Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ (Ảnh: AFP).
Quy trình hầu tòa diễn ra như thế nào?
Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ, bà Cilia Flores, dự kiến ra tòa liên bang tại Manhattan vào 12h ngày 5/1 giờ địa phương (24h hôm nay theo giờ Việt Nam), đối mặt với các cáo buộc do phía Mỹ công bố liên quan tới ma túy, vũ khí và các cáo buộc khác.
Ông Maduro, 63 tuổi, và vợ đang bị giam giữ tại Brooklyn sau khi bị lực lượng Mỹ bắt giữ ở thủ đô Caracas trong chiến dịch đột kích bất ngờ vào cuối tuần.
Lần hầu tòa này sẽ là bước đầu tiên trong quá trình truy tố được dự đoán kéo dài nhiều năm. Phiên tòa ngày 5/1 sẽ do thẩm phán Alvin K. Hellerstein làm chủ tọa.
Tổng thống Maduro và vợ được dự đoán sẽ không nhận tội. Tuy vậy, gần như chắc chắn thẩm phán sẽ ra lệnh tạm giam họ và có thể phải mất hơn một năm nữa mới chọn được bồi thẩm đoàn để xem xét các bằng chứng chống lại nhà lãnh đạo Venezuela.
Việc truy tố nguyên thủ của một quốc gia có chủ quyền, người bị bắt giữ trong trong một chiến dịch quân sự táo bạo của nước ngoài, nhiều khả năng sẽ dẫn đến những lập luận hiếm khi xuất hiện trong phòng xử án Mỹ.
Chẳng hạn, các luật sư của Tổng thống Maduro có thể đặt câu hỏi về tính hợp pháp của việc bắt giữ ông và đưa ông sang Mỹ. Họ cũng có thể lập luận rằng, với tư cách là lãnh đạo Venezuela, ông được hưởng quyền miễn trừ truy tố.
Những phiên xét hỏi ban đầu thường diễn ra ngắn gọn. Dù thủ tục có thể khác nhau, nhưng nhìn chung thẩm phán sẽ thông báo cho ông Maduro và bà Flores về các quyền của họ và hỏi họ có nhận tội hay không.
Bản cáo trạng được công bố hôm 3/1 cáo buộc ông Maduro có liên quan đến hoạt động ma túy, nhập khẩu cocaine, cùng các cáo buộc khác. Bà Flores cũng bị cáo buộc có liên quan đến cocaine. Nếu bị kết án, họ có thể đối mặt với những mức án cao.
Tại phiên xét hỏi, công tố viên thường tóm tắt các bằng chứng, chẳng hạn các bản ghi âm, các tài liệu và các vật chứng khác thu giữ được trong quá trình khám xét. Các kiến nghị mà phía bào chữa đưa ra để phản bác vụ án cũng có thể được thảo luận.
Thẩm phán nhiều khả năng sẽ đề cập đến vấn đề tạm giam trước xét xử và gần như chắc chắn sẽ ra lệnh giam giữ các bị cáo, mà không được tại ngoại, cho đến khi xét xử. Phía bào chữa cũng có thể nêu quan ngại về điều kiện giam giữ tại Trung tâm Giam giữ Metropolitan, một cơ sở giam giữ đang gặp nhiều vấn đề và từng giam giữ các nhân vật nổi tiếng khác.
Ngoài ra, thẩm phán sẽ hỏi các công tố viên và luật sư bào chữa về việc họ cần bao nhiêu thời gian để chuẩn bị cho phiên tòa.
Ông Maduro có thể đối mặt mức án nào của Mỹ?
Vụ án của Tổng thống Maduro sẽ được xét xử tại Tòa án Liên bang Mỹ Daniel Patrick Moynihan. An ninh trong và xung quanh tòa nhà vốn đã rất nghiêm ngặt, và sự hiện diện của Tổng thống Venezuela chắc chắn sẽ khiến mức độ an ninh được tăng cường đáng kể.
Tòa án này từng là nơi diễn ra các phiên tòa xét xử các nhân vật bị cáo buộc khủng bố, các trùm mafia và những chính trị gia tham nhũng.
Cựu tổng thống Honduras Juan Orlando Hernández đã bị dẫn độ sang New York năm 2022 và bị xét xử, kết án 2 năm sau đó tại chính tòa án này. Ông Hernández gần đây đã được Tổng thống Donald Trump ân xá.
Tổng thống Venezuela được đưa tới văn phòng cơ quan chống ma túy New York
Các công tố viên thuộc Văn phòng Công tố Liên bang Mỹ khu vực phía Nam, do ông Jay Clayton đứng đầu, sẽ xử lý vụ án của ông Maduro và bà Flores. Vụ việc sẽ do các trợ lý công tố liên bang thuộc Đơn vị An ninh Quốc gia và Chống Ma túy Quốc tế của văn phòng này truy tố. Các cáo buộc xuất phát từ một cuộc điều tra dài hơi và quy mô lớn của Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA).
Luật sư bào chữa thường đóng vai trò then chốt trong bất kỳ vụ án hình sự nào. Nhưng vụ truy tố một nguyên thủ quốc gia như Tổng thống Maduro chắc chắn sẽ đặt ra những vấn đề khó khăn và phức tạp, từ tính hợp pháp của việc bắt giữ, quyền miễn trừ chủ quyền cho đến tranh chấp về khả năng sử dụng bằng chứng mật. Do vậy, việc ông lựa chọn luật sư nào và chiến lược họ vạch ra sẽ mang tính quyết định.
Hiện vẫn chưa rõ ai sẽ đại diện pháp lý cho ông Maduro và bà Flores. Nếu bị kết án, ông có thể phải đối mặt với mức án từ 30 năm tù cho đến chung thân, theo New York Times.
Tổng thống Maduro đã bị phía Mỹ truy tố từ năm 2020 trong cùng vụ án, cùng với một số quan chức cấp cao khác của Venezuela và các cựu thủ lĩnh du kích Colombia. Tuy nhiên, bản cáo trạng công bố hôm 3/1 là bản thứ tư và mới nhất và bổ sung các bị cáo mới, bao gồm con trai của Maduro và vợ ông. Tổng thống Maduro nhiều lần bác bỏ các cáo buộc của Mỹ.
Giới chức Venezuela và cộng đồng quốc tế đã chỉ trích mạnh mẽ cuộc tấn công và bắt giữ của Mỹ. Nga, Trung Quốc và nhiều nước đã kêu gọi Mỹ trả tự do cho ông Maduro và lên án hành động của Washington.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/cau-hoi-dat-ra-voi-phien-hau-toa-dau-tien-cua-tong-thong-venezuela-tai-my-20260105154205469.htm
