Quý I/2026 ghi nhận hàng loạt vụ việc vi phạm an toàn thực phẩm quy mô lớn bị phát hiện trên cả nước.
Các vụ việc không chỉ dừng lại ở hành vi kinh doanh nhỏ lẻ, mà đã phát triển thành những đường dây có tổ chức, vận hành trong thời gian dài, với khối lượng hàng hóa lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm tấn.
300 tấn thịt lợn bệnh “tuồn” vào trường học
Ngày 29/3, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố 8 bị can trong đường dây giết mổ, tiêu thụ lợn mắc dịch tả lợn châu Phi, xảy ra tại Hà Nội và một số địa phương liên quan.
Theo kết quả điều tra ban đầu, từ đầu năm 2026 đến khi bị phát hiện, nhóm đối tượng đã tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn mắc bệnh, tương đương gần 300 tấn thịt. Đây là một trong những vụ việc có quy mô lớn nhất được phát hiện trong thời gian gần đây liên quan đến thực phẩm không đảm bảo an toàn.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng mà còn ở kênh tiêu thụ. Số thịt này không chỉ được đưa vào các chợ đầu mối và chợ dân sinh mà còn được bán cho một doanh nghiệp thực phẩm. Từ đây, nguồn hàng tiếp tục được phân phối đến một số trường học trên địa bàn Hà Nội.
Việc thực phẩm không đảm bảo an toàn có thể đi qua nhiều khâu trung gian và xuất hiện trong bữa ăn của học sinh cho thấy những lỗ hổng trong kiểm soát chuỗi cung ứng.
Khác với các kênh tiêu thụ thông thường, bếp ăn trường học vốn được xem là khu vực cần tiêu chuẩn kiểm soát chặt chẽ hơn, do liên quan trực tiếp đến sức khỏe trẻ em.
Trong vụ án, 4 bị can bị khởi tố về tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, bao gồm cả người đứng đầu doanh nghiệp tham gia phân phối.
Các đối tượng bị khởi tố (Ảnh: Công an Hà Nội).
Vụ việc đã tạo ra phản ứng mạnh mẽ trong dư luận, không chỉ bởi quy mô lớn mà còn vì mức độ “xâm nhập” của thực phẩm bẩn vào những khu vực vốn được mặc định là an toàn.
Thực phẩm bẩn “công nghiệp hóa” tại đô thị lớn
Trước đó, vào đầu tháng 1, cơ quan chức năng tại Hải Phòng phát hiện hơn 130 tấn thịt lợn nhiễm bệnh được tập kết tại kho của Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long.
Tại thời điểm kiểm tra, số thịt này có dấu hiệu ôi thiu, chảy nước và bốc mùi. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy toàn bộ dương tính với dịch tả lợn châu Phi.
120 tấn thịt heo nhiễm bệnh dịch tả châu Phi được phát hiện tại Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long (Ảnh: Halong Canfoco).
Đáng chú ý, khoảng 2 tấn trong số này đã được đưa vào chế biến thành sản phẩm thịt hộp hoàn chỉnh. Phần còn lại hơn 120 tấn được lưu trữ trong kho, chuẩn bị cho quá trình sản xuất. Vụ việc gây lo ngại vì liên quan đến một doanh nghiệp có lịch sử lâu năm và sản phẩm phân phối rộng rãi trên thị trường.
Tại TP.HCM, chỉ trong tháng 1 và 2, lực lượng chức năng liên tiếp phát hiện nhiều vụ việc cho thấy mức độ “công nghiệp hóa” của thực phẩm bẩn.
Một cơ sở sản xuất mì tươi bị phát hiện sử dụng các hóa chất như hàn the, soda và dung dịch silicate để tăng độ dai và màu sắc.
Theo lời khai, trong khoảng 3 năm gần đây, cơ sở này đã đưa ra thị trường khoảng 800 tấn sản phẩm có chứa các chất không được phép sử dụng trong thực phẩm.
Không lâu sau đó, một cơ sở sơ chế ốc bươu khác bị phát hiện sử dụng Natri Silicate – hóa chất công nghiệp để xử lý sản phẩm trước khi tiêu thụ. Lực lượng chức năng ghi nhận hơn 3 tấn ốc đang được ngâm hóa chất tại hiện trường, cùng hơn 1.500kg hóa chất dự trữ.
Theo thông tin ban đầu, từ năm 2021 đến khi bị phát hiện, cơ sở này đã xử lý khoảng 3.000 tấn thịt ốc bằng khoảng 500 tấn hóa chất.
Cùng thời điểm, gần 29 tấn thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc cũng bị phát hiện trên hai xe tải tại TP.HCM. Tang vật bao gồm nhiều loại thực phẩm được tiêu thụ mạnh như vú heo, lạp xưởng, trứng gà non, lườn ngỗng, chả cây… với tổng giá trị ước tính khoảng 2,3 tỷ đồng.
Xe tải đông lạnh chở thực phẩm không rõ nguồn gốc (Ảnh: Công an cung cấp).
Các vụ việc này, dù khác nhau về hình thức, đều có điểm chung là quy mô lớn, thời gian hoạt động dài và khả năng phân phối rộng ra thị trường.
Vi phạm kéo dài, phát hiện vẫn “đi sau”
Nhìn từ chuỗi vụ việc trong quý I/2026, thực phẩm bẩn không còn tồn tại như những điểm đứt đoạn riêng lẻ, mà vận hành theo một dòng chảy liền mạch, đi qua nhiều tầng nấc của chuỗi cung ứng. Từ khâu thu mua, giết mổ, sơ chế đến phân phối, mỗi mắt xích đều có thể trở thành nơi phát sinh vi phạm.
Thực tế cho thấy nhiều cơ sở vi phạm không hoạt động trong thời gian ngắn. Có những nơi duy trì sản xuất trong nhiều năm, với sản lượng lên tới hàng trăm, hàng nghìn tấn trước khi bị phát hiện.
Đáng chú ý, vụ việc gần 300 tấn thịt lợn bệnh tại Hà Nội cho thấy thực phẩm không đảm bảo an toàn không chỉ lưu thông trong các kênh chợ truyền thống, mà còn đi qua những tuyến phân phối có tổ chức hơn.
Việc liên tiếp phát hiện các vụ vi phạm quy mô lớn trong thời gian ngắn đồng thời cho thấy hoạt động kiểm tra, xử lý đã được tăng cường. Tuy nhiên, phần lớn các vụ việc đều được phát hiện khi sản phẩm đã lưu thông trên thị trường hoặc đã đi qua nhiều khâu trung gian, cho thấy tính chất “đi sau” của quá trình phát hiện so với thực tế vận hành.
Chuyên gia sức khoẻ cảnh báo, nguy cơ đối với sức khoẻ không chỉ nằm ở phản ứng cấp tính sau một bữa ăn. Nếu cơ thể tiếp xúc kéo dài với lượng nhỏ độc tố từ thực phẩm bẩn, các cơ quan như gan, thận, hệ miễn dịch có thể bị ảnh hưởng theo thời gian.
Thực tế, có những loại thịt chứa độc tố nhưng không thay đổi rõ rệt về màu sắc hay mùi vị, khiến người chế biến và người ăn rất khó nhận biết bằng cảm quan thông thường. Chính vì vậy, việc trông chờ vào kinh nghiệm “nhìn bằng mắt, ngửi bằng mũi” là không đủ để bảo vệ người tiêu dùng.
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/hang-loat-duong-day-thuc-pham-ban-quy-mo-lon-bi-phanh-phui-20260401111012045.htm
