Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN thông qua Tuyên bố Hà Nội

Ngày 16-1-2026, tại Hà Nội, Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6 đã chính thức thông qua Tuyên bố Hà Nội về hợp tác số với chủ đề ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ.

Tuyên bố được xem là dấu mốc quan trọng trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN thích ứng với kỷ nguyên số và trí tuệ nhân tạo.

Nhận thức rõ trí tuệ nhân tạo

Tuyên bố Hà Nội tái khẳng định các mục tiêu và nguyên tắc nền tảng của ASEAN được ghi nhận trong Tuyên bố Băng Cốc năm 1967 và Hiến chương ASEAN, trong đó nhấn mạnh nỗ lực chung nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội và phát triển văn hóa trên tinh thần bình đẳng và đối tác, hướng tới một Cộng đồng Đông Nam Á hòa bình và thịnh vượng.

Các Bộ trưởng Số ASEAN khẳng định tiếp tục định hướng theo Kế hoạch Chiến lược Cộng đồng Kinh tế ASEAN giai đoạn 2026-2030 thuộc Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, được Lãnh đạo ASEAN thông qua tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 46.

Mục tiêu xuyên suốt là xây dựng một nền kinh tế thống nhất, sẵn sàng cho tương lai, dựa trên tăng trưởng bền vững, được thúc đẩy bởi các công nghệ tiên tiến, đồng thời bảo đảm tính bao trùm và bền vững trong toàn bộ tiến trình hội nhập.

Tuyên bố cũng nhấn mạnh việc tiếp tục triển khai các cam kết trong Tuyên bố của Lãnh đạo ASEAN về Thúc đẩy chuyển đổi số tại ASEAN được thông qua năm 2021, trong đó kêu gọi chuyển đổi số có sự phối hợp, bao trùm, an toàn và bền vững trên tất cả các trụ cột hợp tác của ASEAN, nhằm thu hẹp khoảng cách số và xây dựng một cộng đồng số lấy con người làm trung tâm.

Hội nghị ghi nhận những kết quả đạt được từ Kế hoạch tổng thể Số ASEAN 2025, coi đây là nền tảng quan trọng để ASEAN xây dựng khuôn khổ hợp tác số mới cho giai đoạn 2026-2030, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và mức độ sẵn sàng số của khu vực.

Trên cơ sở đó, ASEAN thống nhất thông qua Kế hoạch tổng thể Số ASEAN giai đoạn 2026-2030 như trụ cột của hội nhập số khu vực, với tầm nhìn xây dựng ASEAN trở thành một cộng đồng số bao trùm, đáng tin cậy và sáng tạo.

Một nội dung nổi bật của Tuyên bố Hà Nội là việc ASEAN nhận thức rõ trí tuệ nhân tạo không chỉ là một công nghệ mới nổi, mà đang trở thành một dạng hạ tầng thiết yếu, đóng vai trò nền tảng cho giai đoạn tiếp theo của chuyển đổi số.

Theo Tuyên bố, AI có tiềm năng định hình cách thức xã hội vận hành, kinh tế phát triển và chính phủ cung cấp dịch vụ, đồng thời mở ra các mô hình kinh tế số mới, nâng cao năng suất, tăng cường an ninh mạng và hỗ trợ các mục tiêu về môi trường và khí hậu.

Các Bộ trưởng Số ASEAN khẳng định việc đón nhận AI là yếu tố then chốt giúp khu vực chủ động thích ứng với sự chuyển dịch từ kết nối hạ tầng sang kết nối trí tuệ, từ đó thúc đẩy hội nhập khu vực sâu rộng hơn và xây dựng một cộng đồng số đáng tin cậy, sáng tạo và bao trùm.

Thống nhất đẩy nhanh hội nhập kinh tế số

Tuyên bố Hà Nội cũng nêu rõ quyết tâm thúc đẩy đàm phán Hiệp định Khung Kinh tế Số ASEAN nhằm thiết lập các quy tắc thuận lợi cho thương mại và kinh tế số, đồng thời bảo đảm tính tương tác, tính bao trùm và lợi ích hài hòa cho doanh nghiệp, người tiêu dùng và công dân trong toàn khu vực.

Bên cạnh đó, ASEAN thống nhất tăng cường phát triển hạ tầng số thông minh, liền mạch và có khả năng chống chịu thông qua tích hợp AI và Internet vạn vật, mở rộng kết nối băng rộng, 5G, 6G, điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu, vệ tinh quỹ đạo thấp và cáp ngầm biển.

Việc thúc đẩy hợp tác khu vực trong bảo vệ, bảo trì và sửa chữa cáp ngầm biển tiếp tục được xác định là ưu tiên nhằm bảo đảm tính liên tục của kết nối xuyên biên giới.

Trong lĩnh vực an toàn và tin cậy số, Tuyên bố Hà Nội nhấn mạnh yêu cầu tăng cường khả năng chống chịu an ninh mạng, thúc đẩy hợp tác phòng chống lừa đảo qua viễn thông và trực tuyến, đồng thời đẩy mạnh chia sẻ thông tin, ứng phó sự cố và nâng cao năng lực thông qua các cơ chế của ASEAN, trong đó có Đội ứng cứu sự cố máy tính khu vực ASEAN.

ASEAN cũng cam kết thúc đẩy sự tham gia số bao trùm, bảo đảm khả năng tiếp cận công nghệ với chi phí hợp lý cho mọi nhóm xã hội, tăng cường năng lực số, thúc đẩy học tập suốt đời và xây dựng môi trường số an toàn nhằm bảo vệ người dân trước các rủi ro trên không gian mạng.

Một trọng tâm khác của Tuyên bố là phát triển lực lượng lao động số và nhân tài số sẵn sàng cho tương lai thông qua hợp tác nghiên cứu, đào tạo, chia sẻ kỹ năng công nghệ thông tin và truyền thông, đồng thời tận dụng AI và phân tích số để dự báo nhu cầu kỹ năng và định hướng chính sách nhân lực.

Ngoài ra, ASEAN thống nhất đẩy nhanh hội nhập kinh tế số, thúc đẩy thương mại số không giấy tờ, tăng cường hỗ trợ cho doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp số, tạo điều kiện để công dân và doanh nghiệp tham gia hiệu quả vào nền kinh tế số.

Tuyên bố Hà Nội cũng nhấn mạnh hợp tác về quản trị và an toàn AI, thúc đẩy hài hòa hóa chính sách, chia sẻ thông lệ tốt và thiết lập các cơ chế thử nghiệm nhằm ứng phó với các cơ hội và rủi ro mới nổi của AI, đồng thời tăng cường tiếng nói chung của ASEAN trong quản trị AI toàn cầu.

Bên cạnh đó, ASEAN cam kết thúc đẩy chuyển đổi số xanh, lồng ghép các nguyên tắc môi trường, xã hội và quản trị vào chiến lược chuyển đổi số, tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo, ứng dụng AI tối ưu hóa hạ tầng viễn thông và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong quản lý rác thải điện tử.

Tuyên bố Hà Nội được thông qua tại Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 khẳng định quyết tâm của ASEAN trong việc tăng cường hợp tác với các đối tác đối thoại và tổ chức quốc tế, nhằm huy động nguồn lực, nâng cao năng lực và hiện thực hóa mục tiêu đưa ASEAN trở thành một trung tâm số hàng đầu toàn cầu.