Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro (Ảnh: AFP).
Đêm 2/1 rạng sáng 3/1, Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích vào Venezuela, trong đó có các vụ nổ làm rung chuyển thủ đô Caracas trước bình minh.
Không lâu sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng lực lượng Mỹ đã bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro cùng vợ ông, bà Cilia Flores, và đưa họ ra khỏi đất nước.
Cuộc tấn công này diễn ra sau nhiều tháng Mỹ tiến hành chiến dịch gây sức ép đối với Venezuela. Kể từ tháng 9, hải quân Mỹ đã tập trung một hạm đội lớn ngoài khơi bờ biển Venezuela, tiến hành không kích các tàu bị cáo buộc buôn bán ma túy ở vùng Caribe và Thái Bình Dương, đồng thời thu giữ các tàu chở dầu của Venezuela. Ít nhất 110 người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào tàu thuyền.
Các quan chức Venezuela cáo buộc Mỹ tìm cách tiếp cận trữ lượng dầu mỏ của nước này, vốn lớn nhất thế giới.
Việc Mỹ tập kích Venezuela và bắt giữ ông Maduro đánh dấu một bước leo thang trong chiến dịch của Mỹ. Tương lai của chính quyền Venezuela hiện rơi vào bất định.
Mâu thuẫn hàng chục năm
Quan hệ giữa Mỹ và Venezuela căng thẳng kể từ khi cố Tổng thống Hugo Chávez lên nắm quyền vào năm 1999. Ông Chávez phản đối việc Mỹ can thiệp quân sự vào Afghanistan và Iraq, cũng như xây dựng quan hệ với các nước đối thủ của Washington. Quan hệ song phương tiếp tục xấu đi sau khi ông Chávez cáo buộc Mỹ hậu thuẫn cuộc đảo chính bất thành năm 2002.
Khi ông Chávez quốc hữu hóa phần lớn khu vực tư nhân, Mỹ đã chỉ trích Venezuela. Dù đôi lúc có những giai đoạn tan băng nhỏ trong quan hệ song phương, mối quan hệ này nhìn chung vẫn tiếp tục xấu đi, đặc biệt sau khi ông Maduro lên nắm quyền năm 2013.
Dưới thời chính quyền ông Trump, Mỹ không công nhận chính phủ của ông Maduro và năm 2019 đã công nhận chính trị gia đối lập Juan Guaidó là nhà lãnh đạo Venezuela.
Đầu tháng 12 năm ngoái, chính quyền ông Trump công bố chiến lược, trong đó ông muốn gia tăng tầm ảnh hưởng của Mỹ với khu vực Tây bán cầu.
Tháng trước, ông Trump cáo buộc Venezuela đã tước đoạt trái phép “các quyền năng lượng” của Mỹ và Washington muốn giành lại những lợi ích này. Theo cáo buộc của ông, Caracas đã loại các công ty Mỹ khỏi hoạt động khai thác dầu mỏ trong giai đoạn trước do sự thiếu quan tâm của chính quyền Mỹ khi đó, đồng thời nhấn mạnh Mỹ sẽ không để tình trạng này tiếp diễn và quyết tâm khôi phục quyền tiếp cận đối với đất đai, tài nguyên dầu mỏ cùng các lợi ích từng có tại Venezuela.
Chiến dịch gây áp lực của Mỹ
Kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ 2 hồi tháng 1/2025, ông đã có các động thái gây áp lực nhằm vào ông Maduro, theo đuổi chiến dịch “áp lực tối đa” đối với chính quyền Venezuela.
Ông cáo buộc ông Maduro “đứng sau các hoạt động gây bất ổn tại châu Mỹ, bao gồm buôn bán ma túy và nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ”. Venezuela nhiều lần mạnh mẽ bác bỏ những cáo buộc này.
Chính quyền ông Trump tuyên bố các băng nhóm ở Venezuela như Tren de Aragua là tổ chức khủng bố và bắt đầu tiến hành không kích các đối tượng bị cáo buộc buôn ma túy trên biển Caribe. Không lâu sau, Mỹ bắt đầu thu giữ các tàu chở dầu của Venezuela và tăng cường hiện diện quân sự ở vùng biển xung quanh quốc gia Nam Mỹ này.
Khi chính quyền ông Trump gia tăng sức ép, chính phủ Venezuela nhiều lần khẳng định nước này không muốn chiến sự với Mỹ. Ngày 1/1, hai ngày trước khi Mỹ tấn công, ông Maduro tuyên bố rằng ông hoan nghênh đầu tư của Mỹ vào lĩnh vực dầu mỏ của Venezuela và sẵn sàng hợp tác với Washington để chống vấn nạn buôn lậu ma túy.
Bất chấp nhiều tháng leo thang căng thẳng, việc Mỹ bắt giữ một tổng thống đương nhiệm diễn ra không có cảnh báo, dường như khiến chính quyền Venezuela hoàn toàn bất ngờ.
Theo Guardian, tương lai của quốc gia Nam Mỹ giờ đây rất khó đoán. Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela tuyên bố sẽ tiếp tục chiến đấu và kêu gọi người dân đoàn kết để chống lại “cuộc xâm nhập” từ bên ngoài của Mỹ.
Mặt khác, dù ông Maduro đã bị bắt – nếu thông tin này được xác nhận, các thể chế và quân đội Venezuela dường như vẫn nguyên vẹn. Hiện chưa rõ cuộc tấn công của Mỹ vào ngày 3/1 có thể là khởi đầu của một xung đột rộng lớn hơn hay chỉ là một chiến dịch quân sự đơn lẻ. Vì vậy, chưa thể dự đoán được những diễn biến có thể xảy ra trong tương lai với tình hình Venezuela.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/mau-thuan-am-i-hang-chuc-nam-cham-ngoi-cho-cuoc-tan-cong-venezuela-cua-my-20260103200215797.htm

