Một cảng hàng hóa ở Mỹ (Ảnh minh họa: Reuters).
Cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo kế hoạch áp thuế các nước châu Âu liên quan tới bất đồng giữa các bên về đảo Greenland, khu vực mà Washington nhiều lần bày tỏ mong muốn sáp nhập.
Sau đó, châu Âu đã phát đi tín hiệu rằng họ sẽ nhóm họp và bàn bạc phương án để đáp trả động thái của Mỹ. Theo Politico, về mặt lý thuyết, châu Âu vẫn có các lựa chọn cho việc này.
Đáp trả nhằm vào hàng hóa Mỹ
EU vẫn giữ gói thuế đáp trả trị giá 93 tỷ euro đối với hàng hóa Mỹ, được tạo ra từ vòng áp thuế đầu tiên của ông Trump năm ngoái và bị đóng băng 6 tháng kể từ tháng 8.
Gói thuế này sẽ tự động có hiệu lực vào ngày 7/2, trừ khi Ủy ban châu Âu đề xuất kéo dài thời gian đóng băng và cả 27 nước EU đồng ý. Việc hoãn thực thi này có thể diễn ra rất nhanh vì Ủy ban thường xuyên khảo sát sự ủng hộ từ các nước. Một phần gói thuế nhắm vào những sản phẩm có tính “biểu tượng” của Mỹ như quần jean, xe Harley Davidson, và rượu bourbon Kentucky.
Theo các chuyên gia, biện pháp thương mại mạnh nhất của EU là “Công cụ Chống Cưỡng ép”. Đây là một công cụ toàn diện của EU nhằm ngăn các nước khác sử dụng chiến thuật thương mại gây áp lực để đạt lợi ích ở các lĩnh vực khác.
Với công cụ này, EU có thể áp đặt hoặc tăng thuế quan; hạn chế xuất khẩu hoặc nhập khẩu qua hạn ngạch hoặc giấy phép; giới hạn thương mại dịch vụ.
Ngoài ra, EU có thể hạn chế tiếp cận mua sắm công, đầu tư trực tiếp nước ngoài, quyền sở hữu trí tuệ và thị trường tài chính của khối
Do công cụ này chưa từng được triển khai trước đây, EU đang bước vào một tình huống chưa từng có tiền lệ. Bản thân các thành viên cũng chưa đồng thuận hoàn toàn với phương án này. Pháp ủng hộ, nhưng Đức và một số nước khác thì chưa đồng tình.
Bộ trưởng Tài chính Lithuania Kristupas Vaitiekūnas nhận định: “Đó là một trong những lá bài, nhưng không phải là lá bài đầu tiên bạn dùng.”
Bán tài sản ở Mỹ
Theo George Saravelos, trưởng bộ phận nghiên cứu ngoại hối tại Deutsche Bank, các thực thể công và tư châu Âu nắm giữ khoảng 8.000 tỷ USD cổ phiếu và nợ công Mỹ, gấp đôi phần còn lại của thế giới cộng lại.
Nếu bối cảnh địa – kinh tế của liên minh phương Tây có những xáo trộn, EU có thể bán những tài sản này.
Nếu các chính phủ châu Âu ra lệnh cho các ngân hàng và quỹ hưu trí bán nợ và cổ phiếu Mỹ, điều này gần như chắc chắn sẽ gây ra tác động lớn tới Mỹ. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, nếu dùng phương án này, thì giá tài sản sẽ sụt giảm và cũng gây ảnh hưởng tới các ngân hàng châu Âu. Đây sẽ là phương án gây thiệt hại cho cả 2 phía.
Politico nhận định, việc EU gia tăng chia tách khỏi hệ thống tài chính Mỹ có thể là xu hướng, nhưng một động thái đột ngột là rất khó xảy ra vì hậu quả nó có thể mang lại.
Kiềm chế và thực dụng
Hiện tại, kiềm chế là lựa chọn ưu tiên của EU. Olof Gill, Phó phát ngôn viên Ủy ban châu Âu, nói hôm 19/1: “Ưu tiên lúc này là đối thoại, không leo thang, và tránh áp thuế”.
Theo thỏa thuận thương mại đạt được năm ngoái, Mỹ đã hạ thuế xuống 15% cho hầu hết sản phẩm EU, trong khi EU chưa thực hiện cam kết giảm thuế về 0% cho hàng công nghiệp Mỹ.
Quan chức Gill nói: “Thương mại vẫn tiếp tục, đầu tư vẫn tiếp tục. Vì vậy chúng ta cần rất thận trọng khi phân biệt giữa mối đe dọa và thực tế vận hành”.
Một lựa chọn khác mà châu Âu đang tính đến là gia tăng các hoạt động hợp tác với phần còn lại của thế giới và giảm bớt phụ thuộc vào Mỹ như Nam Mỹ, Châu Á, châu Đại dương. Những động thái đa dạng hóa này sẽ giảm bớt rủi ro cho EU nếu như căng thẳng giữa khối và Mỹ chưa thể giảm nhiệt trong thời gian ngắn.
Cách tiếp cận của EU giờ đây dường như sẽ có tính thực dụng, tập trung vào việc tiếp tục duy trì lợi ích kinh tế và an ninh cho khối, đồng thời trở nên tự chủ hơn trong các lĩnh vực, đặc biệt là an ninh, quốc phòng trong tương lai.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/eu-co-nhung-la-bai-nao-de-dap-tra-thue-quan-cua-my-vi-greenland-20260120112758998.htm
