Dùng sóng xung kích phá vôi hóa mạch vành

Các cơn đau tức ngực của bà Năm xuất hiện dày hơn trong vài tháng gần đây. Bà có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, từng đặt hai stent động mạch vành phải năm 2019. ThS.BS Dương Công Lĩnh, khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, chẩn đoán bà Năm bị cơn đau thắt ngực không ổn định trên nền bệnh mạch vành nhiều nhánh. Kết quả chụp CT cho thấy dù hai stent cũ vẫn thông tốt, nhánh động mạch liên thất trước (LAD) hẹp nặng 80-90% ở nhiều đoạn.

LAD là nhánh chính nuôi phần lớn thành trước và vách liên thất của tim. Khi lòng mạch hẹp đáng kể, lưu lượng máu đến cơ tim giảm khiến cơ tim thiếu oxy, gây đau thắt ngực. Nếu không tái thông kịp thời, mảng xơ vữa tại vị trí hẹp có thể tiến triển hoặc nứt vỡ, hình thành cục máu đông làm tắc hoàn toàn mạch, dẫn đến nhồi máu cơ tim.

Phim chụp MSCT đa dãy cho thấy đoạn động mạch hẹp khít kèm mảng vôi hóa dày, cứng bao quanh thành mạch. Mạch máu bình thường giống như một ống cao su mềm song khi bị vôi hóa trở nên cứng như “ống nhựa”. Tổn thương dạng này khiến bóng nong thông thường khó giãn nở tối ưu, stent khó áp sát thành mạch, làm tăng nguy cơ tái hẹp hoặc biến chứng.

Theo bác sĩ Lĩnh, trước đây, với những ca phức tạp, lựa chọn thường là phẫu thuật bắc cầu động mạch vành. Đây là phương pháp hiệu quả nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, suy thận. Hiện tại, giải pháp tối ưu là IVL (Intravascular Lithotripsy) – công nghệ xử lý mảng vôi hóa trong lòng động mạch vành bằng sóng xung kích.

IVL giống như “làm mềm nền bê tông” trước khi đặt khung đỡ, giúp stent sau đó nở tối đa, áp sát tốt. Bóng IVL chuyên dụng được đưa tới vị trí hẹp, phát ra xung cơ học năng lượng cao tác động trực tiếp vào mảng vôi hóa. Các xung này làm nứt vỡ canxi bề mặt, cả lớp nằm sâu dưới nội mạc, giúp thành mạch trở nên mềm, giãn nở hơn, trong khi mô mềm xung quanh ít bị ảnh hưởng.

Sau đó, êkíp đặt hai stent phủ thuốc tại các đoạn hẹp của động mạch liên thất trước, tái lập dòng máu nuôi cơ tim. Toàn bộ quá trình được theo dõi bằng chụp cắt lớp quang học trong lòng mạch (OCT), cho phép đánh giá chính xác mức độ nứt vỡ canxi và độ áp sát của stent.

Sau can thiệp, bà Năm không còn đau ngực, khó thở, sức khỏe hồi phục ổn định. Sau khi xuất viện, người bệnh được hẹn tái khám định kỳ để bác sĩ tiếp tục theo dõi, điều trị nội khoa kiểm soát huyết áp, đường huyết.

Bác sĩ Lĩnh cho hay kỹ thuật IVL được ứng dụng rộng rãi tại nhiều trung tâm tim mạch lớn ở Mỹ, châu Âu trong những năm gần đây. Phương pháp này nâng cao tỷ lệ thành công khi đặt stent ở tổn thương vôi hóa nặng, đồng thời đảm bảo tính an toàn, xâm lấn tối thiểu. Tại Việt Nam, IVL mới được triển khai trong thời gian gần đây.

Ly Nguyễn

*Tên người bệnh đã được thay đổi.