Không chỉ hóa chất, vật liệu xây dựng nhập khẩu cũng mắc kẹt vì chờ văn bản hướng dẫn

Theo phản ánh của một số doanh nghiệp tại TP.HCM nhập khẩu vật liệu xây dựng, từ đầu năm nay một số lô hàng được khai báo để nhập khẩu đã không được tiếp nhận hồ sơ đăng ký kiểm tra về chất lượng sản phẩm hàng hóa. 

Sở tạm dừng tiếp nhận hồ sơ chờ hướng dẫn

Lý do là Sở Xây dựng vẫn chưa nhận được hướng dẫn về triển khai thực hiện Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, nên chưa có cơ sở để tiếp nhận hồ sơ đăng ký kiểm tra. Vì vậy ngày 5-1, Sở Xây dựng TP.HCM đã có văn bản thông báo về việc tạm ngưng tiếp nhận hồ sơ đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng sản phẩm hàng, hóa trên địa bàn. 

Để tháo gỡ khó khăn này, Bộ Xây dựng đã có văn bản gửi Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị hướng dẫn thực hiện Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Bởi theo Luật số 78/2025 của Quốc hội sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa (có hiệu lực thi hành từ 1-1-2026), đã đổi mới phương thức quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo mức độ rủi ro (thấp, trung bình, cao).

Hiện Bộ Xây dựng đã và đang rà soát các văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi quản lý, đồng thời chỉ đạo các địa phương tổ chức triển khai thực hiện. 

Tuy nhiên trong quá trình triển khai Bộ Xây dựng cho biết đã nhận được nhiều văn bản phản ánh, kiến nghị của các địa phương, trong đó có công văn của sở xây dựng các địa phương về việc thực hiện đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa vật liệu xây dựng nhập khẩu theo quy định. 

Cụ thể, theo quy định của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi năm 2025, việc phân loại sản phẩm hàng hóa được thực hiện theo nguyên tắc theo mức độ rủi ro, để làm căn cứ áp dụng biện pháp quản lý nhà nước. Việc công bố hợp quy với hàng hóa nhập khẩu có mức độ rủi ro trung bình và đăng ký kiểm tra chất lượng đối với hàng hóa nhập khẩu có mức độ rủi ro cao trên Cổng thông tin một cửa quốc gia. 

Tuy nhiên hiện nay chưa có hướng dẫn cụ thể về tiêu chí, phương pháp phân loại mức độ rủi ro đối với sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng, nên các địa phương lúng túng trong việc tiếp tục hay dừng tiếp nhận hồ sơ đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa vật liệu xây dựng nhập khẩu. Điều này có nguy cơ dẫn đến ách tắc trong giải quyết thủ tục hành chính, ảnh hưởng đến hoạt động nhập khẩu và sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. 

Vì vậy Bộ Xây dựng đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn nguyên tắc, tiêu chí và phương pháp phân loại sản phẩm, hàng hóa theo mức độ rủi ro, làm cơ sở để các bộ, ngành quản lý lĩnh vực, ban hành danh mục sản phẩm; hướng dẫn việc quản lý trong giai đoạn chuyển tiếp khi các văn bản liên quan chưa được sửa đổi, bổ sung kịp thời. 

Trong trường hợp cần thiết bộ có hướng dẫn chung để thống nhất cách hiểu, áp dụng quy định của luật. 

Doanh nghiệp hóa chất kẹt nhiều lô hàng

Trước đó, Tuổi Trẻ Online phản ánh về việc nhiều doanh nghiệp trong ngành hóa chất đang đứng ngồi không yên vì hàng loạt container nguyên liệu hóa chất nhập khẩu bị ách tại cảng do không xin được cấp phép. Lý do là các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Hóa chất chưa được ban hành đồng bộ, kịp thời khiến việc từ ngày 1-1-2026 nhiều lô hàng hóa chất nhập khẩu tại các cảng không được cấp phép. 

Gần đây nhất, Sở Công Thương TP.HCM cũng đã có văn bản thông báo về việc tạm dừng tiếp nhận hồ sơ thủ tục hành chính lĩnh vực hóa chất. Lý do là cơ quan này chưa có cơ sở pháp lý và hướng dẫn để thẩm định, giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính theo quy định mới. 

Để đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh không bị gián đoạn, các tổ chức, cá nhân hoạt động hóa chất thực hiện theo quy định chuyển tiếp của Luật Hóa chất 2025. Việc giải quyết thủ tục hành chính sẽ được tiếp nhận và thực hiện sau khi có các văn bản quy phạm pháp luật chi tiết và hướng dẫn thi hành luật được ban hành.