Lô Lô Chải sau ánh hào quang “Làng du lịch tốt nhất thế giới”, liệu còn giữ được vẻ đẹp vốn có?

Chia sẻ với Dân Việt về thực trạng này dưới góc nhìn của một người trải nghiệm, chị Thanh Thảo Lê nói: “Tôi đã tới và ở lại Lô Lô Chải dịp Tết dương lịch 2-3/1. Giữa cái lạnh 7–8 độ, sương mù dày đặc, tôi nhận ra: không phải ai cũng gặp cùng một Lô Lô Chải. Có người thấy thơ mộng, có người thấy rộn ràng, còn tôi thấy một vẻ đẹp đang chênh vênh.

Lô Lô Chải sau ánh hào quang “Làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2025” đẹp hơn, sáng hơn, nhưng cũng đông hơn, ồn và vội vã hơn. Như cô gái đẹp ngủ trong rừng vừa tỉnh giấc, chưa kịp vuốt lại mái tóc đã khoác váy lấp lánh để chuẩn bị lên bar.

Ở đây, góc nào cũng có thể check-in, nhà nào cũng rộng cửa đón khách. Người dân mến khách, chân thành, nhưng sự riêng tư và bình yên vốn có thì bị xáo trộn nhè nhẹ, rồi dần dần mất đi lúc nào không hay. Ban ngày là đại công trường với homestay mọc lên từng ngõ nhỏ, ban đêm là loa kéo, karaoke vang xuyên qua những bức tường đất không cách âm. Tôi đã mong được ngồi bên bếp lửa, nghe câu chuyện bản làng, chạm vào hồn cốt văn hoá, nhưng thứ tôi nghe nhiều nhất lại là tiếng nhạc ồn ào quen thuộc ở bất cứ đâu.

Tôi không trách Lô Lô Chải. Tôi chỉ tiếc. Tiếc cho một vẻ đẹp nguyên sơ chưa kịp kể hết câu chuyện của mình đã phải chạy theo guồng quay du lịch. Tiếc cho những giá trị văn hóa tinh thần nếu không được giữ gìn, sẽ lặng lẽ tan vào sương mù như chính cái lạnh nơi đây.

Có lẽ, du lịch không chỉ là đến để ngắm, để chụp, để khoe… mà còn là đến để lắng nghe, để chậm lại và để không làm tổn thương nơi mình đi qua. Mong một ngày, Lô Lô Chải được đẹp theo cách của chính nó: bình yên, trầm mặc và đủ thời gian để thở.

Đồng quan điểm, anh Nguyễn Anh Tú, người gắn bó với ngôi làng từ năm 2014 cũng cảm thấy hụt hẫng khi chứng kiến sự đổi thay quá nhanh khiến những giá trị văn hóa tinh thần dần tan biến.

Du khách Mai Mai thậm chí đã đề xuất địa phương nên xem lại việc hát karaoke ầm ĩ và thay thế bằng các hoạt động lửa trại kèm bài hát truyền thống để giữ gìn không gian văn hóa đặc trưng.

Cần có giải pháp để giữ được “hồn cốt” vốn có trước kia của Lô Lô Chải

Du khách xếp hàng chụp ảnh tại cột cờ Lũng Cú. (Ảnh: Sóc Nâu)

Ở góc độ quản lý địa phương, ông Sình Gỉ Gai – Trưởng thôn làng Lô Lô Chải cho Dân Việt biết, ngôi làng thực tế đã có quy định về việc hát karaoke chỉ được diễn ra từ 8 giờ sáng đến 22 giờ mỗi tối và chỉ được hát ở không gian rộng. Tuy nhiên trong mấy ngày Tết Dương lịch vừa qua do lượng khách quá đông nên ban quản lý thôn chưa thể nhắc nhở hết được tất cả du khách.

Ông Gai cũng thẳng thắn chia sẻ một thực tế, ngoài nghỉ ngơi thì Lô Lô Chải hiện nay vẫn chưa có nhiều hoạt động vui chơi giải trí nào khác cho khách nên việc họ muốn giải trí bằng hát karaoke là nhu cầu rất khó để cấm đoán hoàn toàn, hơn nữa việc cấm đoán phải có quy chế và văn bản chính thức từ UBND xã chứ thôn không thể tự quyết, song ông khẳng định tới đây cũng sẽ tìm ra giải pháp hài hòa nhất giữa nhu cầu của khách và việc phát triển du lịch bền vững.

Đồng quan điểm về sự hài hòa- ông Lại Quốc Tĩnh – Chủ tịch Hiệp hội du lịch Tuyên Quang, nhận định rằng tiếng ồn là vấn đề nhạy cảm cần sự thấu tình đạt lý từ phía chính quyền cấp xã và thôn.

Ông Tĩnh cho rằng không nên áp dụng các biện pháp cấm đoán cực đoan gây ức chế cho du khách, thay vào đó Hiệp hội sẽ khuyến nghị địa phương xây dựng các quy chế quản lý làng du lịch cộng đồng văn minh hơn, đồng thời ông cũng chỉ ra khoảng trống trong việc truyền tải văn hóa bản địa khi nhiều chủ hộ homestay mới làm nghề còn thiếu chiều sâu về tri thức dân gian và kỹ năng kể chuyện để đáp ứng nhu cầu du khách. Chính vì vậy việc nâng cao vai trò của người dân với tư cách là chủ nhân di sản văn hóa là điều cốt yếu để hoàn thiện sản phẩm du lịch trong tương lai.

Du khách check in tại Lô Lô Chải – Làng du lịch tốt nhất thế giới 2025. (Ảnh: K.D.M)

Để Lô Lô Chải thực sự giữ vững được danh hiệu quốc tế và níu chân du khách quay lại, các chuyên gia và du khách đều cho rằng cần có những điều chỉnh thiết thực từ việc quy hoạch sao cho hài hòa giữa nhu cầu của khách đến việc làm kinh tế của người làm du lịch.

Hiện tại với khoảng 70% homestay vẫn do người bản địa làm chủ, đây chính là lợi thế để chính quyền và người dân cùng ngồi lại tìm ra giải pháp. Một ngôi làng du lịch tốt nhất thế giới không chỉ cần sự đông đúc về số lượng khách mà quan trọng hơn cả là phải giữ được “hồn cốt” để mỗi người đến đây đều cảm nhận, được chậm lại và không làm tổn thương vùng đất biên cương cực Bắc này.