Lo lắng của các chủ xe động cơ dầu khi đi đăng kiểm hoàn toàn có cơ sở

Ô tô máy dầu đang được kiểm tra khí thải (Ảnh minh họa: Nguyễn Lâm).

Những ngày gần đây, tôi đọc nhiều bài viết trên báo Dân trí và bình luận trên các nền tảng mạng xã hội về phương pháp đăng kiểm mới áp dụng từ ngày 1/3. Tôi thấy rằng, đa số quy chụp phương pháp đạp hết ga với ô tô động cơ dầu (diesel) là phá xe, phá động cơ. Tôi không đồng ý với những quan điểm kiểu vậy.

“Đạp hết ga với ô tô động cơ dầu không phải kỹ thuật mới”

Tôi đang sử dụng một chiếc xe máy dầu đời cũ, đã trải qua rất nhiều kỳ đăng kiểm. Trong những lần đăng kiểm trước khi có quy định mới, tôi đều thấy đăng kiểm viên “đạp ga” lên vòng tua cao, mỗi lần như vậy xe xả rất nhiều khói muội.

Tìm hiểu kỹ hơn về quy trình kiểm tra khí thải mới, đặc biệt là phương pháp gia tốc tự do (free acceleration cycle) áp dụng cho ô tô động cơ dầu, tôi nhận ra rằng, thực chất phía đăng kiểm muốn “siết chặt quy định” chứ hoàn toàn không phải “kỹ thuật mới”.

Phương pháp này đã được sử dụng nhiều năm trong kiểm định khí thải ở châu Âu và nhiều quốc gia phát triển. Mục đích là kiểm tra mức khói cực đại của động cơ khi tăng tốc nhanh trong trạng thái không tải, qua đó đánh giá tình trạng hệ thống phun nhiên liệu, bộ tăng áp và quá trình đốt cháy.

Xe con đăng kiểm tại Hà Nội (Ảnh: Nguyễn Lâm).

Ở góc độ kỹ thuật, việc tăng tốc động cơ trong trạng thái không tải là cách để xác định lượng khói cực đại của động cơ dầu trong thời gian ngắn. Đây là thông số quan trọng để đánh giá chất lượng quá trình đốt cháy và tình trạng hệ thống nạp-phun nhiên liệu.

Nếu chỉ đo ở vòng tua thấp hoặc tải nhẹ thì nhiều trường hợp động cơ vẫn có thể đạt chuẩn, nhưng khi tăng tốc đột ngột lại phát sinh lượng khói lớn do kim phun, turbo hoặc hệ thống nạp bị suy giảm hiệu suất. Vì vậy, phép thử này có ý nghĩa sàng lọc kỹ thuật.

Còn với nhận định “đạp hết ga là phá động cơ” theo tôi là chưa chính xác. Trong thiết kế của động cơ dầu hiện đại, nhà sản xuất luôn có bộ điều tốc (governor) hoặc phần mềm điều khiển để giới hạn vòng tua tối đa nhằm bảo vệ động cơ. Khi đạp hết hành trình chân ga trong trạng thái không tải, vòng tua thực tế vẫn nằm trong giới hạn an toàn do nhà sản xuất quy định.

Do đó, với một động cơ còn ở tình trạng kỹ thuật bình thường, thao tác tăng tốc ngắn trong quá trình kiểm định không phải là yếu tố gây hỏng hóc.

Nhưng tôi cho rằng, lo lắng của các chủ xe cũng hoàn toàn có cơ sở. Việc đạp ga kịch sàn đóng vai trò như giọt nước tràn ly. Với xe đã cũ hoặc bảo dưỡng kém, phép thử có thể làm lộ ra hoặc kích hoạt các hỏng hóc tiềm ẩn, vì vậy lo lắng của chủ xe, đặc biệt các chủ xe cũ như tôi, là hoàn toàn thực tế.