Ukraine đề xuất tạm ngừng bắn, Nga từ chối khéo

Ukraine liên tục tấn công, Nga cảnh báo

Ngày 31.3, máy bay không người lái (UAV) của Ukraine đã tấn công cảng Ust-Luga của Nga trên biển Baltic lần thứ 5 trong vòng 10 ngày. Reuters dẫn nguồn tin cho hay một cảng bốc dỡ dầu của Transneft đã bị tấn công, có khả năng làm gia tăng khó khăn cho Nga trong việc xuất khẩu dầu thô.

Kyiv đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng xuất khẩu dầu mỏ của Nga trong tháng qua, tiến hành các cuộc tấn công bằng UAV lớn nhất từ đầu xung đột nhắm vào các cảng Ust-Luga và Primorsk bên biển Baltic tại tỉnh Leningrad.

Ít nhất 40% công suất xuất khẩu dầu của Nga đã bị gián đoạn tình hình chiến sự, theo tính toán của Reuters dựa trên dữ liệu thị trường.

Bộ Quốc phòng Nga thông báo các hệ thống phòng không đã bắn hạ 92 UAV Ukraine trên lãnh thổ vào rạng sáng, trong đó 38 chiếc tại Leningrad, theo TASS. Tỉnh trưởng Leningrad Alexander Drozdenko cho biết 3 người bị thương và một số tòa nhà bị hư hại trong các cuộc tấn công trong đêm và rạng sáng.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov lên án hành động này và bổ sung rằng Nga đang bảo vệ hạ tầng quan trọng, dù không đồng nghĩa các cơ sở này sẽ được an toàn tuyệt đối. “Công tác an ninh đang được thực hiện quyết liệt, không chỉ cho cảng biển mà còn cho toàn bộ cơ sở hạ tầng quan trọng khác”, ông Peskov nói.

Ust-Luga, nằm ở phía đông nam của vịnh Phần Lan, là một khu phức hợp rộng lớn gồm các cơ sở lọc dầu, các cảng xuất khẩu dầu thô và sản phẩm dầu mỏ.

Cảng này đã xuất khẩu 32,9 triệu tấn sản phẩm dầu mỏ vào năm ngoái. Thông thường, cảng này xử lý khoảng 700.000 thùng dầu thô mỗi ngày. Đây là đợt tấn công thứ 5 trong vòng 10 ngày qua tại Ust-Luga, khiến các hoạt động xuất khẩu dầu phải tạm ngừng.

Đồng minh gây sức ép Ukraine

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 30.3 cho biết một số đồng minh của Ukraine đã gửi “tín hiệu” cho Kyiv về việc nên giảm bớt các cuộc tấn công tầm xa vào ngành dầu mỏ của Nga khi giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.

Tuy nhiên, ông Zelensky nói rằng Ukraine sẵn sàng làm điều đó nếu Nga ngừng tấn công hệ thống năng lượng của Ukraine, và Kyiv sẵn sàng cho một thỏa thuận ngừng bắn vào dịp lễ Phục sinh.

“Gần đây, sau cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu nghiêm trọng như vậy, chúng tôi thực sự đã nhận được tín hiệu từ một số đối tác của mình về việc giảm bớt việc đáp trả đối với lĩnh vực dầu mỏ và năng lượng của Liên bang Nga”, ông Zelensky nói.

Reuters dẫn nguồn thạo tin cho biết các quan chức Mỹ đã truyền đạt thông điệp này cho các đối tác Ukraine trong các cuộc trao đổi thường xuyên. Nguồn tin cũng nói thêm rằng những “tín hiệu” ban đầu dường như đến từ Moscow.

Mỹ và Nga chưa bình luận về thông tin này. Ông Zelensky dự tính đề nghị Mỹ chuyển đề nghị ngừng tấn công năng lượng của Ukraine cho Nga khi ông đối thoại trực tuyến với các nhà đàm phán Mỹ trong ngày 1.4.

Cuộc xung đột của Mỹ và Israel chống lại Iran đã làm thắt chặt nguồn cung dầu, khí đốt và các sản phẩm lọc dầu. Các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine đã khiến nước này phải chật vật tìm kiếm nguồn cung.

Vừa trở về sau chuyến thăm Trung Đông dài 4 ngày, ông Zelensky cho biết đã đạt được thỏa thuận với một số quốc gia trong khu vực về việc hỗ trợ năng lượng cho Ukraine. Trước đó, nhà lãnh đạo nói đã đạt được thỏa thuận mua dầu diesel trong một năm nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Về đề nghị ngừng bắn nói trên của ông Zelensky, người phát ngôn Điện Kremlin nói chưa nhận được đề xuất “được trình bày rõ ràng” và nhấn mạnh Nga ưu tiên thỏa thuận hòa bình toàn diện hơn.

“Trong những tuyên bố của ông Zelensky mà chúng tôi đã đọc, chúng tôi chưa thấy sáng kiến được trình bày rõ ràng nào về một thỏa thuận ngừng bắn dịp Phục sinh. Ông Zelensky phải chịu trách nhiệm và đưa ra quyết định phù hợp để chúng ta đạt được hòa bình, không chỉ là một lệnh ngừng bắn”, ông Peskov nói, cảnh báo Kyiv càng trì hoãn thì cái giá phải trả càng cao.

Các nước Baltic phát hiện UAV lạ

Không quân Ukraine ngày 31.3 thông báo đã phát hiện 289 UAV được Nga phóng sang lãnh thổ Ukraine vào rạng sáng, trong đó có khoảng 200 UAV tầm xa loại Shahed, theo trang The Kyiv Independent. Hệ thống phòng không Ukraine đã đánh chặn được 267 chiếc trong số UAV nói trên.

Ít nhất 20 chiếc vượt qua hệ thống phòng không và rơi trúng 11 địa điểm. Theo Không quân Ukraine, mảnh vỡ UAV đã được ghi nhận tại 6 địa điểm.

Các quan chức địa phương Ukraine thông báo ít nhất một người thiệt mạng và 39 người bị thương trong các đợt tấn công của Nga trong vòng 24 giờ.

Cùng ngày, hai quốc gia Baltic là Estonia và Latvia thông báo đã phát hiện hoạt động của UAV nước ngoài gần biên giới với Nga trong đêm, theo Reuters.

Ông Uku Arold, người phát ngôn của lực lượng vũ trang Estonia, nói với đài ERR của Estonia rằng “rất có thể các UAV của Ukraine đi lạc liên quan vụ việc”. Mảnh vỡ của ít nhất một UAV đã được tìm thấy ở hạt Tartu của Estonia.

Trong khi đó, lực lượng vũ trang Latvia cho biết đã phát hiện một UAV nước ngoài gần biên giới Latvia – Nga vào cuối ngày 30.3. Máy bay này không xâm nhập không phận Latvia.

Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công bằng UAV vào các nhà máy lọc dầu và tuyến đường xuất khẩu của Nga trong những tuần gần đây. Một số cuộc tấn công diễn ra gần biên giới Nga với các nước Baltic và Phần Lan.

“Trong những tuần gần đây, Ukraine đã tấn công các cảng dầu của Nga trên vịnh Phần Lan bằng hơn 2.500 UAV”, Thủ tướng Phần Lan Petteri Orpo nói trong một cuộc họp báo.

Một UAV của Ukraine đã rơi xuống Phần Lan hôm 29.3, lần đầu tiên từ khi xung đột Nga – Ukraine bùng phát. Cảnh sát sở tại cho biết chiếc UAV có vẻ mang theo một đầu đạn chưa nổ.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 31.3 cảnh báo nếu các nước Baltic cho phép Ukraine sử dụng không phận để phóng UAV tấn công Nga, Moscow sẽ đáp trả thích hợp.