Liên minh Mỹ – Saudi muốn viết lại luật chơi của quyền Anh

Sự hợp tác giữa Dana White – chủ tịch người Mỹ của UFC – và Turki Alalshikh – Chủ tịch Cơ quan Giải trí Tổng hợp Arab Saudi, công ty tổ chức sự kiện Sela do nhà nước Saudi hậu thuẫn, đang mở ra một kỷ nguyên mới cho quyền Anh nhà nghề.

Công ty quảng bá mới mang tên Zuffa Boxing được thành lập bởi TKO Group Holdings -tập đoàn sở hữu UFC và World Wrestling Entertainment – cùng công ty tổ chức sự kiện Sela. Trụ sở đặt tại Mỹ, tổ chức này được xem là bước đi tham vọng nhằm định hình lại cấu trúc của làng quyền Anh toàn cầu.

Sau nhiều năm chuẩn bị, Zuffa Boxing bắt đầu gây tiếng vang khi chiêu mộ võ sĩ người Anh Conor Benn từ hệ thống của Eddie Hearn và công ty quảng bá Matchroom Boxing. Thương vụ được xem là dấu hiệu cho thấy sự dịch chuyển quyền lực trong môn thể thao này.

Trong nhiều thập kỷ, quyền Anh nước Anh gần như là cuộc cạnh tranh giữa hai thế lực: Matchroom của Hearn và Queensberry Promotions do Frank Warren điều hành. Hai công ty từng sở hữu những ngôi sao hạng nặng hàng đầu như Anthony Joshua và Tyson Fury.

Dù từng là đối thủ truyền kiếp suốt 40 năm, Matchroom và Queensberry hiện cùng hoạt động trên nền tảng phát sóng DAZN. Tuy nhiên, sự xuất hiện của Zuffa Boxing đang đặt ra thách thức lớn đối với vị thế lâu năm của họ.

Khi chính thức ra mắt Zuffa Boxing, Dana White tuyên bố mục tiêu của ông là áp dụng mô hình quản lý tập trung giống UFC cho quyền Anh – môn thể thao mà ông cho rằng đang bị chia cắt bởi quá nhiều tổ chức và danh hiệu.

Quyền Anh hiện có bốn tổ chức lớn gồm Hội đồng Quyền anh Thế giới (World Boxing Council – WBC), Hiệp hội Quyền Anh Thế giới (World Boxing Association – WBA), Liên đoàn Quyền anh Quốc tế (International Boxing Federation – IBF), Tổ chức Quyền Anh Thế giới (World Boxing Organization – WBO), mỗi tổ chức đều có hệ thống đai vô địch riêng.

White muốn thay đổi điều đó bằng cách xây dựng hệ thống xếp hạng thống nhất và chỉ có một danh hiệu vô địch cho mỗi hạng cân.

Nhờ sự hậu thuẫn tài chính từ Saudi, Zuffa Boxing đã đạt thỏa thuận phát sóng tại Mỹ với Paramount+ và đang được cho là đàm phán với Sky Sports tại Anh. Tổ chức này cũng muốn đai vô địch của mình được công nhận bởi Hội đồng kiểm soát quyền Anh Vương quốc Anh.

Song song đó, Zuffa đang vận động thay đổi luật tại Mỹ thông qua sáng kiến sửa đổi Muhammad Ali Boxing Reform Act – đạo luật ban hành năm 2000 nhằm bảo vệ quyền lợi võ sĩ chuyên nghiệp.

Theo luật hiện hành, một nhà quảng bá không thể đồng thời là quản lý võ sĩ hoặc tổ chức trao đai vô địch. White và Alalshikh muốn nới lỏng quy định này để thành lập hệ thống Các tổ chức quyền Anh thống nhất (Unified Boxing Organisations), qua đó cho phép Zuffa tự kiểm soát giải đấu và danh hiệu.

Một nhà quảng bá quyền Anh kỳ cựu nhận định: “Đó là mô hình độc quyền được khoác áo sang trọng. Họ muốn võ sĩ trở thành nhân viên giống như trong UFC”.

Năm ngoái, Zuffa Boxing gây chú ý khi tổ chức trận thống nhất hạng siêu trung giữa Canelo Alvarez và Terence Crawford tại sân Allegiant ở Las Vegas trước hơn 70.000 khán giả.

Trong khi đó, Frank Warren đang vướng tranh chấp pháp lý khi cho rằng Sela và TKO đã vi phạm hợp đồng ký với công ty Queensberry để lập Zuffa Boxing. Theo các báo cáo, Queensberry có thể yêu cầu bồi thường tới 1 tỷ USD.

Dù vậy, cả Hearn và Warren vẫn giữ trong tay nhiều võ sĩ hàng đầu và cho rằng cạnh tranh sẽ giúp quyền Anh phát triển. Nhưng với việc Saudi mua cổ phần tại DAZN và thâu tóm tạp chí quyền Anh danh tiếng The Ring, nhiều người đặt câu hỏi liệu ảnh hưởng của họ có đang dần bị thu hẹp.

Dana White thậm chí đề xuất giảm số hạng cân từ 17 xuống chỉ còn 8 và xây dựng một hệ thống thi đấu giống giải đấu khép kín.

Nếu Zuffa Boxing triển khai thành công mô hình giải đấu độc quyền, nơi võ sĩ ký hợp đồng trực tiếp với tổ chức thay vì các nhà quảng bá, mô hình truyền thống của quyền Anh có thể bị thay thế.

Cuộc đối đầu vì thế không chỉ là cạnh tranh kinh doanh, mà còn là cuộc chiến về tương lai của môn quyền Anh – giữa truyền thống lâu đời và mô hình thể thao giải trí hiện đại.

Một bên là những nhà quảng bá gắn với lịch sử quyền Anh tại các nhà thi đấu như York Hall hay The O2 Arena. Bên kia là cỗ máy thương mại của TKO và nguồn tài chính khổng lồ từ Riyadh.

Dù kết cục ra sao, “Sweet Science” – biệt danh của quyền Anh – có thể sắp bước vào giai đoạn biến động lớn nhất trong nhiều thập kỷ.

Hồng Duy (theo Telegraph)