Tên lửa Iran (Ảnh: IRIB).
Theo The Hill, sự chú ý tập trung vào kho dầu chiến lược trên đảo Kharg của Iran.
Tổng thống Donald Trump đã chỉ trích Tehran vì đóng eo biển Hormuz, tuyến vận tải quan trọng mà 1/5 lượng dầu thô toàn cầu đi qua, đồng thời cảnh báo sẽ leo thang chiến sự nếu Iran không mở lại tuyến đường thủy này.
Tuy nhiên, bất cứ sự hiện diện nào của bộ binh Mỹ cũng có thể kích hoạt một sự leo thang lớn trong xung đột và phản ứng mạnh từ Iran, bởi Kharg là “huyết mạch” kinh tế của Tehran, xử lý khoảng 90% xuất khẩu dầu thô của nước này.
Mặc dù bị suy yếu sau chiến dịch không kích quy mô lớn của Mỹ – Israel, chính quyền Iran vẫn còn các vũ khí và chiến thuật có thể gây thiệt hại cho binh sĩ Mỹ, các căn cứ và đồng minh tại khu vực vịnh Ba Tư, đồng thời tiếp tục làm gián đoạn nền kinh tế toàn cầu, theo các cựu quan chức Mỹ và nhà phân tích khu vực.
Tập kích trực tiếp lực lượng Mỹ
Kịch bản có khả năng cao nhất là Iran sẽ tập kích trực tiếp lực lượng Mỹ nếu họ đặt chân lên lãnh thổ Iran. Đảo Kharg, nằm cách bờ biển Iran khoảng 32km, có thể dễ dàng bị tấn công bằng UAV và tên lửa phóng từ đất liền. Theo ông Bryan Clark, rất có thể lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) vẫn hiện diện trên đảo.
Vị trí đảo Kharg (Ảnh: Google Map).
“Bạn sẽ thấy sự kháng cự trên bộ, hỏa lực thực sự. Tôi cho rằng họ cũng đã gài bẫy. Nếu quân Mỹ tiến vào, sẽ có nhiều thiết bị nổ tự chế (IED) và những bất ngờ khác chờ sẵn, vì phía Iran cho rằng một khi Mỹ cố kiểm soát đảo thì họ cũng khó có thể khôi phục sản xuất sớm, nên tốt nhất là gây thiệt hại cho Mỹ và tạo áp lực lên Washington”.
Chuyên gia Joe Costa từ Hội đồng Đại Tây Dương cho biết Iran vẫn có thể tập kích lực lượng Mỹ bằng rocket, UAV, thủy lôi và xuồng tấn công nhanh.
“Khả năng duy trì các cuộc tấn công này trong thời gian dài vẫn chưa rõ, nhưng việc họ vẫn đánh trúng các cơ sở hạ tầng trong khu vực cho thấy hệ thống chỉ huy – kiểm soát của họ vẫn hoạt động”, ông Costa nói.
Quân đội Iran với hơn 190.000 quân cũng khiến bất kỳ chiến dịch kiểm soát đảo hoặc eo biển Hormuz nào có thể nhanh chóng chuyển thành một cuộc chiến quyết liệt.
Ông Jason Campbell cho rằng Iran chắc chắn sẽ tập trung hỏa lực vào Kharg và các vị trí Mỹ lân cận, nhằm gây thiệt hại cho Washington nếu kịch bản đổ quân xảy ra.
Tấn công các trung tâm dầu mỏ Vùng Vịnh
Sự hiện diện của bộ binh Mỹ cũng có thể khiến Iran gia tăng các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng trong khu vực, đặc biệt là tại Vùng Vịnh.
Ông Jon Hoffman nhận định: “Họ đã phần nào kiềm chế cho đến nay, nhưng đã chứng minh có thể leo thang. Có thể sẽ có các cuộc tấn công vào cơ sở dầu khí, nhà máy điện, thậm chí cả nhà máy khử mặn”.
“Hình thức trả đũa hiệu quả nhất của họ là tiếp tục siết chặt thị trường năng lượng toàn cầu”, ông nhận xét.
Dù ông Trump cho rằng giá nhiên liệu tăng chỉ là tạm thời, các nhà phân tích cảnh báo cú sốc đối với ngành năng lượng toàn cầu sẽ còn trầm trọng hơn nếu chiến sự kéo dài.
Gia tăng tấn công bằng lực lượng ủy nhiệm
Từ khi chiến sự bắt đầu, các lực lượng ủy nhiệm của Iran đã tấn công Israel, các quốc gia Vùng Vịnh và các vị trí của Mỹ, chủ yếu từ các nhóm dân quân tại Iraq và Hezbollah ở Li Băng.
Đại sứ quán Mỹ tại Baghdad và các mục tiêu quân sự Mỹ tại Iraq đã nhiều lần bị tấn công bằng rocket và UAV trong tháng này.
Theo ông Hoffman, các nhóm này có thể tăng cường tham chiến: “Dân quân Iraq đã cho thấy sẵn sàng tham gia sâu hơn. Hezbollah vẫn có khả năng phóng tên lửa vào Israel”.
Mở rộng chiến trường: Phong tỏa biển Đỏ
Vị trí 2 eo biển Bab el-Mandeb và Hormuz (Ảnh: EIA).
Ngoài ra, lực lượng Houthis tại Yemen cũng có thể nhanh chóng chuyển hướng tấn công sang biển Đỏ nếu xung đột leo thang.
Eo biển Hormuz không phải là tuyến đường duy nhất Iran có thể nhắm tới. Một điểm nghẽn khác là eo biển Bab el-Mandeb tại Biển Đỏ.
Iran đã cảnh báo sẽ gia tăng áp lực sang các tuyến đường này nếu Mỹ và Israel tiếp tục tấn công cơ sở năng lượng của họ. Khoảng 10% nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu đi qua eo biển rộng khoảng 32km này.
Trước đó, lực lượng Houthi đã từng tấn công tàu vận tải bằng UAV và tên lửa để làm gián đoạn giao thông qua khu vực. Houthi là một lực lượng đáng gờm và có kho vũ khí dồi dào. Một điểm nghẽn ở biển Đỏ sẽ rất khó để tháo gỡ khi nút thắt ở Hormuz còn chưa giải quyết xong.
Ông Costa nhận định: “Điều này sẽ tạo ra một bài toán hai mặt, buộc Mỹ, Israel và các bên khác phải xử lý đồng thời 2 điểm nóng”.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/iran-se-dap-tra-ra-sao-neu-my-do-bo-luc-luong-vao-dao-huyet-mach-kinh-te-20260331143337548.htm
