rủi ro’ sau đe dọa áp thuế của ông Trump

Phát biểu trong chuyến thăm hôm 18/1 tới Na Uy, một trong những quốc gia bị Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa áp thuế, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen nói rằng “trật tự địa chính trị toàn cầu như chúng ta vẫn biết và tương lai của NATO đang đối mặt tình thế rủi ro”.

“Tôi không nghi ngờ gì về việc châu Âu dành sự ủng hộ mạnh mẽ cho Đan Mạch trong vấn đề này. Châu Âu sẽ càng mạnh mẽ hơn khi chúng ta cùng nhau thể hiện sức mạnh tập thể”, ông nói trong cuộc họp báo ở Oslo.

Theo ông, việc ông Trump đe dọa áp thuế 10% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan, các thành viên của NATO ở châu Âu, là “nghịch lý”. Ông cũng nhấn mạnh cuộc diễn tập “Arctic Endurance” sắp tới, do Đan Mạch tiến hành cùng các đồng minh trong NATO tại Greenland, cho thấy họ rất coi trọng vấn đề an ninh ở Bắc Cực.

“Tình hình xáo trộn khi chúng ta nhận thông điệp này từ Tổng thống Mỹ, ngay sau khi một số quốc gia châu Âu đã đảm nhận nhiệm vụ mà ông Trump cho rằng chúng ta bỏ bê”, ông Rasmussen nói, đề cập đến an ninh Bắc Cực.

Ông cho biết các nước trong Liên minh châu Âu (EU) đang phối hợp để phản ứng trước lời đe dọa của ông Trump, nhấn mạnh rằng biện pháp áp thuế này sẽ ảnh hưởng toàn bộ khối.

“Đó là cuộc đối thoại mang tính xây dựng. Chúng ta sẽ phải xem liệu có thể tiếp tục đối thoại hay không, để Tổng thống Mỹ từ bỏ giấc mơ kiểm soát Greenland”, Ngoại trưởng Rasmussen nói, đồng thời kêu gọi các nước phải làm mọi thứ có thể để giữ vững nguyên tắc của mình. “Tổng thống Mỹ là người không theo khuôn mẫu, nhưng nước Mỹ không phải chỉ có Tổng thống”.

Nghị sĩ Cộng hòa Michael McCaul, đến từ Texas, cùng ngày bày tỏ hoài nghi về kế hoạch của ông Trump nhằm sáp nhập Greenland. “Chúng ta có thể tăng hiện diện quân sự ở đó, nhưng không cần phải chiếm vùng đất này”, ông McCaul nói. “Nếu chúng ta muốn mua lãnh thổ đó thì ổn thôi, nhưng tôi không cho rằng có ai sẵn sàng bán nó”.

McCaul, cựu chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ, cũng cảnh báo về rủi ro nếu Mỹ có bất cứ động thái sử dụng vũ lực nào ở Greenland. “Hành động quân sự đó sẽ làm đảo lộn hoàn toàn Điều 5 về phòng thủ tập thể của NATO. Về bản chất, nó sẽ đẩy Mỹ vào tình trạng chiến tranh với chính NATO”, ông nói. “Đó sẽ là sự xóa sổ khối NATO như chúng ta vẫn biết”.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte hôm 18/1 cho biết ông đã trao đổi với Tổng thống Trump về “tình hình an ninh” ở Greenland và Bắc Cực.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác về vấn đề trên, và tôi mong được gặp ông Trump ở Davos vào cuối tuần này”, ông Rutte đăng trên mạng xã hội X.

Tuyên bố về đòn thuế mới nhất của ông Trump nhắm vào Đan Mạch và những nước ủng hộ Copenhagen trong vấn đề Greenland. Tổng thống Mỹ cho biết mức thuế này có hiệu lực từ ngày 1/2 và sẽ tăng lên 25% vào đầu tháng 6, được duy trì cho đến khi Mỹ đạt thỏa thuận mua lại Greenland “một cách hoàn toàn và trọn vẹn”.

Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan đã thông báo triển khai quân đến Greenland trong khuôn khổ cuộc diễn tập “Arctic Endurance”. Trong khi đó, Nhà Trắng tuyên bố lực lượng châu Âu tại Greenland không thể ngăn Mỹ thực hiện kế hoạch kiểm soát vùng lãnh thổ.

8 nước bị áp thuế đã ra tuyên bố chung nhấn mạnh cuộc diễn tập “Arctic Endurance” được lên kế hoạch từ trước và không gây ra mối đe dọa cho bất kỳ ai.

“Đe dọa áp thuế sẽ làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương, có nguy cơ gây ra vòng xoáy nguy hiểm. Chúng tôi sẽ tiếp tục đoàn kết và phối hợp chặt chẽ khi phản ứng, cũng như cam kết bảo vệ chủ quyền của mình”, tuyên bố chung của 8 nước có đoạn.

Huyền Lê (Theo Anadolu, AFP, Hill)