Thực hành ESG đang dần trở thành xu thế bắt buộc với doanh nghiệp trên toàn cầu. Khi thực hành ESG, doanh nghiệp sẽ khắc phục những yếu điểm về quản trị, tối ưu chi phí, tối ưu hóa tài nguyên. Triển khai ESG cũng giúp doanh nghiệp mở ra những cơ hội, mô hình kinh doanh mới để từ đó tối đa hóa và giảm thiểu rủi ro.
Tuy nhiên xu hướng này cũng gây áp lực đối với doanh nghiệp Việt vì chi phí tăng lên nhiều khi gia tăng các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội. Ngoài ra, ESG còn là lĩnh vực rất mới tại Việt Nam cũng như chưa có hành lang pháp lý cụ thể.
Thực tế cho thấy không ít doanh nghiệp vẫn triển khai ESG theo hướng “đối phó”, thiên về hoàn thiện báo cáo hơn là tạo ra thay đổi thực chất trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
HỎI ĐÁP VỚI CHUYÊN GIA
Câu hỏi: Từ kinh nghiệm quốc tế, doanh nghiệp Việt Nam nên bắt đầu từ đâu để triển khai ESG một cách bài bản và thực chất, tránh tình trạng thực hiện chỉ mang tính “tuân thủ hình thức” mà chưa tạo ra giá trị bền vững cho hoạt động sản xuất, kinh doanh?
TS Hoàng Quốc Bảo – Đại học Southern Arkansas (Mỹ), Nhà sáng lập, Giám đốc điều hành SPACE ASEAN:
Để tránh tình trạng thực hiện ESG mang tính hình thức, trước hết doanh nghiệp cần hiểu đúng bản chất và các yêu cầu của ESG.
Thứ nhất, nhiều doanh nghiệp thực hiện ESG chưa hiệu quả do chưa nắm đầy đủ nội dung và tiêu chuẩn. Do đó, doanh nghiệp cần “hiểu đúng để làm đúng”, chủ động tìm hiểu các bộ chuẩn phổ biến như GRI, SASB và các tiêu chuẩn liên quan. Đồng thời, có thể cử nhân sự tham gia các khóa đào tạo uy tín trong và ngoài nước, cũng như học hỏi kinh nghiệm từ những doanh nghiệp đã triển khai ESG một cách thực chất.
Thứ hai, vai trò của lãnh đạo doanh nghiệp là yếu tố then chốt. Ban lãnh đạo cần thuyết phục hội đồng quản trị phân bổ nguồn lực, đặc biệt là tài chính, cho các hoạt động ESG.
Nhiều doanh nghiệp gặp khó trong việc thực thi ESG thực chất (Ảnh: The CPD).
Cần nhìn nhận rằng đầu tư cho ESG có thể tạo áp lực trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn sẽ mang lại lợi ích rõ rệt như nâng cao uy tín, tạo thiện cảm với khách hàng, người lao động và nhà đầu tư, từ đó củng cố năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Thứ ba, doanh nghiệp có thể tham gia các chương trình chứng nhận và kiểm định chất lượng liên quan đến ESG. Tùy theo ngành nghề, có thể lựa chọn các tiêu chuẩn uy tín trên thế giới như B Corp (chứng nhận doanh nghiệp cân bằng giữa lợi nhuận và trách nhiệm xã hội), LEED (chứng nhận công trình xanh, tiết kiệm năng lượng), ISO 14001 (hệ thống quản lý môi trường).
Hay Global Organic Textile Standard – GOTS (tiêu chuẩn dệt may hữu cơ toàn cầu), Fair Trade Certified (chứng nhận thương mại công bằng), Forest Stewardship Council – FSC (chứng nhận quản lý rừng bền vững), USDA Certified Organic (chứng nhận nông sản hữu cơ của Bộ Nông nghiệp Mỹ)… Đây là những công cụ giúp doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao tính minh bạch và chứng minh cam kết thực hiện ESG một cách thực chất.
Thứ tư, việc triển khai ESG một cách bài bản và thực chất là một quá trình dài, đòi hỏi thời gian và nguồn lực. Doanh nghiệp nên bắt đầu từ những lĩnh vực phù hợp với năng lực, tập trung làm tốt từng phần thay vì dàn trải quá nhiều mục tiêu cùng lúc. Việc đạt được kết quả cụ thể ở một số hoạt động sẽ tạo nền tảng và động lực để mở rộng sang các lĩnh vực khác, đồng thời tránh tình trạng triển khai nửa vời, không hiệu quả.
TS Hoàng Quốc Bảo là chuyên gia tư vấn cho các nhà quản lý, doanh nhân và tổ chức. Ông cũng tham gia Hiệp hội Doanh nghiệp châu Á tại Arkansas (AAAB) và Mạng lưới Nghiên cứu ASEAN về Năng lượng và Biến đổi khí hậu (ARNECC).
Ông là người sáng lập SPACE ASEAN – tổ chức thúc đẩy hợp tác giữa Mỹ và ASEAN trong lĩnh vực phát triển bền vững, bao gồm đổi mới xanh, thương mại tác động và đầu tư xã hội.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/doanh-nghiep-viet-nen-bat-dau-esg-the-nao-de-tranh-lam-cho-co-20260318172952843.htm

