
Bức tường bao quanh đồn Mang Cá (phường Phú Xuân, TP Huế) được tháo dỡ để mở đường – Ảnh: NHẬT LINH
Bức tường này được người Pháp xây dựng tại khu vực đồn Mang Cá sau biến cố “thất thủ Kinh đô” vào năm 1885.
Mở lại lối đi ở đồn Mang Cá sau hơn một thế kỷ
Ngày 1-4, UBND phường Phú Xuân cho biết đang triển khai dự án chỉnh trang, kéo dài đường Thái Phiên (đoạn từ đường Mang Cá đến Đinh Tiên Hoàng). Trong quá trình này, một đoạn tường bao dài khoảng 16m trước khu vực trụ sở phường đã được phá bỏ.
Đoạn tường xây bằng gạch, nằm dọc đường Đinh Tiên Hoàng, thuộc hệ thống tường bao đồn Mang Cá cũ. Dự án có tổng vốn hơn 3,7 tỉ đồng, nhằm thông tuyến từ cửa Chánh Tây đến cửa Kẻ Trài, góp phần cải thiện kết nối giao thông khu vực đông bắc Kinh thành Huế.
Theo nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Xuân Hoa, bức tường này được người Pháp xây dựng sau biến cố “thất thủ Kinh đô” năm 1885. Trước đó, khi chiếm trấn Bình Đài (Mang Cá nhỏ) năm 1884, quân Pháp biến nơi đây thành cứ điểm quân sự.
Sau cuộc tấn công do Tôn Thất Thuyết phát động thất bại vào năm 1885, Pháp chiếm luôn cả khu vực Mang Cá lớn và cho xây dựng bờ tường bao quanh nơi này nhằm tách biệt với Kinh thành Huế nơi vua Nguyễn trú ngự.
Bức tường cao khoảng 4m, dài 600m được dựng lên bịt kín lối đi từ cửa chính Bắc (cửa Hậu) về trung tâm Kinh thành Huế. Kể từ đó mảnh đất rộng lớn nằm ở phía Đông Bắc Kinh thành Huế chính thức thuộc quyền quản lý của Pháp.

Tuyến đường Thái Phiên được mở rộng, nối thẳng với UBND phường Phú Xuân sau khi bức tường bao quanh đồn Mang Cá được phá bỏ – Ảnh: NHẬT LINH
Sau năm 1954, Pháp thất bại rồi rút quân, đồn Mang Cá tiếp tục được chính quyền cũ sử dụng làm căn cứ quân sự. Sau khi đất nước thống nhất, đồn Mang Cá được quân đội tiếp tục xây dựng thành căn cứ quân sự rồi sau này là Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thừa Thiên Huế cũ. Đến năm 2024, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thừa Thiên Huế bàn giao lại khu di tích cho chính quyền quản lý, chuyển đổi công năng.
Người dân phấn khởi, chính quyền tính chuyện làm công viên
Việc phá bỏ đoạn tường nhận được sự đồng thuận của người dân địa phương. Bà Minh Hà, người sinh sống hơn 20 năm tại khu vực đường Mang Cá, cho biết trước đây việc đi lại rất bất tiện do phải vòng xa.
“Giờ tường được dỡ, đường thông thoáng hơn, người dân không còn phải đi vòng để đến trụ sở phường làm thủ tục hành chính. Tuyến từ Mang Cá ra cửa Đông Ba cũng sẽ gần hơn”, bà Hà nói.
Ông Nguyễn Việt Bằng, Chủ tịch UBND phường Phú Xuân, cho hay dự án dự kiến hoàn thành vào ngày 27-4. Ngoài mục tiêu mở đường, địa phương đang tiến hành giải phóng mặt bằng khu dân cư lân cận để tạo quỹ đất phát triển không gian công cộng.

Sau hơn 140 năm tồn tại, bức tường bị phá bỏ – Ảnh: NHẬT LINH
“Sau khi hoàn thành giải phóng mặt bằng, chúng tôi sẽ xem xét việc có nên phá hết toàn bộ đoạn tường thành này để làm công viên hay vẫn để lại một đoạn tường nhằm lưu giữ chứng tích về một thời đại đầy biến động của dân tộc”, ông Bằng nói.
Không phải “bức tường ô nhục”
Liên quan đến một số ý kiến trên mạng xã hội gọi đây là “bức tường ô nhục”, ông Nguyễn Xuân Hoa cho rằng cách gọi này không phù hợp.
“Gần đây có nhiều người làm nội dung số khi quay clip giới thiệu Kinh thành Huế đã gọi bức thành ấy là “bức tường ô nhục”. Điều này không đúng với thực tế. Theo tôi bức tường này cũng như nhiều công trình kiến trúc Pháp ở Huế hay Việt Nam, đều là “chiến lợi phẩm” của dân ta sau khi chiến thắng thực dân Pháp”, ông Hoa nói.
Theo ông, việc tháo dỡ một phần để phục vụ giao thông là cần thiết, nhưng nên giữ lại một đoạn như chứng tích lịch sử. Về lâu dài, khu vực đồn Mang Cá có thể được khai thác thành không gian văn hóa – du lịch, kết hợp bảo tàng, bến thuyền… để phát huy giá trị di sản.
Đọc tiếp
Về trang Chủ đề
Nguồn: https://tuoitre.vn/hue-thao-do-tuong-bao-don-mang-ca-mo-duong-va-lam-cong-vien-20260401155552459.htm

