Đặc phái viên Mỹ thông báo khởi động giai đoạn hai của thỏa thuận ngừng bắn Gaza, trong đó mở ra quá trình “phi quân sự hóa hoàn toàn và tái thiết dải đất”.
Ông Steve Witkoff, đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump tại Trung Đông, ngày 14/1 thông báo Washington khởi động giai đoạn hai của thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza, mở ra quá trình “phi quân sự hóa hoàn toàn và tái thiết Gaza, với trọng tâm là giải giáp toàn bộ những đối tượng vũ trang trái phép”.
Giai đoạn một của thỏa thuận ngừng bắn bắt đầu từ ngày 10/10/2025, gồm trao trả con tin Israel do Hamas và các đồng minh giam giữ đổi lấy các tù nhân Palestine bị Israel bắt. Quân đội Israel sau đó rút quân một phần qua Ranh giới Vàng, song vẫn kiểm soát phần lớn lãnh thổ Gaza.
Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Trung Đông, ông Steve Witkoff, tại Nhà Trắng ngày 28/5/2025. Ảnh: AFP
Trong giai đoạn hai, Mỹ sẽ thành lập “ủy ban quốc gia quản lý Gaza”, gồm các chuyên gia kỹ trị Palestine, dự kiến tiếp quản điều hành dải đất trong giai đoạn chuyển tiếp.
Ông Witkoff không nêu chi tiết hay danh tính các thành viên được đề xuất cho ủy ban quản lý Gaza. Ủy ban này cũng chưa thể bắt đầu hoạt động cho đến khi được “hội đồng hòa bình” do ông Trump đứng đầu trao thẩm quyền. Hội đồng này chưa được thành lập.
“Mỹ kỳ vọng Hamas thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ, trong đó lập tức trao trả hài cốt của con tin thiệt mạng. Nếu không tuân thủ, Hamas sẽ phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng”, ông Witkoff cho biết.
Dù ông Witkoff không công bố chi tiết về ủy ban chuyển tiếp, Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty cho biết các bên đã thống nhất danh sách 15 thành viên.
Hai người được nhắc tới như những ứng viên có thể đứng đầu ủy ban là ông Ali Shaath, cựu quan chức chính quyền Palestine và ông Majed Abu Ramadan, lãnh đạo cơ quan y tế Palestine.
Phố Shijaiya thuộc thành phố Gaza hoang tàn sau chiến sự Hamas – Israel, ngày 5/11/2025. Ảnh: AP
Theo các nhà ngoại giao trong khu vực, hoạt động của ủy ban sẽ do ông Nickolay Mladenov, nhà ngoại giao kỳ cựu người Bulgaria từng làm việc cho LHQ, giám sát. Ông Mladenov đang thúc đẩy các cuộc tiếp xúc giữa quan chức Palestine và Israel.
Ông Mladenov sẽ báo cáo trực tiếp cho hội đồng hòa bình của ông Trump, dự kiến gồm một nhóm các lãnh đạo thế giới. Giới chức Mỹ cho biết danh sách thành viên hội đồng này sẽ được công bố trong vài ngày tới.
Trong thời gian thực thi thỏa thuận ngừng bắn giai đoạn một, các cuộc không kích của Israel tại Gaza đã giảm cường độ nhưng chưa chấm dứt hoàn toàn, khiến khoảng 450 người Palestine thiệt mạng. Cho đến nay, các bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận về việc giải giáp Hamas.
Ranh giới Vàng giữa khu vực quân đội Israel duy trì hiện diện và khu vực Hamas còn kiểm soát theo thỏa thuận ngừng bắn giai đoạn một. Đồ họa: BBC
Đức Trung (Theo Guardian, AFP, AP)
Nguồn: https://vnexpress.net/my-thong-bao-bat-dau-qua-trinh-phi-quan-su-hoa-hoan-toan-gaza-5005883.html
