Mỹ gây sức ép, không cho Sri Lanka hồi hương hơn 200 thủy thủ Iran

Theo một bức điện nội bộ của Bộ Ngoại giao Mỹ mà Hãng tin Reuters tiếp cận được hôm 6-3, Chính phủ Mỹ đang ngăn cản Sri Lanka hồi hương những người sống sót từ một tàu chiến Iran bị Mỹ đánh chìm, cũng như thủy thủ đoàn của một tàu Iran khác mắc cạn tại nước này.

Ngày 4-3, trong bối cảnh chiến sự Trung Đông leo thang, một tàu ngầm Mỹ đánh chìm tàu chiến IRIS Dena của Iran tại Ấn Độ Dương, cách thành phố cảng Galle của Sri Lanka khoảng 19 hải lý. Vụ tấn công khiến hàng chục thủy thủ thiệt mạng.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth mô tả vụ đánh chìm tàu Dena là một “cái chết lặng lẽ”. Đáng chú ý, đây là đòn tấn công bằng ngư lôi đầu tiên của Mỹ kể từ Thế chiến thứ hai, đánh dấu sự mở rộng đáng kể về phạm vi địa lý của cuộc xung đột với Iran.

Trước khi bị đánh chìm, tàu Dena đang trên đường trở về Iran sau khi tham gia các cuộc tập trận hải quân do Ấn Độ tổ chức tại vịnh Bengal. Một quan chức Mỹ giấu tên cho biết tàu Dena có trang bị vũ khí khi bị tấn công và phía Mỹ không đưa ra cảnh báo trước.

Bên cạnh IRIS Dena, một tàu tiếp tế của Iran là IRIS Booshehr cũng bị mắc cạn trong vùng đặc quyền kinh tế của Sri Lanka.

Hôm 5-3, Sri Lanka đã bắt đầu đưa 208 thành viên thủy thủ đoàn tàu Booshehr rời tàu. Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake tuyên bố quốc gia này có “trách nhiệm nhân đạo” trong việc tiếp nhận họ.

Theo điện tín của Bộ Ngoại giao Mỹ, tàu Booshehr sẽ tiếp tục bị Sri Lanka giam giữ trong suốt thời gian diễn ra xung đột. Hiện con tàu đang được hộ tống về một cảng ở bờ biển phía đông Sri Lanka, trong khi hầu hết thủy thủ đoàn được đưa đến một trại hải quân gần Colombo.

Bức điện nội bộ ngày 6-3 tiết lộ bà Jayne Howell, quyền đại sứ Mỹ ở Colombo, đã nhấn mạnh với Chính phủ Sri Lanka rằng không hồi hương cả 208 thủy thủ tàu Booshehr và 32 người sống sót từ tàu Dena về Iran.

Phía Mỹ kêu gọi Sri Lanka “giảm thiểu các nỗ lực của Iran trong việc sử dụng những người bị giam giữ cho mục đích tuyên truyền”.

Bà Howell cũng đã trao đổi thông tin trên với Đại sứ Israel tại Ấn Độ và Sri Lanka. Phía Israel đã đặt câu hỏi liệu có bất kỳ sự tiếp cận nào với thủy thủ đoàn nhằm kích động “đào tẩu” hay không.

Tính đến ngày 7-3, Bộ Ngoại giao Mỹ, Văn phòng Tổng thống Sri Lanka và Bộ Ngoại giao Sri Lanka đều chưa đưa ra phản hồi chính thức về các thông tin trong bức điện.

Thứ trưởng Bộ Y tế và Truyền thông Sri Lanka, ông Hansaka Wijemuni, cho biết Tehran đã yêu cầu Colombo hỗ trợ hồi hương thi thể các thủy thủ thiệt mạng trên tàu Dena, nhưng thời gian thực hiện vẫn chưa được xác định.