Hàng loạt hãng tàu ngừng nhận đặt chỗ, tăng phụ phí chiến tranh
Ngày 2/3, hãng tàu Wan Hai phát hành thông báo khẩn về việc tạm ngưng dịch vụ đối với khu vực Trung Đông, biển Đỏ và đông Địa Trung Hải (Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập).
Theo đó, Wan Hai tạm dừng tất cả các đặt chỗ cho 3 khu vực này do những tác động bởi xung đột đang diễn ra ở Trung Đông. Thông báo có hiệu lực ngay lập tức cho đến khi có thông tin mới. Hãng cũng tăng cước tàu biển với mức cao nhất đến 4.000 USD.
Bên cạnh việc tạm ngừng nhận đặt chỗ, Wan Hai cho biết đã triển khai nhiều biện pháp phòng ngừa để đảm bảo an toàn cho thủy thủ đoàn, tàu và hàng hóa. Đây là một trong những lý do dẫn đến chi phí vận hành bổ sung, được gọi là phụ phí xung đột khẩn cấp (ESC).
Hãng tàu Wan Hai phát hành thông báo khẩn về việc tạm ngưng dịch vụ đối với khu vực Trung Đông.
Mức phí được áp dụng từ 2.000-3.000 USD/container hàng khô tùy loại và 4.000 USD cho mỗi thiết bị làm lạnh hoặc thiết bị đặc biệt. Ngoài ra, hãng tàu cũng yêu cầu khách hàng trả lại container rỗng cho kho trong thời gian sớm nhất có thể.
Không chỉ Wan Hai, Maersk đã thông báo đình chỉ vô thời hạn toàn bộ hoạt động quá cảnh qua eo biển Hormuz, khẳng định an toàn của thuyền viên, tàu và hàng hóa là ưu tiên tuyệt đối, đồng thời cảnh báo khả năng chậm trễ, thay đổi tuyến và điều chỉnh lịch trình tại các cảng vùng Vịnh.
Hay như Hapag-Lloyd – công ty vận tải biển và container hàng đầu của Đức, thông báo, từ ngày 2/3, phụ phí rủi ro chiến tranh ở mức 1.500 USD (khoảng 1.380 euro) mỗi TEU sẽ được áp dụng cho các tuyến đi và đến vịnh Ba Tư.
Đối với hàng lạnh và hàng đặc biệt, mức phụ phí tăng lên 3.500 USD (khoảng 3.220 euro). Ngoài ra, hãng áp dụng một số ngoại lệ dành cho các lô hàng theo hợp đồng riêng.
Thống kê của Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân – Ban IV cũng cho thấy, tới thời điểm hiện tại, các hãng tàu container lớn như CMA, CGM cũng đã thông báo sẽ chuyển đi qua tuyến mũi Hảo Vọng để tránh xa khu vực chiến sự. Riêng hãng tàu MSC tạm thời không nhận các đơn hàng vận chuyển đến Trung Đông.
Hapag-Lloyd – công ty vận tải biển và container hàng đầu của Đức, cũng thông báo phụ phí rủi ro chiến tranh ở mức 1.500 USD từ ngày 2/3.
Nguy cơ kẹt lịch tàu, thiếu chỗ cục bộ
Trao đổi với Dân Trí chiều 3/3, ông Đào Trọng Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA), nhận định tới thời điểm hiện tại, những tác động do các xung đột quân sự tại Trung Đông lên ngành logistics toàn ngành đã rõ.
Những tác động này chắc chắn sẽ kéo dài hàng tháng thay vì kỳ vọng sẽ chỉ diễn ra trong ngắn hạn. Ông Khoa dự báo, trong những ngày tới, các dịch vụ vào cảng Vùng Vịnh có thể tiếp tục bị chậm, chuyển hướng hoặc điều chỉnh lịch để phù hợp với tình hình thực tế.
Điều này có thể kéo theo kẹt lịch tàu, thiếu chỗ cục bộ, lệch container rỗng và tăng cước trên các tuyến liên quan Trung Đông, châu Á, châu Âu nếu khủng hoảng kéo dài.
Theo ông Khoa, nền kinh tế Việt Nam có độ mở cao, phụ thuộc lớn vào xuất khẩu và vẫn phải nhập khẩu đáng kể đầu vào. Trong đó, Việt Nam xuất khẩu và nhập khẩu lượng hàng từ các nước châu Âu và khu vực Trung Đông khá lớn.
Trong ngắn hạn, hàng đi và đến Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), Iraq, Iran, Qatar, UAE chịu tác động trực tiếp mạnh nhất. Đồng thời, hàng đi châu Âu/Địa Trung Hải không nhất thiết bị chặn ngay, nhưng có thể chịu tác động gián tiếp qua thiếu tàu, đảo vòng mạng lưới, phí bảo hiểm và biến động giá nhiên liệu.
Do đó, VLA khuyến cáo các doanh nghiệp chủ động tìm phương án vận chuyển thay thế, đa dạng hóa nguồn hàng nhập khẩu cũng như thị trường xuất khẩu. VLA cũng đang tổ chức lấy ý kiến doanh nghiệp để cập nhật những phương án ứng phó cụ thể, phù hợp nhất trong những ngày tới.
Tại cuộc họp với lãnh đạo các hiệp hội ngành hàng của Ban IV ngày 2/3, nhiều ý kiến cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ – Israel và Iran đang gây ra những biến động mạnh mẽ cho tuyến hàng hóa Á – Âu. Trong đó, hai tác động lớn nhất hiện nay là việc “nghẽn cổ chai” tại các eo biển chiến lược và chi phí logistics tăng vọt.
Tại eo biển Hormuz – là điểm nóng nhất hiện nay, việc di chuyển qua đây gần hiện như đình trệ. Nhiều hãng tàu đã chủ động dừng hoặc thay đổi lộ trình do rủi ro ở mức “cực cao”.
Trong khi đó, xung đột khiến hy vọng phục hồi tuyến đường qua Biển Đỏ trong năm 2026 trở nên mong manh. Các doanh nghiệp buộc phải tính đến phương án vòng qua mũi Hảo Vọng.
Lo ngại tình trạng lệch container rỗng trong thời gian tới do ảnh hưởng bởi xung đột ở Trung Đông.
Ban IV dự báo, giá cước container trong những ngày tới có thể tăng mạnh. Tương tự với tình trạng bất ổn khu vực này thời điểm năm 2024-2025, cước container 40 feet có thể nhảy vọt hơn 2-3 lần, vượt mốc 5.000 USD.
Cùng với đó, các đơn vị bảo hiểm rủi ro chiến tranh đang rà soát và tăng phí nhanh chóng đối với các tàu hoạt động tại khu vực vùng Vịnh. Giá dầu Brent đang chịu áp lực tăng giá lớn, kéo theo phụ phí nhiên liệu trong vận tải biển và hàng không cũng tăng theo.
Ngoài ra, việc phải thay đổi hải trình vòng qua Nam Phi thay vì đi qua kênh đào Suez khiến thời gian vận chuyển hàng hóa giữa Á – Âu bị kéo dài thêm 10-14 ngày. Điều này gây áp lực cực lớn lên các chuỗi cung ứng “vừa kịp lúc” (Just-in-time), đặc biệt là ngành linh kiện ô tô, điện tử và hàng nông sản thực phẩm.
Ban IV cũng đánh giá, các mặt hàng nông sản – vốn là thế mạnh của Việt Nam như trái cây, thủy sản, sẽ gặp khó khăn do thời gian vận chuyển dài làm ảnh hưởng đến chất lượng và tăng chi phí bảo quản.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/doanh-nghiep-lo-lang-vi-hang-tau-tang-cuoc-ngung-nhan-hang-den-trung-dong-20260303210107594.htm
