Tiểu thương chia sẻ trải nghiệm chuyển từ thuế khoán qua thuế kê khai – Ảnh: HỮU HẠNH
Chuyển sang thuế kê khai: Có lo lắng nhưng vẫn làm để quản lý dòng tiền tốt hơn
Trước hàng trăm tiểu thương, hộ kinh doanh tham gia chương trình tương tác “Lên số – Lên đời” diễn ra tại hội trường Thuế TP.HCM vào hôm nay 15-1, anh Nguyễn Thanh Tính (kinh doanh chân gà tại phường Bình Trưng) cho biết: “Ban đầu có tin chuyển từ thuế khoán sang thuế kê khai, tôi cảm thấy rất lo lắng”. Trong đó xuất hiện hàng loạt nỗi sợ về bị sai phạm, thậm chí nguy cơ bị xử phạt…
Tuy nhiên trong quá trình chuyển đổi, từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026, anh cảm nhận cơ sở kinh doanh nhận được rất nhiều lợi ích thiết thực.
Điển hình như trước đây anh chủ yếu tập trung buôn bán, ít chú trọng đến việc theo dõi dòng tiền. Hiện nay dần hình thành thói quen kiểm soát doanh thu, chi phí một cách bài bản hơn, tăng hiệu quả làm ăn.
Khi chuyển sang kê khai, anh cũng được tiếp cận các giải pháp phần mềm hỗ trợ rất tiện lợi, được phía cơ quan thuế hướng dẫn. Việc lưu trữ hóa đơn điện tử giúp giảm thiểu sai sót, tránh tình trạng mất hoặc thất lạc, dễ dàng truy xuất và xử lý khi cần.
“Đoạn đầu còn lúng túng, giờ đi vào nề nếp, dần ổn định và đúng hướng hơn”, anh Tính cho hay.
Không làm khó, cần hiểu và làm đúng ngay từ đầu
Ông Trần Khải Thế, Tổ trưởng Tổ Hỗ trợ quản lý cá nhân, hộ kinh doanh số 1 (thuế cơ sở 2 TP.HCM)
Theo ghi nhận thực tế trước đó cũng như tại sự kiện, khi chuyển đổi từ thuế khoán sang thuế kê khai, có không ít tiểu thương cảm thấy băn khoăn và gặp những khó khăn nhất định.
Ông Trần Khải Thế – Tổ trưởng Tổ Hỗ trợ quản lý cá nhân, hộ kinh doanh số 1 (Thuế cơ sở 2 TP.HCM) – cho biết đơn vị cũng nắm bắt được “nỗi lo, rất lo” trên. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng, khi “hiểu đúng và làm đúng ngay từ đầu sẽ an tâm kinh doanh”.
Theo đó thông tư 152/2025 do Bộ Tài chính ban hành, hướng dẫn chế độ kế toán đối với hộ kinh doanh – cá nhân kinh doanh, chính thức có hiệu lực từ đầu năm 2026. Đây là căn cứ pháp lý để thực hiện ghi chép sổ sách kế toán.
Phạm vi áp dụng với tất cả hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có phát sinh doanh thu, không phân biệt loại hình kinh doanh truyền thống hay online. Áp dụng cho hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ, hoặc cho thuê tài sản.
Về nguyên tắc tổ chức kế toán, hộ kinh doanh có quyền lựa chọn tự ghi chép hoặc thuê dịch vụ kế toán, đại lý thuế. Yêu cầu cốt lõi là việc ghi chép phải trung thực, đầy đủ và phản ánh đúng doanh thu và chi phí phát sinh.
Đối với chứng từ, hộ kinh doanh được lựa chọn lưu trữ dưới dạng bản giấy hoặc bản điện tử. Thời gian lưu trữ tối thiểu là 5 năm. Có thể bổ sung số hoặc điều chỉnh mẫu sổ cho phù hợp, nhưng chứng từ phải đầy đủ thông tin và có chữ ký của người đại diện hộ.
Ông Trần Khải Thế nhận định, thông tư 152 không nhằm mục đích làm khó hộ kinh doanh. Mục tiêu cốt lõi là hướng đến việc ghi chép đơn giản, quản lý minh bạch, giảm rủi ro truy thu – xử phạt.
Chế độ sổ sách kế toán phân loại theo nghĩa vụ thuế của từng nhóm hộ kinh doanh
Nhóm 1: Hộ kinh doanh không chịu thuế GTGT và TNCN (doanh thu ≤ 500 triệu/năm): Sổ kế toán là một sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ theo mẫu. Mục đích theo dõi doanh thu. Đây là căn cứ xác định thời điểm chuyển sang diện chịu thuế. Cần ghi chép theo ngày hoặc từng nghiệp vụ phát sinh.
Nhóm 2: Hộ kinh doanh nộp thuế GTGT & TNCN theo tỉ lệ % trên doanh thu. Chứng từ gồm hóa đơn (nếu có), chứng từ khác làm căn cứ xác định doanh thu. Sổ kế toán là một sổ doanh thu bán hàng hóa và dịch vụ theo mẫu.
Cần ghi doanh thu theo từng nhóm ngành nghề có cùng tỉ lệ %, cuối kỳ tổng hợp số thuế phải nộp. Trọng tâm là xác định doanh thu phát sinh, tính thuế theo tỉ lệ.
Nhóm 2 và 3: Hộ kinh doanh nộp thuế GTGT theo % trên doanh thu và thuế TNCN theo thu nhập tính thuế. Chứng từ gồm hóa đơn, bảng kê hàng hoá, dịch vụ, các chứng từ khác để xác định doanh thu và chi phí. Cần 4 sổ kế toán gồm: sổ doanh thu bán hàng hóa và dịch vụ, sổ chi tiết doanh thu và chi phí, sổ chi tiết vật liệu – dụng cụ – hàng hóa – thành phẩm, sổ chi tiết tiền (tiền mặt, tiền gửi).
Trọng tâm quản lý là bóc tách doanh thu và chi phí hợp lý để tính thuế TNCN chính xác, phù hợp hộ kinh doanh quy mô lớn, cần quản trị chi phí.
Trường hợp đặc biệt, các hộ kinh doanh có hoạt động thuộc diện chịu các loại thuế khác ngoài GTGT và TNCN, ví dụ như thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường và thuế sử dụng đất, phải sử dụng “Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác”. Mục đích theo dõi chi tiết số thuế phải nộp cho từng loại thuế cụ thể.
Nhiều kiến thức quan trọng được cập nhật cho người dân
Tiểu thương đặt câu hỏi và được phía cơ quan thuế trả lời trực tiếp
Chương trình do báo Tuổi Trẻ, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), Cục Thuế (Bộ Tài chính), Sở Công Thương TP.HCM phối hợp UBND phường Cát Lái tổ chức
Vẫn lúng túng với thuế kê khai
Đọc tiếp
Về trang Chủ đề
Nguồn: https://tuoitre.vn/ho-kinh-doanh-can-hieu-va-lam-dung-ve-ke-khai-thue-ngay-tu-dau-20260115123051433.htm
