ENSO chuyển trạng thái, đề phòng thiếu nước ở một số tỉnh phía Nam

Mới đây, ông Nguyễn Hồng Khanh, Phó cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết theo thông tin từ cơ quan chuyên môn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dự báo từ nay đến hết tháng 5-2026, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính với xác suất khoảng từ 80 – 90%, từ tháng 6 đến tháng 8-2026, hiện tượng ENSO có khả năng duy trì trạng thái trung tính, xác suất chuyển sang El Nino có xu hướng tăng dần với xác suất trong khoảng từ 35 – 45%.

Dự báo lượng mưa, dòng chảy sông suối ở các khu vực phía Nam (Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long) ở mức tương đương trung bình nhiều năm nhưng lượng mưa, dòng chảy ở mức thấp do đang bước vào cao điểm của mùa khô.

Nguồn nước trữ trong các hồ chứa thủy lợi và một số hồ chứa thủy điện tạo nguồn cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp đang ở mức trung bình từ 70-80% dung tích thiết kế.

Trên cơ sở tình hình dự báo khí tượng thủy văn và lượng nước trữ, đại diện Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi nhận định tình hình hạn hán, thiếu nước như tại các vùng Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ, nguồn nước cơ bản đảm bảo cho sản xuất nông nghiệp mùa khô 2025-2026, nguy cơ hạn hán, thiếu nước chỉ xảy ra cục bộ ở các công trình thủy lợi nhỏ và vùng ngoài công trình thủy lợi phụ trách tưới, thời kỳ cao điểm cần đặc biệt lưu ý ở vùng ven biển Nam Trung Bộ vào tháng 7, 8-2026; vùng cao nguyên Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ vào tháng 3, 4-2026.

Vùng Đồng bằng sông Cửu Long xâm nhập mặn đã xuất hiện ở mức tương đương với trung bình nhiều năm, một số thời điểm đã ảnh hưởng đến nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh.

Từ nay đến tháng 5-2026, dòng chảy trên sông Mê Kông về Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục giảm dần, đợt xâm nhập cao nhất ở các cửa sông Cửu Long tập trung từ ngày 19 đến 23-3-2026 với ranh mặn 4 g/lít cao nhất trong phạm vi từ 42 – 55 km; ở các cửa sông Vàm Cỏ, Cái Lớn vào các đợt 1-3 đến 6-3, 19-3 đến 23-3, 30-3 đến 4-4 và 18-4 đến 21-4 với ranh mặn 4 g/lít cao nhất trong phạm vi từ 65 – 70 km.

Với hạ tầng công trình thủy lợi đã được đầu tư tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long đảm bảo khả năng chủ động kiểm soát xâm nhập mặn nên ít có nguy cơ xảy ra thiếu nước trên diện rộng.

Tuy nhiên, nguồn nước về Đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô phụ thuộc rất lớn vào dòng chảy từ thượng nguồn sông Mê Kông.

Do đó, cần đề phòng biến động bất thường do tác động của vận hành hồ chứa thủy điện (tích nước, xả nước hạn chế).

Đề phòng nguy cơ thiếu nước cục bộ có thể xảy ra tại một số vùng cuối nguồn thuộc các tỉnh như: Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau. Trong đó bao gồm các hệ thống thủy lợi như: Gò Công (Đồng Tháp), Nam Măng Thít (Vĩnh Long), Long Phú – Tiếp Nhật (TP Cần Thơ) Nhật Tảo – Tân Trụ (tỉnh Tây Ninh).

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Văn bản số 1643 ngày 23-2 về việc tổ chức thực hiện Công điện số 15 ngày 20-2-2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc chủ động ứng phó với xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long và hạn hán, cháy rừng ở khu vực Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ.

Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các cơ quan thuộc Bộ đã tổ chức các đoàn công tác trực tiếp kiểm tra, chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức công tác phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn, đảm bảo cấp nước cho sản xuất nông nghiệp và dân sinh.