Lộ diện bộ hài cốt cổ xưa nhất của “loài người thực thụ”

Theo Science Alert, bộ hài cốt gần như hoàn chỉnh của một loài người cực kỳ cổ đại đã được khai quật ở miền Bắc Kenya, bao gồm gần như đầy đủ một bộ răng, các mảnh xương bả vai, cánh tay, xương sườn, xương chậu, xương đùi và hộp sọ.

Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi tiến sĩ Fred Grine từ Đại học Stony Brook (Mỹ) đã phân tích hóa thạch và cho biết đó có thể là hài cốt của một “người khéo léo” Homo habilis, có niên đại lên đến 2,02-2,06 triệu năm.

Homo habilis là một trong những loài đầu tiên của chi Homo (chi Người), chi linh trưởng thực sự thoát lốt vượn nhân hình nhờ những đặc điểm tiến hóa vượt trội về bộ não, cơ thể và có khả năng chế tạo công cụ theo các công nghệ nhất định.

Homo sapiens – người tinh khôn, tức chúng ta – chính là loài ra đời muộn nhất của chi này và hiện đang “thống trị” toàn chi bởi các loài khác đã tuyệt chủng.

Vì vậy, hóa thạch mới ở Kenya – được đặt tên là KNM-ER 64061 – càng có ý nghĩa lớn: Đó là những phần xương cổ xưa nhất có thể được gọi là “bộ hài cốt” thuộc chi của chúng ta. Đã có những mảnh hóa thạch cổ hơn từng được tìm thấy, nhưng chỉ là mảnh xương lẻ hoặc một phần xương vỡ vụn.

Riêng về “người khéo léo” Homo habilis, chỉ có 3 hóa thạch không hoàn chỉnh và rời rạc của loài này được tìm thấy trước đây, niên đại đều “trẻ” hơn, với hóa thạch xương hàm gần nhất là 1,44 triệu tuổi.

Biệt danh “người khéo léo” đã kể lại phần nào câu chuyện về họ: Đó là một trong những loài người cổ đại nhất biết chế tạo công cụ đá, chính là thứ giúp tổ tiên chúng ta thực sự sống cuộc đời của con người.

Bên cạnh đó, họ cũng là cầu nối quan trọng giữa chi Australopithecus (Người vượn phương Nam) chủ yếu sống trên cây và chi Homo, đi bằng hai chân, sống chủ yếu dưới đất.

So với đại diện Người vượn phương Nam nổi tiếng là Lucy – chỉ cao hơn 1 m và nặng 29 kg – Homo habilis “trẻ” hơn 1 triệu năm, hộp sọ lớn hơn nhưng khuôn mặt và răng nhỏ hơn.

Người này cũng có thể hình lớn hơn hẳn cao khoảng 160 cm và nặng 30,7-32,7 kg.

Các xương ngón tay của Homo habilis cũng cho thấy sự tiến hóa của khả năng cầm nắm chính xác, một đặc điểm quan trọng mà con người cổ xưa này có thể đã sử dụng để chế tạo công cụ hoặc chuẩn bị thịt.

Trong khoảng nửa triệu năm, phạm vi sinh sống của H. habilis trùng lặp với một loài người tiền sử nổi tiếng khác là “người đứng thẳng” Homo erectus

KNM-ER 64061 có xương tay dài và chắc khỏe hơn so với Homo erectus, củng cố quan điểm cho rằng họ vẫn duy trì khả năng và thói quen đu trên cây khá thường xuyên.

Nhờ các phát hiện về những loài người khác trong những năm gần đây, chúng ta biết được rằng dòng dõi loài người không tiến hóa theo một đường thẳng.

Và hóa thạch mới được mô tả trên tạp chí The Anatomical Record này giúp chúng ta tiến gần hơn đến khởi đầu của cây phả hệ loài người.