Đồng minh vùng Vịnh bí mật giục ông Trump tiếp tục chiến dịch Iran?

Theo Hãng tin AP ngày 31.3, trong các trao đổi riêng, đại diện Ả Rập Xê Út, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), Kuwait và Bahrain bày tỏ không muốn chiến dịch của Mỹ tại Trung Đông kết thúc nếu chưa có thay đổi đáng kể trong lãnh đạo hoặc hành vi của Iran. Một số nước cho rằng đây là “cơ hội lịch sử” để làm suy yếu Iran.

Áp lực từ các quốc gia vùng Vịnh xuất hiện trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc giữa việc tuyên bố Iran đã suy yếu và chuyển sang đàm phán, hoặc tiếp tục leo thang nếu không đạt được thỏa thuận. Mỹ cũng đối mặt thách thức duy trì sự ủng hộ trong nước đối với cuộc chiến đã khiến hơn 3.000 người thiệt mạng và tác động tiêu cực đến nền kinh tế toàn cầu.

Dù vậy, ông chủ Nhà Trắng vẫn khẳng định nhận được sự ủng hộ từ khu vực. “Tất cả đều đang phản công”, ông nói trên chuyên cơ Không lực Một ngày 29.3, đề cập đến Ả Rập Xê Út, Qatar, UAE, Kuwait và Bahrain.

Theo Reuters, chính quyền ông Trump cũng đang xem xét khả năng các quốc gia vùng Vịnh đóng góp tài chính cho nỗ lực xung đột, càng nhấn mạnh thêm mức độ liên kết chặt chẽ giữa Mỹ và các đồng minh khu vực.

Về phần mình, các nhà lãnh đạo khu vực hiện nay ủng hộ những nỗ lực của Mỹ. Tuy nhiên, trong nội bộ khu vực vẫn tồn tại khác biệt. UAE được cho là có lập trường cứng rắn nhất, thậm chí thúc đẩy phương án tấn công trên bộ vào Iran trong bối cảnh nước này đã hứng chịu hơn 2.300 cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái kể từ khi xung đột bùng phát.

Kuwait và Bahrain cũng ủng hộ gia tăng sức ép quân sự, trong khi Oman và Qatar nghiêng về giải pháp ngoại giao.

Theo các nguồn thạo tin, Ả Rập Xê Út cho rằng việc chấm dứt xung đột sớm sẽ không tạo ra một “thỏa thuận tốt”. Riyadh nhấn mạnh bất kỳ giải pháp nào cũng cần vô hiệu hóa chương trình hạt nhân của Iran, hạn chế năng lực tên lửa đạn đạo, chấm dứt hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm, đồng thời bảo đảm eo biển Hormuz không thể bị phong tỏa trong tương lai.

Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman được cho là đã nói với các quan chức Nhà Trắng rằng việc tiếp tục làm suy yếu năng lực quân sự và giới lãnh đạo Iran sẽ phục vụ lợi ích lâu dài của khu vực vịnh Ba Tư.

Cùng quan điểm cứng rắn, bà Noura Al Kaabi, quan chức ngoại giao của UAE, viết trên The National rằng: “Một Iran phóng tên lửa đạn đạo, vũ khí hóa thương mại toàn cầu và hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm không còn là điều có thể chấp nhận được trong bối cảnh khu vực nữa. Chúng tôi muốn có sự đảm bảo rằng điều này sẽ không bao giờ xảy ra nữa”.

Tuy nhiên, các nước vùng Vịnh cũng thận trọng trước nguy cơ leo thang. Giới chức Ả Rập Xê Út lo ngại Iran có thể đáp trả bằng cách tấn công vào hạ tầng năng lượng – trụ cột kinh tế của vương quốc.

Nhà Trắng từ chối bình luận về các thông tin trên. Song, phát biểu với ABC News ngày 30.3, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định Washington và các nước vùng Vịnh có chung quan điểm về Iran.

Giới phân tích nhận định cục diện Trung Đông vẫn tiềm ẩn nhiều bất định. Theo chuyên gia Yasmine Farouk (Nhóm Khủng hoảng Quốc tế), việc thiếu mục tiêu rõ ràng và nghi ngờ về mức độ cam kết của Mỹ khiến một số nước còn do dự. Tuy nhiên, nếu xảy ra sự cố nghiêm trọng hoặc thương vong lớn, khả năng các nước vùng Vịnh trực tiếp tham chiến có thể gia tăng.