Doanh nghiệp khai ‘không có lựa chọn nào khác’ nên phải ‘chi theo cơ chế chị Nga’

Chiều 6-1, phiên tòa xét xử vụ đưa và nhận hối lộ hơn 100 tỉ tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) tiếp tục phần thẩm vấn các giám đốc doanh nghiệp, cá nhân làm dịch vụ hồ sơ công bố sản phẩm.

Trước đó hai cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga và 32 lãnh đạo, cán bộ của cục đều đưa ra lời khai không gây khó để ép doanh nghiệp đưa tiền, mà hướng dẫn họ làm đúng hồ sơ và được cảm ơn.

Trái ngược lại, tại tòa chiều nay, hầu hết các giám đốc, cá nhân làm dịch vụ đăng ký công bố sản phẩm đều khai nếu không chi 8-10 triệu một hồ sơ thì không được giải quyết. Chưa chi tiền, hồ sơ của doanh nghiệp sẽ bị phía cục “treo” lại, hoặc trả đi trả về không rõ lý do.

Doanh nghiệp “không có lựa chọn nào khác”, buộc phải chi tiền

Trước bục khai báo, bà Lại Thị Thu Anh (Giám đốc Công ty TNHH Great Health Việt Nam) nhiều lần khẳng định nếu không chi tiền thì hồ sơ xin công bố sản phẩm sẽ không được duyệt. Do đó họ “không có lựa chọn nào khác”.

Bà Thu Anh cho biết từ năm 2018 bắt đầu làm dịch vụ đăng ký hồ sơ công bố sản phẩm. Tuy nhiên hồ sơ của công ty nộp lên thì nhiều lần bị cục trả lại, yêu cầu sửa đổi, bổ sung. Thời điểm đó không có văn bản pháp luật quy định cụ thể việc sửa đổi như thế nào, mà doanh nghiệp phải chờ chuyên viên xin ý kiến lãnh đạo phòng, lãnh đạo cục để có hướng sửa đổi, bổ sung cho những hồ sơ bị treo.

Do nhiều lần bị phía cục trả hồ sơ yêu cầu sửa đổi, bổ sung, bà Thu Anh gọi điện cho bạn học của mình là Hoàng Thanh Hà (chuyên viên của cục) để nhờ hướng dẫn.

Chuyên viên Thanh Hà thông báo với Thu Anh “theo cơ chế chung của cục”, để được tạo điều kiện hỗ trợ thẩm xét thì phải chi 8 triệu đồng một bộ hồ sơ công bố sản phẩm trong nước, và 10 triệu một hồ sơ sản phẩm nhập khẩu.

“Nếu doanh nghiệp không đưa tiền thì không được phía cục hướng dẫn nội dung sửa đổi. Bị cáo nghĩ rằng không có lựa chọn nào khác, phải đồng ý với cơ chế của cục đưa ra về việc chi tiền”, Thu Anh khai.

“Việc bị cáo đưa tiền có phải là tự nguyện không?”, chủ tọa hỏi.

Bà Thu Anh khẳng định “bị cáo không hề tự nguyện” và “nếu tự nguyện thì chỉ đưa cảm ơn 500.000 đồng”.

Tiếp tục khai báo với giọng bức xúc, Thu Anh phân trần rằng: “Trên thực tế, nếu được lựa chọn thì không bao giờ bị cáo đưa tiền với mức 8-10 triệu đồng một hồ sơ”.

“Có hồ sơ nào không phải đưa tiền không?”, chủ tọa tiếp tục hỏi. Bà Thu Anh khẳng định dứt khoát rằng “tất cả đều phải đưa tiền”. Tất cả các lần chi tiền đều bằng hình thức chuyển khoản cho chuyên viên của cục với nội dung ghi mã hồ sơ.

Thu Anh cho biết để làm dịch vụ công bố sản phẩm, đã thu từ 13-15 triệu một bộ hồ sơ của doanh nghiệp. Sau khi trừ chi phí và tiền “bôi trơn” cho Cục An toàn thực phẩm, nữ giám đốc được hưởng 800.000 đồng một hồ sơ, tổng 425 triệu đồng.

Tổng số tiền nữ giám đốc này đã hối lộ các chuyên viên của cục là hơn 4,7 tỉ, để được tạo điều kiện cấp hơn 800 giấy tiếp nhận công bố sản phẩm.

Số tiền hưởng lợi, Thu Anh khai dùng để nuôi ba con nhỏ, trong đó có một cháu tự kỷ. “Do bị cáo nhận thức việc đưa tiền là theo cơ chế và để được hướng dẫn làm đúng, chứ không phải để bỏ qua lỗi nào cả”, nữ bị cáo phân trần và xin được xem xét về bối cảnh phạm tội.

“Phải chi theo cơ chế của chị Nga”

Cũng rơi vào cảnh không chi tiền thì không được Cục An toàn thực phẩm giải quyết, bà Nguyễn Thị Vinh (cá nhân làm dịch vụ) khai các chuyên viên thông báo phải có “khoản phí” để hồ sơ không bị treo.

“Hồ sơ đầy đủ rồi nộp lên vẫn bị trả đi trả lại không có lý do rõ ràng. Bị cáo hỏi thì được chuyên viên thông báo phải có khoản phí thì hồ sơ mới được thông qua. Họ thông báo mức phí là từ 9 đến 11 triệu đồng một hồ sơ tùy giai đoạn”, bà Vinh khai.

Chấp nhận, bà Nguyễn Thị Vinh đã chi tiền cho các chuyên viên của cục tổng số tiền hơn 4,3 tỉ.

Còn bà Đậu Thị Giang (cá nhân làm dịch vụ) khai với tâm trạng bức xúc, hồ sơ nộp lên mà không được giải quyết và được chuyên viên thông báo phải chi theo cơ chế của chị Nga (cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm).

Giang khai trong thời gian Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong là người ký, các hồ sơ nộp lên không bị gây khó khăn, đa số đều có kết quả.

Đến thời điểm bà Trần Việt Nga là người ký, Giang có 2 hồ sơ đã nộp lên hệ thống nhưng bị “ngâm” rất lâu.

“Bị cáo đã phải sửa đổi, bổ sung đến mức không còn cái gì phải sửa nữa, nhưng hồ sơ vẫn không được duyệt”, Giang bức xúc.

Do đó Giang tìm gặp chuyên viên Phùng Thị Thúy Hà thì được thông báo “phải chờ cơ chế của chị Nga”. Chuyên viên cũng yêu cầu Giang lên gặp trực tiếp bà Nga.

Giang khai chủ động đến phòng làm việc của bà Nga, mang theo 4 triệu để vào tờ giấy A4 ghi mã 2 hồ sơ chưa được duyệt. Sau đó hai hồ sơ của Giang nhanh chóng được cấp giấy tiếp nhận.

Giang cho biết thêm chuyên viên Thúy Hà “mách nước” muốn được duyệt nhanh thì phải chi tiền theo “cơ chế của chị Nga”, mức 4-8 triệu đồng một hồ sơ. Tổng số tiền Giang đã hối lộ cho chuyên viên của cục là hơn 1,7 tỉ.

Giống như những người trên, hàng chục giám đốc, cá nhân làm dịch vụ khác cũng phải chi theo cơ chế do Cục An toàn thực phẩm đưa ra. Tổng số tiền 21 giám đốc, cá nhân bị cáo buộc đưa hối lộ hơn 77,4 tỉ đồng.

Khai báo tại tòa, hầu hết họ đều khẳng định đều phải đưa tiền mức 8-10 triệu với mỗi hồ sơ công bố sản phẩm, 4-8 triệu mỗi hồ sơ quảng cáo. Nếu không đưa tiền, các hồ sơ của doanh nghiệp sẽ bị “treo” hoặc trả đi trả lại với lý do không rõ ràng.