Định hình “bộ não” cho đô thị số

Giao thông, y tế, giáo dục, môi trường, đất đai, sản xuất – kinh doanh đều liên tục tạo ra dữ liệu. Thách thức không nằm ở việc có hay không dữ liệu mà ở khả năng kết nối, xử lý và chuyển dữ liệu đó thành các quyết định quản lý và dịch vụ hiệu quả. Lúc này, trung tâm dữ liệu cần được nhìn nhận như “bộ não vận hành” của đô thị số.

Khi dữ liệu được xử lý theo thời gian thực, thành phố có thể chủ động điều tiết giao thông, tối ưu vận hành hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ công và giảm chi phí xã hội. Người dân hưởng lợi trực tiếp từ những thay đổi tưởng chừng rất nhỏ nhưng thiết thực, như: đi lại thuận tiện hơn, tiếp cận dịch vụ nhanh hơn, thông tin minh bạch hơn và trải nghiệm đô thị thân thiện hơn.

Song song đó, an toàn và an ninh dữ liệu trở thành yếu tố không thể tách rời. Khi TP HCM tiến sâu vào chính quyền số, kinh tế số và các mô hình giao dịch số, dữ liệu cá nhân, dữ liệu công dân và dữ liệu kinh tế cần được bảo vệ ở tiêu chuẩn cao. Trung tâm dữ liệu hiện đại không chỉ là nơi lưu trữ, mà còn là hạ tầng bảo đảm niềm tin – nền tảng để người dân và doanh nghiệp yên tâm tham gia vào các hoạt động số.

Ở chiều sâu hơn, trung tâm dữ liệu mở ra không gian hình thành sản phẩm số và tài sản số gắn với nền kinh tế thực. Tài sản số không phải là một khái niệm trừu tượng hay đồng nhất với tiền mã hóa (crypto). Đó có thể là dữ liệu sản xuất, chuỗi cung ứng, quyền sở hữu trí tuệ, sản phẩm nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ hay tri thức được số hóa, chuẩn hóa và bảo đảm pháp lý. Khi những giá trị này được đặt trên hạ tầng dữ liệu đủ mạnh, chúng mới có khả năng được bảo vệ, định giá và giao dịch một cách minh bạch.

Chính tại điểm này, mối liên kết giữa Trung tâm dữ liệu và giấc mơ Trung tâm tài chính quốc tế của TP HCM trở nên rõ nét hơn bao giờ hết. Một trung tâm tài chính hiện đại không thể chỉ dựa vào việc luân chuyển các dòng vốn truyền thống. Nó cần sản phẩm mới để giao dịch. Hạ tầng dữ liệu chính là nơi xác thực, lưu trữ và giám sát các giao dịch tài sản số này. Không có trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế, việc vận hành các sàn giao dịch tài sản số hay hệ thống thanh toán mới sẽ thiếu đi nền tảng tin cậy. Ngược lại, khi nền móng này vững chắc, TP HCM có thể hình thành các thị trường tài chính dựa trên giá trị thực của nền kinh tế, thay vì các hoạt động đầu cơ rủi ro.

Ở góc độ dài hạn, đầu tư vào trung tâm dữ liệu cũng là cách TP HCM chuẩn bị “nền móng mềm” cho tăng trưởng. Thành phố không chỉ thu hút vốn công nghệ mà còn tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp và các ngành kinh tế truyền thống tham gia sâu hơn vào kinh tế số. Khi mỗi chủ thể có thể tạo ra, sở hữu và khai thác giá trị từ sản phẩm số của mình, trung tâm dữ liệu mới thực sự trở thành động lực phát triển.

Khi dữ liệu được vận hành như một tài sản chung, an toàn và hiệu quả, TP HCM mới có thể khẳng định vai trò trung tâm tài chính – công nghệ của khu vực trong giai đoạn phát triển tiếp theo.