Israel muốn khôi phục án tử hình, châu Âu ‘quan ngại sâu sắc’

Theo báo South China Morning Post, trong tuyên bố chung trước thềm cuộc bỏ phiếu tại Quốc hội Israel (Knesset) ngày 30-3, ngoại trưởng Pháp, Đức, Ý và Anh bày tỏ “quan ngại sâu sắc” trước kế hoạch khôi phục án tử, nhấn mạnh rằng đây là “một hình phạt vô nhân đạo và mang tính hạ nhục”, đồng thời không có tác dụng răn đe.

Các nước này kêu gọi Israel chấm dứt nỗ lực khôi phục hình phạt cao nhất, khẳng định lập trường phản đối án tử hình trong mọi hoàn cảnh.

Theo quy định hiện hành, Israel đã bãi bỏ án tử hình đối với tội giết người từ năm 1954 và chỉ duy trì trong một số trường hợp đặc biệt như tội diệt chủng hoặc phản quốc trong thời chiến.

Trên thực tế, án tử hình duy nhất từng được thi hành trong lịch sử Israel hiện đại là vụ xử tử tội phạm chiến tranh phát xít Adolf Eichmann vào năm 1962.

Tuy nhiên đề xuất khôi phục án tử hình trong bối cảnh hiện nay đã làm dấy lên nhiều tranh cãi, đặc biệt khi giới quan sát cho rằng biện pháp này có thể chủ yếu nhắm vào người Palestine.

Theo đánh giá của các ngoại trưởng châu Âu, nếu được áp dụng, án tử hình có nguy cơ mang “tính chất phân biệt đối xử trên thực tế”, nhất là trong các vụ xét xử liên quan đến các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng.

Các nước châu Âu cũng cảnh báo rằng việc tái áp dụng hình phạt tử hình có thể làm tổn hại đến hình ảnh và cam kết của Israel đối với các giá trị dân chủ và nhân quyền.

Trong bối cảnh cộng đồng quốc tế ngày càng hạn chế hoặc bãi bỏ án tử hình, động thái đi ngược xu hướng này có thể khiến Israel đối mặt với nhiều chỉ trích hơn trên trường quốc tế.

Các tổ chức nhân quyền quốc tế cũng lên tiếng phản đối mạnh mẽ. Tổ chức Ân xá quốc tế cho rằng việc mở rộng án tử hình có nguy cơ trở thành “một công cụ phân biệt đối xử” trong hệ thống pháp lý của Israel, đặc biệt khi hình phạt nghiêm khắc nhất có thể bị áp dụng chủ yếu đối với người Palestine.

Tổ chức này lập luận việc tái áp dụng án tử hình sẽ đồng nghĩa với việc “hình phạt khắc nghiệt và không thể đảo ngược nhất” có thể bị sử dụng như một công cụ mang tính chính trị, thay vì dựa trên các tiêu chuẩn pháp lý công bằng.

Ngoài ra, Tổng thư ký Hội đồng châu Âu Alain Berset cũng kêu gọi Israel từ bỏ kế hoạch này, tái khẳng định lập trường phản đối án tử hình “ở mọi nơi và trong mọi hoàn cảnh”.