Mỹ giải thích chuyện ‘điều hành’ Venezuela

Mỹ dùng “đòn bẩy” dầu mỏ ?

AP hôm qua (5.1) dẫn lời Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói rằng Washington sẽ không can thiệp vào vấn đề quản trị tại Venezuela. Thay vào đó, Mỹ sẽ tiếp tục kiểm soát hoạt động vận chuyển dầu mỏ của Venezuela, nhằm vào những tàu chở dầu bị cấm vận, từ đó tạo đòn bẩy gây sức ép thúc đẩy các thay đổi chính sách tại Venezuela.

“Đó là kiểu kiểm soát mà Tổng thống (Donald Trump) ám chỉ. Chúng tôi sẽ tiếp tục phong tỏa và kỳ vọng sẽ có những thay đổi, không chỉ trong cách thức vận hành ngành công nghiệp dầu mỏ vì lợi ích của người dân, mà còn để ngăn chặn nạn buôn bán ma túy”, ông Rubio nói. Trước khi tiến hành chiến dịch tấn công Venezuela và bắt Tổng thống Nicolas Maduro ngày 3.1, ông Trump đã tuyên bố phong tỏa và tịch thu một số tàu chở dầu Venezuela.

Giới quan sát nhận định phát biểu trên của người đứng đầu Bộ Ngoại giao Mỹ nhằm xoa dịu dư luận đang quan ngại rằng Mỹ có thể sa lầy khi tiếp tục can dự vào một nước khác, điều vốn đi ngược lập trường của ông Trump những năm qua. Tổng thống Trump ngày 3.1 đưa ra tuyên bố mơ hồ về việc sẽ “điều hành” Venezuela. Trả lời phóng viên khi đang trên chuyên cơ Không lực Một ngày 4.1, ông Trump tiếp tục úp mở việc Mỹ “nắm quyền” tại quốc gia Nam Mỹ này.

Ngoại trưởng Rubio lưu ý thảo luận về vấn đề tổ chức bầu cử ở Venezuela lúc này là quá sớm, cho biết trọng tâm của Mỹ sẽ hướng đến giải quyết các vấn đề tồn đọng ở Venezuela. Ngoài ra, trước những câu hỏi pháp lý về hành động quân sự của chính phủ, ông Rubio khẳng định chiến dịch tại Venezuela là “hoạt động thực thi pháp luật” chứ không phải một cuộc “xâm lược”, do đó Nhà Trắng không cần sự cho phép của Quốc hội.

Venezuela muốn quan hệ tôn trọng với Mỹ

Trong ngày 4.1, lãnh đạo lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez đã tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên sau khi Tổng thống Maduro bị Mỹ bắt giữ. Tuyên bố của bà Rodriguez trên Telegram có đoạn: “Chúng tôi coi việc hướng tới một mối quan hệ cân bằng và tôn trọng giữa Mỹ và Venezuela là một ưu tiên hàng đầu. Chúng tôi mời chính phủ Mỹ cùng hợp tác xây dựng chương trình nghị sự nhằm hướng tới sự phát triển chung”. Bà Rodriguez cũng nhắn gửi Tổng thống Trump rằng người dân hai nước và khu vực xứng đáng được hưởng hòa bình và đối thoại, không phải chiến tranh.

Trước đó, Tổng thống Trump trả lời phỏng vấn tạp chí The Atlantic ngày 4.1 cảnh báo bà Rodriguez “sẽ phải trả giá đắt, có thể đắt hơn ông Maduro” nếu không hợp tác với Mỹ. Ông Trump nói rằng trong thời gian ngắn, Mỹ cần quyền “tiếp cận hoàn toàn” ở Venezuela, dù không nêu chi tiết yêu cầu của Washington. Chủ nhân Nhà Trắng cho biết ông chưa nói chuyện trực tiếp với bà Rodriguez, song xác nhận các quan chức Mỹ đang làm việc với phía Venezuela.

Trong diễn biến liên quan, Văn phòng Chủ tịch nước Cuba Miguel Díaz-Canel Bermúdez hôm qua thông báo cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela ngày 3.1 đã khiến 32 công dân Cuba thiệt mạng. Cuba cũng tuyên bố quốc tang trong ngày 5 – 6.1 theo giờ địa phương. Trong ngày 4.1, đã có thêm một số quốc gia nêu quan ngại về tình hình ở Venezuela. 6 nước Brazil, Chile, Colombia, Mexico, Uruguay và Tây Ban Nha ra tuyên bố chung, bày tỏ “quan ngại về bất kỳ nỗ lực nào nhằm kiểm soát chính phủ, quản lý hoặc chiếm đoạt tài nguyên thiên nhiên lẫn chiến lược từ bên ngoài”. Liên minh châu Âu (EU) kêu gọi tất cả các bên kiềm chế để tránh leo thang và đảm bảo một giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng ở Venezuela, theo AFP.