Vài ngày trước khi nhập viện, bé H., 19 tháng tuổi, con chị Trịnh Thị Hương ở Phú Lương, Hà Đông, xuất hiện các triệu chứng ho, sốt, thở khò khè. Ban đầu, gia đình cho trẻ đi khám và dùng thuốc, nhưng tình trạng không cải thiện mà nặng dần lên.
Đến khi đưa con vào Bệnh viện Nhi Hà Nội, chị Hương được thông báo bé đã bị viêm phổi do virus hợp bào hô hấp RSV, kèm suy hô hấp và phải thở oxy ngay từ lúc nhập viện.
Theo chị Hương, thời điểm con có triệu chứng ốm là lúc cháu bé vừa đi học được 1 tháng và trong lớp cũng có một số bạn nghỉ ốm với tình trạng tương tự.
Tại bệnh viện, bé được điều trị bằng oxy, khí dung, thuốc và theo dõi sát. Những ngày sau đó, tình trạng hô hấp của trẻ dần cải thiện.
Không chỉ riêng bé H., thời điểm này Khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi Hà Nội đang tiếp nhận ngày càng nhiều trẻ mắc RSV. Theo TS.BS Ninh Quốc Đạt, Trưởng Khoa Hô hấp, RSV là tác nhân gây bệnh hô hấp rất thường gặp ở trẻ nhỏ.
Tại Việt Nam, virus này lưu hành quanh năm nhưng thường tăng theo mùa. Ở miền Bắc, RSV thường trội lên từ khoảng tháng 9, tháng 10, sau đó tăng dần, giảm nhẹ rồi thêm một đợt tăng nữa vào khoảng tháng 3, tháng 4.
“Thời gian này chính là thời điểm bắt đầu vào mùa của RSV và có xu hướng tăng. Hiện tại, tại Khoa Hô hấp, bệnh nhân RSV chiếm trên 50% tổng số bệnh nhân nội trú”, TS Đạt cho hay.
Không chỉ khu điều trị nội trú, số ca khám và điều trị ngoại trú liên quan đến các bệnh hô hấp cũng tăng lên rõ rệt.
Theo TS Đạt, khi thời tiết chuyển mùa, virus và vi khuẩn phát triển mạnh hơn, trong khi sức đề kháng của trẻ nhỏ chưa kịp thích nghi với thay đổi môi trường. Đó là lý do nhiều trẻ dễ mắc các bệnh đường hô hấp, thậm chí nhanh chóng chuyển sang viêm phổi, viêm phế quản và phải nhập viện.
Hiện Khoa Hô hấp đã kín giường điều trị. Lượng bệnh nhân gia tăng tạo áp lực cho đội ngũ y bác sĩ. Tuy nhiên, theo TS Đạt, Khoa hiện vẫn đáp ứng đủ tỷ lệ bác sĩ trên bệnh nhân theo quy định, để đảm bảo chất lượng điều trị.
Trước tình trạng số ca mắc RSV gia tăng, Bệnh viện Nhi Hà Nội đã chủ động nhiều phương án ứng phó. Tại khu khám bệnh, trẻ có biểu hiện ho, sốt, khò khè được phân luồng vào khu khám hô hấp riêng nhằm hạn chế lây chéo.
Bệnh viện đồng thời tăng số lượng phòng khám hô hấp, chuẩn bị thêm vật tư, xét nghiệm liên quan đến RSV và bố trí thêm giường điều trị nội trú. Những trường hợp viêm phổi không phải RSV được sắp xếp sang các đơn vị phù hợp để giảm nguy cơ nằm ghép và tránh lây nhiễm chéo.
Nhóm dễ diễn tiến nặng nhất là trẻ dưới 6 tháng tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 2 tháng tuổi. Ngoài ra, những trẻ sinh non, mắc bệnh tim bẩm sinh, bệnh phổi mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch cũng có nguy cơ cao hơn hẳn so với các trẻ khác.
Thực tế tại Bệnh viện Nhi Hà Nội cho thấy nhiều bệnh nhi chỉ sau vài ngày khởi phát đã chuyển nặng. Một trường hợp đang điều trị tại khoa là bệnh nhi nữ 17 tháng tuổi bị viêm phổi do RSV đồng nhiễm vi khuẩn H. influenzae.
Trẻ nhập viện đúng vào giai đoạn nặng của bệnh, bị suy hô hấp nên phải thở oxy, khí dung, dùng thuốc giãn phế quản, thuốc long đờm và hỗ trợ vỗ rung lồng ngực để làm thông thoáng đường thở. Sau điều trị, tình trạng lâm sàng của trẻ đã cải thiện, lượng oxy hỗ trợ được giảm dần.
Một ca khác là bé 4 tháng tuổi, ở nhà ban đầu chỉ ho, sốt nhẹ, gia đình tự mua thuốc ho cho dùng. Đến khoảng ngày thứ 4, trẻ khò khè nhiều hơn, thở rút lõm lồng ngực, khó thở tăng lên mới được đưa vào viện.
Các bác sĩ xác định bệnh nhi bị viêm phổi do RSV, suy hô hấp và có khả năng đồng nhiễm thêm phế cầu. Ban đầu trẻ được thở oxy, nhưng sau nửa ngày điều trị không đáp ứng, tình trạng tiếp tục nặng lên nên phải chuyển khoa hồi sức tích cực để thở máy không xâm nhập.
Theo BS Nguyễn Văn Trưởng, Phó trưởng khoa phụ trách Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, bệnh nhi là trẻ sinh non, có bệnh phổi mạn, từng phải phụ thuộc oxy và thở máy kéo dài. Sau khi vừa cai máy thở được một thời gian, trẻ lại nhiễm RSV.
“Lần tái nhiễm này khiến tình trạng viêm phổi của bệnh nhi diễn tiến rất nặng, phải thở máy với chỉ số hỗ trợ cao hơn nhiều so với các trường hợp khác. Sau hơn một tuần điều trị, sức khỏe của trẻ đã có cải thiện, các chỉ số máy thở giảm dần và bác sĩ đang từng bước giảm hỗ trợ để hướng tới cai máy.
Tuy vậy, với những bệnh nhi có nền phổi mạn, sinh non, quá trình điều trị và cai máy thường khó khăn, kéo dài hơn nhiều so với trẻ không có bệnh nền”, BS Trưởng cho hay.
Theo TS Đạt, một sai lầm thường gặp của phụ huynh là không nhận ra sớm dấu hiệu nặng ở trẻ nhỏ, hoặc chủ quan nghĩ con chỉ bị ho, cảm sốt thông thường. Bên cạnh đó, không ít gia đình tự mua kháng sinh, thuốc ho, thuốc long đờm cho trẻ uống tại nhà.
Trong khi đó, RSV là bệnh do virus nên kháng sinh không có tác dụng nếu không có bội nhiễm vi khuẩn đi kèm.
Việc điều trị RSV hiện chủ yếu là điều trị hỗ trợ, gồm làm thông thoáng đường thở, khí dung, giãn phế quản, bổ sung nước, dinh dưỡng, vật lý trị liệu hô hấp và theo dõi sát diễn tiến suy hô hấp. Với các ca nặng, trẻ có thể phải thở oxy, chuyển hồi sức, thậm chí thở máy.
Các chuyên gia khuyến cáo, khi trẻ có biểu hiện ho, khò khè, bú kém, mệt, thở nhanh, thở rút lõm lồng ngực hoặc tím tái, gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm. Với trẻ càng nhỏ tuổi, đặc biệt dưới 6 tháng, hoặc trẻ có bệnh nền, việc thăm khám kịp thời có ý nghĩa rất quan trọng, bởi RSV có thể khiến bệnh nhi chuyển nặng chỉ sau vài ngày.
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/ha-noi-chi-vai-ngay-ho-sot-nhieu-tre-da-viem-phoi-nang-vi-rsv-20260331154413790.htm
