Những ngày này, khi ghé vào các trạm bơm, người dân phàn nàn về việc giá xăng đắt đỏ hơn. Thế nhưng, tại các trung tâm tài chính và phòng điều hành của những tập đoàn logistics lớn, sự chú ý lại đang đổ dồn vào một chỉ báo hoàn toàn khác, đó là dầu diesel.
Sự tê liệt của eo biển Hormuz không chỉ tước đi hàng triệu thùng dầu thô khỏi thị trường, mà đang trực tiếp giáng đòn mạnh nhất vào loại nhiên liệu đóng vai trò là “sức kéo” của toàn bộ nền kinh tế toàn cầu.
Không chỉ giá xăng tại các trạm bơm tăng vọt, giá dầu diesel thậm chí còn tăng mạnh hơn kể từ khi chiến sự bùng phát ở Trung Đông, trong bối cảnh giá dầu thô toàn cầu leo thang (Ảnh: Aol).
Bề nổi của giá xăng và cú nhảy vọt của diesel
Theo dữ liệu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình toàn quốc tại nền kinh tế lớn nhất thế giới đã vọt lên 3,32 USD/gallon, tức tăng 0,34 USD chỉ trong một tuần. Thậm chí có thời điểm chạm mức 3,41 USD. Những con số này khiến người tiêu dùng giật mình, gợi nhớ lại cú sốc năng lượng thời điểm chiến sự Nga – Ukraine bùng nổ.
Thế nhưng, nếu nhìn vào góc độ vĩ mô, xăng chủ yếu phục vụ nhu cầu đi lại cá nhân. Đối với giới đầu tư kinh doanh, bức tranh thực sự u ám lại nằm ở thị trường dầu diesel.
Trong cùng khoảng thời gian giá xăng nhích lên, giá dầu diesel đã có một cú bứt tốc bạo liệt hơn rất nhiều khi tăng tới 0,41 USD, vọt lên mức 4,33 USD/gallon. Đây là mức giá đắt đỏ nhất được ghi nhận kể từ năm 2023.
Giải mã cho sự chênh lệch này, ông Patrick De Haan, Trưởng bộ phận phân tích dầu mỏ của nền tảng GasBuddy, chỉ ra một thực tế cốt lõi: Thị trường diesel mang tính toàn cầu hóa cực kỳ cao và nhạy cảm tột độ với những rủi ro vận tải hàng hải.
Khi chiến sự leo thang, tuyến vận tải huyết mạch Hormuz – nơi gánh vác tới 1/5 lượng dầu toàn cầu – gần như bị phong tỏa. Hãng tin Reuters ghi nhận có thời điểm số tàu chở dầu dám rẽ sóng qua khu vực này rơi xuống mức 0 tròn trĩnh. Sự đứt gãy ngay tại “yết hầu” hàng hải đã lập tức bóp nghẹt nguồn cung nhiên liệu toàn cầu.
Nhận xét về điều này, vị chuyên gia từ GasBuddy nhấn mạnh rằng mỗi khi căng thẳng nổ ra tại các hành lang vận tải quan trọng, diesel luôn là mặt hàng phản ứng dữ dội và cực đoan hơn hẳn so với xăng.
Ám ảnh logistics và độ trễ của lạm phát
Giữa bối cảnh bất định bủa vây, dòng tiền tại phố Wall đang bám sát 2 tín hiệu sống còn: Giá dầu thô (vừa vượt 90 USD/thùng với dầu Brent) và đặc biệt là giá diesel. Lý do rất đơn giản, diesel chính là máu nuôi dưỡng ngành vận tải và logistics.
Chỉ tính riêng tại Mỹ, khoảng 70% lượng hàng hóa lưu thông trong nền kinh tế, từ mớ rau, con cá trong siêu thị đến vật liệu xây dựng cho các đại công trường, đều nằm trên lưng những đội xe tải đường dài chạy bằng dầu diesel.
Khi nhiên liệu này tăng giá sốc, nó không lập tức đánh bục hầu bao của người tiêu dùng ngay ngày hôm sau. Hầu hết các ông lớn vận tải đã khéo léo cài cắm “phụ phí nhiên liệu” vào các hợp đồng dài hạn hiện có.
Tuy nhiên, giới đầu tư sành sỏi hiểu rằng đây chỉ là độ trễ của một quả bom nổ chậm. Theo phân tích từ giới chuyên môn, chi phí logistics khổng lồ này sẽ bắt đầu bộc lộ rõ rệt khi các hợp đồng vận tải đáo hạn và được ký mới.
Ông De Haan cảnh báo một cách trực diện rằng, nếu đà tăng nhanh của diesel không sớm bị chặn đứng, nó sẽ tạo ra một áp lực khổng lồ lên cước vận chuyển và cuối cùng, toàn bộ gánh nặng đó sẽ bị đẩy sang giá bán lẻ hàng hóa. Đó là lúc bóng ma lạm phát thực sự quay trở lại càn quét túi tiền của đại chúng.
Nhận thức rõ sức tàn phá của ngọn lửa này, giới chức Mỹ đang tung ra những bước đi khẩn cấp chưa từng có để hạ nhiệt thị trường. Đáng chú ý nhất, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã ban hành miễn trừ tạm thời 30 ngày đối với một số giao dịch dầu Nga với Ấn Độ, nhằm giúp nguồn cung dầu toàn cầu bớt căng thẳng.
Dù vậy, nhiều chuyên gia cảnh báo nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài, giá dầu có thể tiếp tục tăng, kéo theo chi phí vận tải, sản xuất và giá tiêu dùng trên toàn cầu.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/gia-dau-diesel-tang-nhanh-hon-xang-khi-chien-su-iran-kich-gia-vang-den-20260308074144771.htm
