Đẻ con được hỗ trợ mua nhà – cú hích dân số và bất động sản Trung Quốc

Theo đó, gia đình sinh con thứ hai sẽ được nhận hỗ trợ diện tích tương đương 25 m², sinh con thứ ba được nhà 50 m² và mức tối đa 75 m², giúp các gia đình tiết kiệm 300.000-400.000 Nhân dân tệ (hơn 1,1-1,5 tỷ đồng). Chính sách này lập tức trở thành tâm điểm thảo luận trên các diễn đàn mạng xã hội Trung Quốc. Trong khi một số người mừng vì viễn cảnh vừa có con vừa có nhà, số khác lại đặt câu hỏi: Giữa nhà cửa và con cái, đâu mới là tài sản tích lũy đảm bảo cho tương lai?

Quyết định của Hồ Bắc không phải là một phút ngẫu hứng mà là nỗ lực thoát khỏi vòng vây của hai cuộc khủng hoảng: Dân số lao dốc và thị trường địa ốc đóng băng. Trung Quốc đang đối mặt với thực trạng tỷ lệ sinh sụt giảm liên tục, giới trẻ ngày càng thờ ơ với việc có con. Trong ba năm qua, tỷ lệ sinh của nước này rơi xuống mức chưa bằng một nửa so với tỷ lệ 2,1 cần thiết để duy trì dân số ổn định. Số trẻ chào đời hàng năm liên tục duy trì ở mức dưới 10 triệu kể từ năm 2022 đến nay, dẫn đến tình trạng suy giảm dân số tổng thể trong 3 năm liên tiếp.

Cùng lúc đó, thị trường bất động sản sau thời kỳ phát triển nóng nay rơi vào cảnh nguội lạnh và đang cần những biện pháp để vực dậy kịp thời. Tại các thành phố tỉnh lẻ như Trúc Sơn, các nhà phát triển đang “ngạt thở” vì hàng tồn kho tăng vọt, buộc chính quyền phải tung ra “phát súng” đầu tiên nhằm kích cầu cả hai lĩnh vực này.

Dù được truyền thông là “tặng nhà” nhưng thực tế đây là một hình thức trợ cấp mua nhà có điều kiện. Người dân vẫn phải tự lực về tài chính để thanh toán giá trị căn hộ trước, sau đó mới được giảm trừ dựa trên số con. Điều này bộc lộ một nghịch lý rằng để hưởng ưu đãi, gia đình phải chứng minh được năng lực tài chính để gánh vác các khoản vay thế chấp. Đây là một thử thách khi giới trẻ đang bị đè nặng bởi “ba ngọn núi” gồm giá nhà cao, chi phí giáo dục đắt đỏ và thu nhập bấp bênh.

Dân số và thị trường nhà đất vốn là hai lĩnh vực tách biệt nhưng lại biến thành “cặp song sinh dính liền”. Thị trường bất động sản đóng vai trò quan trọng đối với tài chính địa phương. Nhất là ở các thành phố tỉnh lẻ, phần lớn nguồn thu đều trông chờ vào việc bán đất và thu thuế nhà đất. Nếu thị trường bất động sản đóng băng, chính quyền sẽ mất đi nguồn thu quan trọng nhất, kéo theo hàng loạt khó khăn về tài chính.

Mặt khác, tỷ lệ sinh thấp đồng nghĩa với việc lực lượng mua nhà trong tương lai sẽ dần cạn kiệt. Nếu không có thế hệ kế cận, hàng triệu căn hộ đang mọc lên như nấm không biết bán cho ai. Sự gắn kết giữa bất động sản và dân số thực chất là một phép tính tồn tại: muốn cứu thị trường, trước hết phải có con người. Thực chất, chính quyền địa phương đang muốn mượn việc sinh con để hóa giải áp lực dân số trong tương lai, đồng thời tranh thủ “giải cứu” thị trường bất động sản nhằm lấp đầy khoảng trống ngân sách. Do đó, chính sách “đẻ con tặng nhà” trở thành một giải pháp tưởng chừng như vẹn cả đôi đường.

Sau khi chính sách ban hành, nhiều gia đình ở Trúc Sơn đã nộp đơn xin hỗ trợ, khiến doanh số bán nhà có cải thiện ngắn hạn song chính sách này không tạo ra một làn sóng hưởng ứng rộng khắp từ tất cả người dân. Sinh con là một cam kết trách nhiệm suốt đời, không phải phép tính kinh tế có thể đánh đổi bằng vài chục mét vuông hỗ trợ. Trước những áp lực bủa vây từ chi phí giáo dục đến chăm sóc sức khỏe, một khoản trợ cấp nhà là chưa đủ sức thuyết phục để các gia đình đánh đổi.

Chính sách tại Hồ Bắc đã phơi bày một sự thật về thị trường bất động sản Trung Quốc. Thời kỳ mua nhà để đầu cơ sinh lời đã kết thúc. Giờ đây, nhà ở đang quay trở lại giá trị thực của nó nhưng lại trong bối cảnh niềm tin của người tiêu dùng đang ở mức thấp.

Chuyên gia cảnh báo các gói kích thích chỉ có tác dụng tạm thời. Để phát triển bền vững, bất động sản phải thực sự trở thành nơi “mỗi người đều có chỗ ở” thay vì là công cụ đầu cơ. Mấu chốt của việc sinh con hay mua nhà nằm ở năng lực kinh tế của gia đình, an sinh xã hội và kỳ vọng vào tương lai. Nếu những nền tảng này không được cải thiện, mọi chính sách kích thích dù táo bạo đến đâu cũng khó có thể tạo ra một cuộc lội ngược dòng.

Bình Minh (Theo 163)