Lần đầu giao hàng vượt biển bằng UAV ở Việt Nam

Lễ khai trương diễn ra sáng 12/2 tại Bến phà Cần Giờ, do Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM phối hợp Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) và công ty CT UAV thực hiện. Tuyến bay xuất phát từ khu vực Bến phà Cần Giờ, vượt qua vùng biển cửa sông Soài Rạp, kết nối trực tiếp đến bến phà biển Vũng Tàu trên đường Trần Phú, phường Vũng Tàu. Tổng chiều dài hành trình hơn 12 km.

Trong chuyến khai trương, UAV mang theo kiện hàng 2 kg, hoàn thành chặng bay trong khoảng 15 phút. Sau đó, thiết bị tiếp tục nhận hàng và quay trở về với thời gian tương tự. Toàn bộ hành trình, từ khâu xếp hàng hóa, cất cánh, bay qua tuyến biển đến khi hạ cánh và bàn giao tại điểm nhận được livestream.

Đội tàu UAV tham gia vận hành bao gồm các dòng máy bay chuyên dụng cho vận tải – logistic do CT UAV phát triển. Các thiết bị sử dụng hệ thống điều khiển CT-Nexus Flight Control System có khả năng kháng gió cao, phù hợp môi trường ven biển và hải đảo.

Ông Vũ Hồng Quang, Phó chủ tịch CT Group, cho biết hệ thống điều khiển bay do doanh nghiệp phát triển cho phép thiết bị duy trì ổn định trong điều kiện gió biển, tự động điều chỉnh quỹ đạo khi có thay đổi về tốc độ gió hoặc áp suất. UAV được thiết kế chuyên biệt cho vận tải nhẹ, tối ưu tải trọng và thời gian bay.

UAV đạt tốc độ bay trung bình 10-15 m/s, vận hành ở độ cao tối đa 200 m, trong hành lang bay rộng 300 m và bán kính an toàn 500 m tại điểm cất, hạ cánh. Thiết bị được trang bị camera giám sát hành trình và hệ thống tự hành, phục vụ vận chuyển bưu kiện, nhu yếu phẩm, dược phẩm và tài liệu.

Với việc dùng UAV, thời gian toàn trình có thể giảm 80-90% so với vận chuyển đường bộ do không phụ thuộc phà, tàu hay tình trạng ùn tắc. So với đường thủy, thời gian rút ngắn khoảng ba lần.

Ông Nguyễn Như Thuận, Giám đốc Bưu điện TP HCM, nói UAV được đưa vào chuỗi vận hành như phương thức bổ sung, giúp rút ngắn thời gian chuyển phát ở khu vực cách trở giao thông. Đơn vị sẽ theo dõi, đánh giá hiệu quả trước khi mở rộng sang các địa bàn miền núi, hải đảo.

Toàn bộ quy trình từ tiếp nhận bưu gửi, đóng gói, niêm phong, quét mã, xếp hàng lên thiết bị, cất cánh, hạ cánh và bàn giao đều được tích hợp vào hệ thống logistics của Vietnam Post. Khách hàng theo dõi trạng thái đơn hàng theo thời gian thực với mô hình “một mã – một hành trình”.

Trong giai đoạn chạy thử nghiệm và khai trương, tất cả chi phí do doanh nghiệp chi trả. Sau khi vận hành ổn định, các bên sẽ tính toán cước phí cụ thể, có thể cao hơn cước vận chuyển bằng phà, nhưng phù hợp với người cần giao hàng nhanh, trong vòng hai tiếng.

Theo tính toán, khi vận hành ổn định, tuyến bay có thể đáp ứng 3.000-5.000 bưu gửi gói nhỏ mỗi ngày từ nội thành TP HCM đi khu vực Vũng Tàu, đặc biệt phục vụ nhóm hàng dưới 2 kg. Trong giai đoạn đầu, Vietnam Post ưu tiên bưu gửi dưới 5 kg như hồ sơ, tài liệu, hàng thương mại điện tử và một số mặt hàng thiết yếu.

Ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM, cho biết tuyến giao hàng bằng thiết bị bay không người lái Cần Giờ – Vũng Tàu không chỉ là một sự kiện công nghệ mà còn là dấu mốc trong quá trình đưa thành tựu khoa học vào phục vụ đời sống và phát triển kinh tế số của thành phố. Trước đó, mô hình được bay thử nghiệm trong phạm vi hẹp tại Khu Công nghệ cao, tạo cơ sở đánh giá năng lực công nghệ và khả năng phối hợp giữa các đơn vị.

Theo ông, lần khai trương hôm nay là bước tiến bứt phá khi hành trình dài hơn, điều kiện khai thác phức tạp hơn, đặc biệt là bay vượt biển trong môi trường gió lớn. Điều này cho thấy năng lực làm chủ công nghệ và tổ chức vận hành hàng không tầm thấp trong điều kiện thực tế.

Lãnh đạo Sở đánh giá, trong bối cảnh nhu cầu giao nhận tăng cao, UAV có thể trở thành giải pháp bổ sung hiệu quả cho hệ thống logistics hiện hữu, giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, tối ưu chi phí và giảm áp lực lên hạ tầng giao thông truyền thống. Tuyến bay cũng là cơ sở để thành phố hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, tạo không gian cho đổi mới sáng tạo.

Thời gian tới, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ theo dõi, đánh giá toàn diện hiệu quả vận hành, đồng thời tham mưu hoàn thiện chính sách nhằm tạo điều kiện mở rộng ứng dụng thiết bị bay không người lái trong bưu chính, cứu hộ, y tế và các dịch vụ công khác.

UAV giao hàng từ Cần Giờ về Vũng Tàu

Lê Tuyết