Thành tích 56 phút 42 giây của Jacob Kiplimo tại Barcelona Half Marathon 2025 không được công nhận, do VĐV người Uganda nhận hỗ trợ không hợp lệ từ xe dẫn tốc trong quá trình thi đấu.
Ngày 16/2/2025, Kiplimo trở thành người đầu tiên chạy half marathon (21,0975 km) dưới 57 phút, khi đạt 56 phút 42 giây tại giải eDreams Mitja Marato ở Barcelona. Thành tích của anh nhanh hơn 48 giây so với kỷ lục cũ – 57 phút 30 giây – do Yomif Kejelcha (Ethiopia) lập tháng 10/2024 ở Valencia.
Nhưng ngày 3/2, tức gần 1 năm sau, Liên đoàn Điền kinh Thế giới (WA) xác nhận sẽ không phê chuẩn kỷ lục thế giới nội dung half marathon nam mà Kiplimo lập được tại Barcelona.
Kiplimo chạy phía sau xe dẫn tốc có đồng hồ cỡ lớn và người ngồi trên nóc ở giải eDreams Mitja Marato tại Barcelona ngày 16/2/2025. Ảnh: eDreams Mitja Marato 2025
Theo Runner’s World, quá trình thi đấu tại Barcelona của Kiplimo vi phạm các quy định thi đấu của WA. Cụ thể, Điều 6.3.1 trong Luật kỹ thuật nêu rõ VĐV không được phép nhận hỗ trợ dẫn tốc từ bất kỳ cá nhân nào không cùng thi đấu, cũng như từ các thiết bị kỹ thuật, ngoại trừ thiết bị đeo cá nhân.
Hình ảnh phát sóng trực tiếp cho thấy Kiplimo chạy phần lớn quãng đường ở vị trí cách xe dẫn tốc khoảng 10-15 mét. WA đánh giá đây là hình thức hỗ trợ trái phép.
Quy định hiện hành của WA không nêu rõ khoảng cách tối thiểu giữa xe dẫn tốc với VĐV. Đây được cho là kẽ hở mà ban tổ chức giải Barcelona và Kiplimo đã tận dụng. Báo cáo cũng cho rằng VĐV Uganda còn vi phạm thêm quy định khác, trong đó có điều khoản cấm nhận chỉ đạo chiến thuật trong lúc thi đấu.
Do đó, WA tiếp tục công nhận kỷ lục thế giới bán marathon nam thuộc về Yomif Kejelcha (Ethiopia), với thành tích 57 phút 30 giây tại Valencia Half Marathon 2024.
Dự kiến, Kejelcha và Kiplimo sẽ đối đầu trực tiếp tại giải London Marathon 2026 diễn ra ngày 26/4.
Phân tích quá trình phá kỷ lục thế giới bán marathon của Kiplimo.
Trường hợp của Kiplimo tương tự việc Eliud Kipchoge chạy full marathon dưới 2 tiếng ở sự kiện INEOS 1:59 Challenge năm 2019. Khi ấy, huyền thoại người Kenya được một chiếc xe SUV điện dẫn tốc, duy trì khoảng cách từ 6 đến 8 m để làm cản lực gió. Chiếc xe này còn phóng một vạch laser xuống đường, giúp đội pacer giữ đội hình chuẩn mũi tên để giúp cản lực gió hơn nữa. Nhờ đó, Kipchoge trở thành người đầu tiên chạy marathon dưới 2 tiếng.
Thành tích này không được Liên đoàn Điền kinh Thế giới công nhận. Vì thế, cho đến nay chưa VĐV nào đạt sub2 marathon. Kelvin Kiptum tới gần mốc này nhất, đạt thông số 2 giờ 0 phút 35 giây tại Chicago Marathon 2023. Tuy nhiên, anh đã qua đời trong một vụ tai nạn giao thông gần thị trấn Kaptagat, Kenya ngày 11/2/2024.
Hồng Duy (theo Canadian Running Magazine)
Nguồn: https://vnexpress.net/kiplimo-khong-duoc-cong-nhan-ky-luc-half-marathon-the-gioi-5013880.html
