Hiến kế để văn hóa TP.HCM xứng tầm siêu đô thị

Chiều 6.3, tại TP.HCM, Thành ủy TP.HCM tổ chức hội nghị góp ý, trao đổi, đề xuất giải pháp, sáng kiến cho dự thảo chương trình hành động của Thành ủy về thực hiện Nghị quyết số 80/NQ-TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa VN bằng việc lắng nghe các ý kiến tâm huyết của nhiều chuyên gia, nhà khoa học và văn nghệ sĩ.

Tham dự hội nghị có Phó chủ tịch UBND TP.HCM Trần Thị Diệu Thúy cùng hai Phó ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM Đinh Thị Thanh Thủy và Nguyễn Thị Kim Nguyên.

ĐỪNG ĐỂ “ĐÈN NHÀ AI NẤY SÁNG”…

Nhà báo Lê Hoàng, Giám đốc Công ty Đường sách TP.HCM, nhấn mạnh: “Chính con người cũng là một sản phẩm văn hóa mang tên văn hóa mang tính người. Thông qua các hành vi, vừa là chủ thể chủ động vừa tác động đến sự phát triển của văn hóa. Do đó, theo tôi TP.HCM nên sớm xây dựng một bộ quy chuẩn hoặc hệ giá trị con người TP.HCM có những phẩm chất, nhân cách và trí tuệ mang đậm tính đặc sắc, độc đáo của vùng đất Nam bộ”. Cân nhắc với chỉ tiêu định kỳ hằng năm, TP.HCM dự kiến tổ chức ít nhất 1 chuỗi sự kiện văn hóa đọc tại Đường sách, kết hợp thí điểm mô hình Đường thơ và các ngày hội văn học nghệ thuật nhằm lan tỏa giá trị nhân văn và bản sắc con người TP, ông Lê Hoàng cho rằng yêu cầu đặt ra đã không còn phù hợp. “Khi hiện nay, hằng năm tại Đường sách và hệ sinh thái đã có tới gần 500 sự kiện lễ hội sách hoạt động và giao lưu, ra mắt tác phẩm mới thì nên chăng chỉ cần tạo điều kiện để các hoạt động này thường xuyên là đủ”, ông Lê Hoàng góp ý.

Trước thông tin TP.HCM sẽ tái lập hệ thống Nhà văn hóa thiếu nhi cấp xã, hoặc khu vực (liên xã, liên phường) trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhằm tiếp tục phát huy vai trò trong việc tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích, đồng thời phát hiện và ươm mầm tài năng văn học nghệ thuật, thể dục thể thao cho tương lai, nhà văn Dương Thành Truyền chia sẻ: “Không phải xuất thân từ cán bộ Đoàn mà tôi ủng hộ về nhà thiếu nhi, mà đây là việc cần phải gấp rút thực hiện. Điều này, tôi thấy hơn cả vui là mừng, và hơn cả mừng là thực sự xúc động. Bởi, hiện các em đang thiếu nhiều sân chơi thực tế”.

Đồng tình với ông Truyền, một số ý kiến khác tỏ ra lo lắng trước sự bùng nổ của không gian mạng. Giới trẻ mỗi ngày mở mắt ra là ngập lụt trong “ma trận” thông tin, dẫn đến tình trạng một bộ phận mất phương hướng trong đời sống, trở thành thách thức lớn.

Sau sáp nhập với Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu, TP.HCM trở thành siêu đô thị, nguyên Giám đốc Sở VH-TT-DL Bà Rịa-Vũng Tàu Hồ Văn Lợi đề nghị phải tăng cường nâng cao văn hóa xóm giềng, họ hàng trong cộng đồng. “Hiện nay đời sống công nghiệp nên truyền thống cha ông ngàn đời nay “tối lửa tắt đèn có nhau” ngày càng ít đi. Đi làm xong ai cũng về nhà đóng cửa lại, cứ nhà ai nấy ở, cơm nhà ai nấy ăn. Con cái thì chỉ biết đến anh em ruột thịt của mình còn cô dì chú bác… không quan tâm. Nói thiệt, nhà có đám giỗ ngày xưa giới thiệu anh em biết nhau, giờ câu chuyện này cũng dường như đang mai một dần”, ông Hồ Văn Lợi nói.

PHẢI HÀNH ĐỘNG NGAY TỪ NHỮNG VIỆC LÀM RẤT NHỎ

Nhấn mạnh tầm quan trọng của nguồn lực, ông Hồ Văn Lợi đề nghị tháo gỡ ngay những vướng mắc thực tế: “Chúng ta hay nói đến việc đưa văn hóa ngang tầm với kinh tế nhưng thử xem lại việc bố trí nhân lực có đúng chưa, trúng chưa? Chế độ bồi dưỡng, đãi ngộ cho người làm văn hóa đã đáp ứng đủ theo nhu cầu thực tiễn hay không?”.

Để công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo thực sự trở thành trụ cột của phát triển bền vững, phấn đấu đóng góp từ 10 – 15% GRDP, Hiệu trưởng Trường trung cấp Mỹ thuật Văn hóa Bình Dương Lê Quang Lợi kiến nghị: “Phải chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình trải nghiệm nghề nghiệp thực tế. Cần thiết lập cơ chế “đặt hàng đào tạo liên vùng” và mô hình “xưởng thực hành sáng tạo liên vùng”. TP.HCM giữ vai trò trung tâm thương mại – sáng tạo, còn các đơn vị di sản như chúng tôi là trung tâm bảo tồn mỹ nghệ và thực nghiệm nghề nghiệp”.

Bà Lê Tú Lệ, nguyên Phó chủ tịch Liên hiệp các Hội VHNT TP.HCM, lấy câu chuyện nhỏ trong khu phố ra làm minh chứng: “Con hẻm nhỏ của xóm đạo gần nhà tôi cứ đến ngày Noel là tràn ngập không khí Giáng sinh. Mọi người chung tay thiết kế một không gian thật đẹp, trở thành nơi sinh hoạt văn hóa mang đậm bản sắc VN. Tết năm rồi, một người bạn từ miền Tây đưa cả nhà ghé vào thăm tôi. Đi ngang qua khu “vườn xuân” của con hẻm, bạn rất bất ngờ trước vẻ đẹp ở một khu lao động nghèo, cứ ngẩn ngơ đứng tạo dáng chụp hình”.

“Nếu từng hộ gia đình, từng khu phố đều biết tự thân vận động từ nhiều hành động, việc làm nhỏ nhặt như thế, tôi tin văn hóa toàn thành phố sẽ gặt hái những thành quả tích cực, truyền năng lượng tốt đến mọi người”, bà Lê Tú Lệ khẳng định.

Riêng đối với chỉ tiêu đến năm 2030, TP.HCM xây dựng thành công 10 – 15 sự kiện, lễ hội văn hóa, nghệ thuật, điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật, nhiếp ảnh, thì theo bà Lệ là quá ít, trong khi mỗi lĩnh vực văn hóa nghệ thuật đều có thể tổ chức sự kiện lễ hội.