Xe tăng Nga ở Mariupol, Ukraine (Ảnh minh họa: Skynews).
Kho xe tăng Liên Xô của Nga không phải là vô tận
Truyền thông Ukraine từng liên tục đưa tin về việc Nga đang cạn kiệt xe tăng, thậm chí dự đoán đến năm 2025, xe tăng Nga sẽ “không còn là vũ khí gây đe dọa”. Tạp chí Dialog dẫn nguồn Warspotting cho rằng, tổn thất xe tăng Nga đã giảm đáng kể vào tháng 5/2025 không phải do ít sử dụng, mà vì “chúng không còn tồn tại nữa”, với 80% kho dự trữ đã trống rỗng vào năm 2024.
Tổng cục Tình báo quốc phòng Ukraine (GRU) khẳng định, quân đội Nga (RFAF) buộc phải đưa xe tăng T-62 lạc hậu trở lại biên chế do thiếu hụt. GRU ghi nhận việc vận chuyển 21 xe tăng T-62 từ miền Đông sang miền Tây, với tình trạng kỹ thuật kém do lưu trữ ngoài trời nhiều thập kỷ.
Việc sử dụng T-62 được coi là giải pháp tạm thời, chủ yếu làm điểm hỏa lực cố định thay vì đơn vị xung kích, do thiếu hụt xe tăng chiến đấu chủ lực hiện đại như T-90M và T-72B3M. GRU cho rằng, thiếu linh kiện công nghệ cao nhập khẩu là yếu tố chính hạn chế năng lực sản xuất xe bọc thép hiện đại của Nga.
Kênh YouTube “To Be or” dẫn lời các nhà phân tích tình báo phương Tây, dựa trên hình ảnh vệ tinh, ước tính Nga chỉ còn 251 xe tăng trong tình trạng tốt, 1.804 xe trong tình trạng kém và 1.287 xe chỉ có thể dùng làm phụ tùng.
Ngược lại, Viện Nghiên cứu Chiến tranh Mỹ (ISW) báo cáo rằng việc Nga tiêu thụ kho dự trữ xe tăng thời Liên Xô đang chậm lại, có thể do chuyển sang sử dụng xe máy và xe địa hình (ATV).
ISW ước tính kho dự trữ của Nga vẫn còn 46% xe tăng, 42% xe chiến đấu bộ binh và 48% xe bọc thép so với trước chiến tranh. Tổng Tư lệnh NATO tại châu Âu, Tướng Christopher Cavoli, cho biết Nga đã mất hơn 4.000 xe tăng tính đến đầu tháng 4/2025.
Nga tổn thất khá lớn về xe tăng thiết giáp ở chiến trường Ukraine (Video: Telegram).
Góc nhìn đa chiều: Nga có thực sự hết xe tăng?
Trái ngược với những đánh giá bi quan, một chuyên gia quân sự Nga giấu tên chia sẻ với Novaya Evropa rằng, Nga có khoảng 2.500 đến 3.000 xe tăng đang hoạt động và chừng 10.000 chiếc dự bị vào đầu năm 2022.
Công ty Uralvagonzavod (UVZ) mỗi tháng phục hồi khoảng 130 xe tăng T-72 và sản xuất khoảng 20 xe tăng T-90 Proryv mới. Trong ba năm đầu xung đột, UVZ và các nhà máy khác đã cung cấp hơn 6.000 xe tăng T-72 hiện đại hóa.
Nga vẫn còn 4.000 xe tăng khác trong kho, chủ yếu là T-72 có thể sửa chữa được, cùng một số lượng T-62, T-54 và T-55. Chuyên gia này khẳng định RFAF sẽ không gặp vấn đề về xe tăng trong tương lai gần, và việc họ bảo vệ xe tăng trước UAV FPV có thể là để chuẩn bị cho một cuộc tấn công lớn.
Tổ hợp công nghiệp quốc phòng Nga không chỉ phục hồi vũ khí cũ mà còn phát triển sản phẩm mới, như 10 mẫu xe chiến đấu hỗ trợ xe tăng và dự án Shturm (tổ hợp xe tấn công robot trên nền tảng T-90M). Nga cũng có kế hoạch khôi phục sản xuất xe tăng T-80 hiện đại hóa với module chiến đấu T-90M, thậm chí xây dựng nhà máy mới tại Omsk.
Nhà phân tích quân sự Ivan Stupak nhận định: “Còn quá sớm để nói rằng Nga đã hết xe tăng. Uralvagonzavod vẫn liên tục sản xuất xe tăng mới và hiện đại hóa những chiếc lấy từ kho lưu trữ. RFAF không gặp phải khủng hoảng xe tăng như quân đội Ukraine”. Các chuyên gia ước tính Nga sản xuất 250-300 xe tăng T-90M Proryv mới mỗi năm.
Tuy nhiên, nhà quan sát quân sự David Sharp lại bày tỏ quan điểm bi quan hơn: “Tình hình xe tăng ở Nga đang rất tồi tệ. Tính đến ngày 24/2/2024, RFAF chỉ còn hơn 2.500 xe tăng sẵn sàng chiến đấu. Các kho dự trữ lâu dài chỉ còn lại những chiếc xe tăng thế hệ cũ, và số lượng xe có thể sửa chữa còn rất ít. Tôi cho rằng tổn thất thực tế của RFAF cao hơn 4.000 chiếc”.
Chuyên gia Sharp cũng chỉ ra rằng nhiều xe tăng đã được cất giữ không cẩn thận sau khi Liên Xô tan rã, dẫn đến tình trạng hư hỏng.
Xe tăng T-90M Proryv của Nga trong quá trình vận chuyển từ nhà máy về đơn vị chiến đấu (Ảnh: Uralvagonzavod).
Xe tăng trở lại chiến trường: Khả năng và thách thức
Sự xuất hiện dày đặc của UAV FPV đã làm giảm đáng kể vai trò của xe tăng trên chiến trường Nga – Ukraine. Tuy nhiên, Đại tá GRU Roman Kostenko tin rằng Nga đang phát triển các hệ thống chống UAV cho xe bọc thép, và nếu thành công, cục diện chiến sự có thể thay đổi.
Các hệ thống này có khả năng phát hiện UAV và sử dụng lưới ngăn, bắn đạn ghém hoặc tia laser để ngăn chặn. “Nếu công nghệ này xuất hiện trong tương lai gần, xe tăng có thể quay trở lại chiến trường, và khi đó chiến tranh có thể lại thay đổi”, ông Kostenko nhấn mạnh.
Mặc dù tầm quan trọng của xe chiến đấu đã suy giảm, các chuyên gia quân sự trên thế giới vẫn tin rằng còn quá sớm để loại bỏ hoàn toàn xe bọc thép hạng nặng.
Nghiên cứu về công nghệ chống UAV FPV đang được đẩy mạnh, hứa hẹn đưa xe tăng, hiện chủ yếu dùng cho hỏa lực gián tiếp, trở lại trạng thái chiến đấu toàn diện. Câu hỏi đặt ra là liệu điều này sẽ xảy ra trong cuộc xung đột Nga – Ukraine hay sau đó.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/nga-dang-het-xe-tang-khong-the-o-at-tham-chien-o-ukraine-20260121153828976.htm
