Ảnh vệ tinh chụp ngày 2/3 cho thấy mảnh vỡ bao quanh một radar THAAD bị cháy đen tại Căn cứ Không quân Muwaffaq Salti ở Jordan (Ảnh: Airbus).
Cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran đang khiến Washington tiêu tốn hàng trăm triệu USD mỗi ngày, trong đó khoảng 1/10 là chi phí cho các trang thiết bị quân sự bị phá hủy trong giao tranh, Financial Times dẫn các ước tính gần đây, cho biết.
Theo các chuyên gia quốc phòng, tổn thất về binh sĩ và trang bị của Mỹ vẫn tương đối nhẹ so với những cuộc chiến có mức độ không quá chênh lệch giữa 2 bên.
Tuy nhiên, việc Iran phá hủy các hệ thống radar đắt tiền của Mỹ đã khiến Washington trở nên dễ tổn thương hơn trong các cuộc xung đột tiềm tàng có thể xảy ra ở tương lai. Đã có 13 binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong các cuộc tấn công vào căn cứ kể từ ngày 28/2, và hơn 300 người bị thương.
Mỹ tốn tới 500 triệu USD mỗi ngày?
Elaine McCusker, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI) và cựu quan chức ngân sách cấp cao của Lầu Năm Góc, ước tính chi phí chiến dịch chống Iran vào khoảng 22,3 đến 31 tỷ USD trong 5 tuần kể từ khi ông Trump ra lệnh tấn công vào cuối tháng 2.
Tính toán của bà bao gồm chi phí triển khai thêm lực lượng và trang bị của Mỹ tới Trung Đông từ cuối tháng 12, nhưng chưa bao gồm đánh giá đầy đủ về thiệt hại chiến trường, điều khó có thể rõ ràng trước khi xung đột kết thúc.
Tàu sân bay USS Gerald R. Ford (Ảnh: Reuters).
Trong số này có khoảng 2,1 đến 3,6 tỷ USD dành cho thiệt hại chiến đấu và thay thế trang bị. Mức cao hơn bao gồm chi phí sửa chữa tàu sân bay USS Gerald R. Ford, vốn được rút về bảo dưỡng sau một vụ cháy tại khu giặt là, và chi phí sửa hệ thống cảnh báo sớm tên lửa đạn đạo bị UAV làm hư hại tại Qatar.
“Thiết bị bị hư hỏng đôi khi có thể sửa trong vài ngày, trong khi một số hệ thống bị phá hủy sẽ mất nhiều năm để thay thế tương đương”, bà McCusker nói, đồng thời cho rằng chiến sự có thể làm trầm trọng thêm tình trạng tắc nghẽn nguồn cung đối với các vật liệu và linh kiện quan trọng phục vụ sửa chữa.
Iran dường như ưu tiên tấn công vào các hệ thống radar và liên lạc tại các căn cứ Mỹ ở Trung Đông, cũng như máy bay tiếp dầu, yếu tố cho phép tiêm kích Mỹ thực hiện các đòn đánh tầm xa.
Mark Cancian, cố vấn cấp cao về quốc phòng và an ninh tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), ước tính chiến dịch này đang tiêu tốn của Mỹ khoảng 500 triệu USD mỗi ngày.
Danh sách ngày càng dài các thiết bị tinh vi và khan hiếm bị Iran đánh trúng đã khiến các nhà phân tích và cựu quan chức lo ngại về tình trạng Mỹ bị quá tải và sử dụng nguồn lực vào những nơi có thể không tối ưu.
Lầu Năm Góc đang đề nghị Quốc hội cấp thêm 200 tỷ USD để trang trải chi phí cho các hoạt động tại Iran.
CSIS cho rằng Mỹ đã chịu thiệt hại ít nhất 1,4 tỷ USD trong 6 ngày đầu giao tranh, bao gồm tổn thất chiến đấu và hư hại cơ sở hạ tầng, sau đó số lượng tên lửa Iran phóng đi giảm xuống.
“Thông tin chi tiết vẫn rất hạn chế. Chi phí có thể cao hơn đáng kể tùy vào những thiết bị có mặt trong các cơ sở bị tấn công”, ông Cancian nói.
Hình ảnh được cho là máy bay “Mắt thần” E3 của Mỹ sau cuộc tấn công của Iran (Ảnh: OSINTdefender/X).
Ông cho rằng việc thay thế máy bay cảnh báo sớm trên không Boeing E-3 Sentry, bị hư hại nặng tại căn cứ Prince Sultan gần Riyadh, Ả rập Xê út, có thể tốn hơn 700 triệu USD.
Ngoài E-3, các nhà phân tích cho biết 2 hệ thống radar tại Jordan và Qatar là những tài sản quan trọng nhất bị hư hại.
Tác động lâu dài
Ngoài ra, radar AN/TPY-2, thành phần then chốt của hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD, đã bị phá hủy tại một căn cứ ở Jordan từ sớm.
Một radar AN/TPY-2 khác tại Ả Rập Xê Út cũng bị tấn công, nhưng mức độ thiệt hại chưa rõ ràng. Mỗi hệ thống AN/TPY-2 có chi phí thay thế khoảng 485 triệu USD. Tập đoàn quốc phòng Raytheon cần gần 3 năm để sản xuất một hệ thống như vậy, và hiện không có đơn vị dự trữ, đồng nghĩa việc bù đắp sẽ phải điều chuyển hệ thống từ nơi khác về.
“Đây là loại radar rất hiếm và có năng lực cao”, Tom Karako, giám đốc dự án phòng thủ tên lửa tại CSIS, cho biết. Ông nhấn mạnh các hệ thống này đóng vai trò quan trọng trong việc giúp Mỹ đánh chặn tên lửa đạn đạo từ Iran cũng như duy trì thế phòng thủ toàn cầu.
“Việc sửa chữa hoặc thay thế chúng sẽ là ưu tiên rất cao. Bạn không thể lấy một radar bình thường để thay thế cho AN/TPY-2″, ông Karako nói.
Kelly Grieco, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm Stimson, cho biết Iran đã đạt hiệu quả khi tấn công các mục tiêu cố định như máy bay đậu trên đường băng và công trình tại các căn cứ Mỹ. “Tấn công mục tiêu lớn, cố định luôn dễ hơn”, bà nói.
Các cuộc tấn công vào hạ tầng radar Mỹ khiến việc phát hiện và đánh chặn tên lửa Iran trở nên khó khăn hơn.
“Điều đó làm mất đi một công cụ giúp bạn xác định và phản ứng hiệu quả hơn trước các cuộc tấn công tên lửa”, Sam Lair, nhà nghiên cứu tại Trung tâm James Martin về Nghiên cứu Không phổ biến vũ khí hạt nhân, cho biết.
Tuy vậy, ông Lair cho rằng mức thiệt hại của các căn cứ Mỹ nhìn chung vẫn nằm trong dự kiến. “Đây là mức thiệt hại khá thấp nếu xét đến năng lực tên lửa và UAV của Iran. Nó đã có thể còn tệ hơn”, ông nói.
Trong khi Iran được cho là đã bắn hạ hơn 10 UAV MQ-9 Reaper do General Atomics sản xuất, cũng như chiếc F-15E tại khu vực miền núi phía tây nam.
Một mảnh vỡ được cho là của tiêm kích F-15E bị bắn rơi được tìm thấy ở Iran (Ảnh: Mirror).
Lực lượng Iran và Mỹ đã chạy đua để tìm kiếm 2 thành viên phi hành đoàn, và cả 2 đã được Mỹ giải cứu vào cuối tuần. Một chiếc A-10 Warthog bay thấp yểm trợ chiến dịch tìm kiếm – cứu nạn đã trúng hỏa lực Iran và bị rơi.
Truyền thông Mỹ đưa tin hai máy bay vận tải C-130 Hercules đã phải bị phá hủy trên mặt đất bởi chính lực lượng Mỹ trong quá trình chiến dịch. Bộ chỉ huy quân sự trung tâm của Iran cho biết 2 trực thăng Blackhawk và 2 máy bay C-130 cũng bị bắn hạ tại miền Nam Isfahan.
Ông Cancian nhận định rằng so với các chiến dịch gần đây của Mỹ, mức thiệt hại trong vài tuần qua có phần cao hơn, nhưng “nếu xét theo tiêu chuẩn chiến tranh nói chung thì vẫn chưa quá lớn”.
Xác máy bay Mỹ trong vụ giải cứu phi công mắc kẹt ở Iran (Ảnh: Fars News).
Ở giai đoạn đầu cuộc chiến với Iran, 3 chiếc F-15E bị bắn rơi trên không phận Kuwait do bị bắn nhầm. Một máy bay tiếp dầu KC-135 cũng rơi tại Iraq. Mỗi chiếc F-15E có giá khoảng 100 triệu USD, còn KC-135 khoảng 160 triệu USD.
Chi phí bảo dưỡng tàu chiến và máy bay cũng sẽ tăng lên khi chiến sự kéo dài. AEI ước tính chi phí sửa chữa cho các tàu bị chậm lịch bảo dưỡng vào khoảng 75 triệu USD.
Điều khiến các nhà phân tích lo ngại nhất là việc Mỹ đang mất dần các tài sản và tiêu hao kho vũ khí cần thiết để đối phó với các đối thủ tiềm tàng khác, vì Washington đang đối mặt với những mất mát khó thay thế trong thời gian ngắn.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/my-da-chi-bao-nhieu-tien-sau-hon-1-thang-giao-tranh-du-doi-voi-iran-20260407140907552.htm
