Máy bay KC-135 Stratotanker của Không quân Mỹ tiếp nhiên liệu cho tiêm kích F/A-18F Super Hornet trên bầu trời Trung Đông trong chiến dịch tấn công Iran (Ảnh: CENTCOM).
Các “cây xăng” trên không của Mỹ bị thiệt hại
Theo Wall Street Journal (WSJ), 5 máy bay tiếp nhiên liệu của Không quân Mỹ đã bị hư hại trong vụ tấn công của Iran vào căn cứ sân bay Prince Sultan ở Ả rập Xê út. Mặc dù không có quân nhân Mỹ nào bị thương, việc sửa chữa các máy bay này sẽ mất thời gian và nguồn lực đáng kể.
Trước đó, 2 máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 khác đã gặp sự cố va chạm trên không. Một chiếc rơi xuống lãnh thổ Iraq, khiến toàn bộ 6 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng, theo xác nhận của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM). Chiếc còn lại, một biến thể KC-135RT, phải hạ cánh khẩn cấp xuống căn cứ không quân Ben Gurion của Israel với phần đuôi bị hư hỏng nghiêm trọng.
WSJ nhấn mạnh, đây là lần đầu tiên trong lịch sử Không quân Mỹ mất số lượng máy bay tiếp liệu lớn như vậy, ít nhiều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì các hoạt động không kích tầm xa.
Không chỉ Không quân, Hải quân Mỹ cũng ghi nhận một sự cố khi máy bay chiến đấu F/A-18F gặp nạn lúc hạ cánh xuống tàu sân bay USS Abraham Lincoln sau nhiệm vụ ném bom ở Iran. Phi công kịp thời phóng dù và được cứu sống.
Trước đó, 3 chiếc F-15 của Mỹ bị rơi do lực lượng Kuwait bắn nhầm, cả 6 phi công đều nhảy dù an toàn.
Các nhà phân tích cho rằng hoạt động quân sự cường độ cao đang gây căng thẳng cho phi công Mỹ, cùng với những nguy cơ tiềm ẩn từ phòng không Iran.
Iran tiếp tục thể hiện khả năng tấn công khi vào ngày 13/3, nước này đã tấn công một căn cứ ở Ả rập Xê út, nơi lực lượng Mỹ đang tháo dỡ các bộ phận của một trạm radar bị hư hại trước đó. Các cuộc tấn công bằng UAV tự sát và tên lửa đã gây thiệt hại cho vũ khí, khí tài của Mỹ, dù chi tiết cụ thể chưa được tiết lộ.
Máy bay tiếp dầu KC-135 Stratotanker bị mất phần trên của cánh đuôi (Ảnh: KAN).
Tầm quan trọng và “gót chân Achilles” của máy bay tiếp dầu
Máy bay tiếp dầu đóng vai trò then chốt trong việc mở rộng tầm hoạt động của các máy bay chiến đấu. Tuy nhiên, để tránh va chạm và tuân thủ kiểm soát không lưu, các máy bay tiếp nhiên liệu và cảnh báo sớm thường phải kích hoạt bộ phát đáp dân sự, vô tình để lộ đường bay và hoạt động của chúng.
Dữ liệu từ trang theo dõi hàng không trực tuyến Flightradar24 cho thấy, vào ngày 6/3, 7 máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 của Mỹ đã cất cánh và hạ cánh tại sân bay Quốc tế Ben Gurion ở Tel Aviv, lộ rõ đường bay trên khu vực phía bắc Vịnh Ba Tư. Việc sử dụng sân bay lưỡng dụng này, thay vì căn cứ không quân Muwafak Salti của Jordan gần hơn, cho thấy hiệu quả của các cuộc phản công từ Iran.
Sân bay Ben Gurion cách Vịnh Ba Tư khoảng 1.500km, khiến một chuyến bay khứ hồi của KC-135 tiêu tốn gần 40 tấn nhiên liệu, tương đương lượng nhiên liệu của 4 đến 5 máy bay chiến đấu F-15. Nếu có thể cất cánh từ các căn cứ gần Iran hơn, Mỹ có thể tăng gấp đôi số lượng máy bay chiến đấu xâm nhập không phận Iran hoặc giảm 50% số chuyến bay tiếp nhiên liệu.
Tuy nhiên, các cuộc tấn công liên tục của Iran đã buộc máy bay tiếp nhiên liệu của Mỹ phải hạn chế triển khai gần đó, ảnh hưởng đến hiệu quả của các cuộc không kích.
Tương lai chiến dịch tấn công của Mỹ chống Iran
Chiến dịch của Mỹ và Israel chống Iran đã kéo dài hơn 2 tuần, vượt quá một nửa thời gian dự kiến ban đầu là 4 tuần. Trong khi các quan chức Mỹ liên tục tuyên bố đã “đánh bại Iran”, các quan chức ngoại giao Iran khẳng định “một cuộc chiến không thể kết thúc chỉ bằng vài dòng tweet”.
Phản ứng của Iran trong “Chiến dịch Cuồng nộ – Epic Fury” lần này khác biệt hoàn toàn so với “Chiến dịch Búa đêm – Midnight Hammer” năm ngoái, cho thấy quyết tâm đối đầu đến cùng.
Các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV cảm tử của Iran đã gây thiệt hại cho các căn cứ quân sự của Mỹ ở Trung Đông, bao gồm việc phá hủy hoặc làm hư hại một số radar cảnh báo sớm thuộc hệ thống phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối THAAD.
Truyền thông Mỹ và châu Âu cũng đặt nghi vấn về việc quân đội Mỹ giấu thương vong. Hãng tin CBS đưa tin, vào ngày 12/3, một chuyến bay y tế đã chuyển 19 binh sĩ Mỹ bị thương từ Ả rập Xê út đến Đức để điều trị.
Kể từ khi bắt đầu “Chiến dịch Cuồng nộ” hôm 28/2, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã điều động ít nhất 6 chuyến bay y tế đến Ramstein, Đức, cho thấy hàng trăm binh sĩ Mỹ đã bị thương. Lầu Năm Góc đến nay xác nhận có 13 binh sĩ thiệt mạng và khoảng 140-150 quân nhân bị thương.
Bên cạnh tổn thất về quân số, các cuộc giao tranh cường độ cao liên tục đã làm kiệt quệ Hải quân và Không quân Mỹ, dẫn đến nhiều tai nạn và thách thức lớn cho chiến dịch trong tương lai.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/loat-may-bay-tiep-dau-bi-hu-hai-anh-huong-ra-sao-den-khong-quan-my-o-iran-20260316154921190.htm
