Tên lửa hành trình chống hạm tầm xa Abu Mahdi (Ảnh: Fars).
Tầm bắn mở rộng
Tên lửa hành trình chống hạm tầm xa Abu Mahdi của Iran đang làm thay đổi cách Hải quân Mỹ đánh giá rủi ro khi hoạt động trên biển Ả rập và các vùng biển lân cận.
Tầm bắn mở rộng của tên lửa Abu Mahdi thách thức giả định lâu nay rằng khoảng cách tự thân đủ để mang lại sự bảo vệ có ý nghĩa cho các tàu mặt nước của Mỹ.
Mô hình triển khai ngày càng linh hoạt của Hải quân Mỹ trên biển Ả rập đang bị soi xét kỹ hơn khi Iran tiếp tục đưa vào trang bị các hệ thống tấn công hàng hải tầm xa, trong đó tên lửa hành trình chống hạm Abu Mahdi nổi lên như một năng lực đáng kể.
Theo các công bố quân sự của Iran và những đánh giá quốc phòng trong khu vực, tầm bắn của Abu Mahdi đã đẩy vùng tác chiến tiềm năng ra xa ngoài Vịnh Ba Tư, buộc các nhà hoạch định Mỹ phải xem xét lại cách quản lý mức độ răn đe và phòng thủ tên lửa ở những vùng biển mở vốn từng được coi là tương đối an toàn.
Tên lửa chống hạm Abu Mahdi đại diện cho sự chuyển hướng có chủ ý của Iran sang năng lực tấn công hàng hải tầm xa, thay vì chỉ phòng thủ bờ biển cục bộ.
Là một tên lửa hành trình cận âm sử dụng động cơ phản lực, Abu Mahdi ưu tiên độ bền bỉ và tầm với, với tầm hoạt động ước tính vượt quá 1.000km. Điều này cho phép Iran đe dọa các tàu mặt nước của Mỹ hoạt động sâu trong biển Ả rập, bao gồm cả các nhóm tác chiến tàu sân bay. Iran đang trực tiếp thách thức giả định lâu nay rằng tàu Mỹ có thể an toàn khi đứng ngoài tầm với của các tên lửa bờ biển.
Mối đe dọa từ Abu Mahdi
Về mặt kỹ thuật, tên lửa được tối ưu để xuyên thủng hệ thống phòng thủ hải quân hiện đại hơn là áp đảo bằng tốc độ. Abu Mahdi bay theo quỹ đạo cao – thấp: hành trình ở độ cao để tiết kiệm nhiên liệu, rồi hạ thấp bám biển ở pha cuối.
Bay chỉ cách mặt nước vài mét, tên lửa này khai thác giới hạn đường chân trời radar và nhiễu nền mặt biển, làm giảm đáng kể cự ly phát hiện. Với các khu trục hạm và tuần dương hạm Mỹ trang bị hệ thống tác chiến Aegis, điều này đồng nghĩa với chúng có ít thời gian hơn để phân loại, theo dõi và đánh chặn mối đe dọa, đặc biệt trong môi trường đa mối đe dọa phức tạp.
Dẫn đường và chỉ thị mục tiêu là yếu tố then chốt tạo nên giá trị tác chiến của Abu Mahdi. Tên lửa sử dụng cấu hình đầu tự dẫn kép, kết hợp radar chủ động với kênh điện-quang hoặc hồng ngoại, được hỗ trợ bởi xử lý dữ liệu trên khoang có khả năng thích ứng trong pha tiếp cận cuối. Kiến trúc này tăng khả năng chống chịu trước tác chiến điện tử, bao gồm gây nhiễu và mồi bẫy, vốn là những biện pháp thường xuyên của Hải quân Mỹ.
Trong các tuyến hàng hải đông đúc điển hình của biển Ả rập, khả năng phân biệt mục tiêu giữa lưu lượng dân sự càng nâng cao giá trị quân sự thực tiễn của tên lửa.
Đầu đạn Abu Mahdi, dù không được công bố chính thức, được đánh giá là tối ưu để gây thiệt hại cho các tàu mặt nước cỡ lớn hơn là tàu tuần tra nhỏ. Ngay cả khi không đánh chìm, một đòn đánh thành công làm tê liệt động lực, cảm biến hoặc hoạt động boong bay cũng có thể loại một tài sản giá trị cao của đối phương khỏi vòng chiến trong thời gian dài.
Mối đe dọa từ Abu Mahdi đặc biệt nghiêm trọng đối với các tàu bảo đảm và hậu cần của Mỹ trên biển Ả rập. Tàu tiếp dầu, tàu đổ bộ và tàu vận tải là thiết yếu để duy trì triển khai kéo dài nhưng thường thiếu hệ thống phòng thủ tên lửa mạnh.
Tầm bắn xa của Abu Mahdi cho phép Iran nhắm vào các “bộ phận then chốt” này thay vì chỉ các khu trục hạm được phòng thủ dày đặc, qua đó gia tăng tính dễ tổn thương của toàn bộ cấu trúc lực lượng hải quân Mỹ và làm phức tạp hóa công tác lập kế hoạch tác chiến.
Tính linh hoạt triển khai còn nâng cao khả năng sống còn và giá trị răn đe của tên lửa. Abu Mahdi có thể phóng từ bệ cơ động trên đất liền bố trí dọc bờ biển Iran hoặc sâu trong nội địa, giảm nguy cơ bị đòn đánh phủ đầu và gây khó khăn cho trinh sát – chỉ thị mục tiêu của đối phương. Khi kết hợp với máy bay tuần thám biển, hệ thống không người lái và mạng chỉ thị mục tiêu vượt đường chân trời, tên lửa có thể được dẫn bắn vào tàu đối phương ngoài tầm nhìn trực tiếp và từ nhiều hướng, làm tăng gánh nặng cho các hệ thống phòng thủ.
Ở cấp chiến lược, tên lửa này củng cố khả năng của Iran trong việc định hình động lực leo thang, bảo đảm rằng bất kỳ triển khai nào của Mỹ vào vùng biển gần Iran đều đi kèm mức rủi ro cao hơn và phức tạp hơn so với trước đây.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/he-lo-ten-lua-at-chu-bai-cua-iran-truoc-ham-doi-lon-cua-my-20260206151749311.htm
