Nghị định về báo chí cần đồng bộ, khả thi

Ngày 3-4, tại TP HCM, Cục Báo chí (Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch) tổ chức hội thảo góp ý dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Báo chí.

Cân nhắc quy định thu hồi giấy phép

Phát biểu khai mạc hội thảo, Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc cho biết Luật Báo chí đã được Quốc hội thông qua. Để cụ thể hóa quy định của luật, hiện cơ quan chức năng đang xây dựng các nghị định, thông tư và chiến lược phát triển báo chí. Trong đó, nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Báo chí sẽ hoàn thiện để ban hành trong tháng 4, kịp thời có hiệu lực cùng thời điểm Luật Báo chí có hiệu lực từ 1-7-2026.

Ông Lưu Đình Phúc thông tin Tổ soạn thảo dự thảo nghị định muốn lắng nghe ý kiến góp ý về dự thảo nghị định của các cơ quan quản lý báo chí khu vực phía Nam. Trong đó lắng nghe góp ý về cơ cấu tổ chức, bộ máy của cơ quan báo chí TP HCM.

Một nội dung được nhiều lãnh đạo cơ quan báo chí góp ý tại hội thảo là việc thu hồi giấy phép hoạt động cơ quan báo chí.

Nhà báo – TS Tô Đình Tuân, Tổng Biên tập Báo Người Lao Động, cho rằng quy định thu hồi giấy phép hoạt động báo chí do chưa có lãnh đạo cơ quan báo chí trong thời hạn 6 tháng là chưa hợp lý. “Có nhiều câu chuyện trong công tác nhân sự. Nếu vì 6 tháng không có người đứng đầu mà thu hồi giấy phép sẽ ảnh hưởng rất lớn tới người lao động trong đơn vị” – ông Tô Đình Tuân bày tỏ.

Bên cạnh nhiệm vụ, trách nhiệm về mặt chính trị và trách nhiệm bạn đọc, việc thu hồi giấy phép trong trường hợp này là hơi nặng, nên chăng mở rộng thời gian lên 12 tháng.

Với trường hợp thu hồi giấy phép nếu bị nợ BHXH cũng như các khoản nợ khác, ông cho rằng cần tính lại, bởi điều này cũng ảnh hưởng rất lớn đến người lao động, nhất là trong bối cảnh báo chí đang khó khăn.

Theo ông Tuân, hầu hết cơ quan báo chí ở TP HCM hiện nay đều tự chủ tài chính, trong bối cảnh sau dịch bệnh, khủng hoảng kinh tế, tình hình địa chính trị thế giới đang có nhiều biến động, kinh tế báo chí gặp nhiều khó khăn, nên áp lực tài chính rất lớn. Do đó, cần suy nghĩ lại quy định này và có hình thức phù hợp hơn.

Tiếp tục vấn đề thu hồi giấy phép, dự thảo quy định trong một năm, nếu cơ quan báo chí để xảy ra 2 vụ việc phóng viên bị xử lý vi phạm pháp luật hình sự liên quan đến hành vi lợi dụng hoạt động tác nghiệp báo chí theo khoản 3, điều 5 thì sẽ bị thu hồi giấy phép.

Nhà báo – TS Tô Đình Tuân nhìn nhận quy định này hợp lý nhưng cũng có thể chưa công bằng, bởi các cơ quan báo chí lớn với số lượng nhân sự đông có xác suất rủi ro cao hơn so với các tạp chí ít người. Chưa kể có những trường hợp bị lợi dụng hoặc tình huống chỉ có cá nhân đó chịu trách nhiệm.

Cũng đề cập đến quy định thu hồi giấy phép do nợ thuế, nợ bảo hiểm trong vòng 12 tháng, nhà báo Nguyễn Đức Hiển, đại diện Báo Pháp Luật TP HCM, cho rằng cần có hướng dẫn cụ thể rằng nợ thuế đến mức độ nào thì sẽ bị thu hồi giấy phép hoạt động báo chí. Nhà báo Đức Hiển dẫn chứng hiện nay, có chủ doanh nghiệp phản ánh thực trạng chỉ nợ thuế 100.000 đồng nhưng khi ra đến sân bay, cơ quan thuế gửi thông báo và họ bị cấm xuất cảnh.

Cần có chính sách hỗ trợ thuế

Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP HCM Nguyễn Ngọc Hồi cho biết trong điều kiện hiện nay, các cơ quan báo chí, đặc biệt báo chí TP HCM, đang dần tự chủ hoạt động tài chính và trong thời gian sắp tới cũng được sắp xếp gọn gàng. Do vậy, cần có chính sách hỗ trợ về thuế cho các cơ quan báo chí, tạo điều kiện để hoạt động tốt hơn.

Góp ý về chức danh người đứng đầu, nhà báo Nguyễn Ngọc Anh, Phó Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng, kiến nghị cần xem xét lại quy định này, bởi thực tiễn một số địa phương đã sắp xếp các cơ quan báo, đài thành cơ quan báo, phát thanh và truyền hình.

Do đó, nhà báo Nguyễn Ngọc Anh đề xuất quy định người đứng đầu cơ quan báo chí nói chung là Tổng Biên tập, hoặc một chức danh phù hợp hơn.

Nhà báo Trần Xuân Toàn, Phó Tổng Biên tập Báo Tuổi Trẻ, nhìn nhận hiện nay, tình trạng xâm phạm bản quyền báo chí trên mạng xã hội rất phổ biến. Một sản phẩm báo chí vừa đăng tải thì ngay lập tức bị sao chép, chỉnh sửa, phát tán lại. Điều này ảnh hưởng lớn đến giá trị sản phẩm và động lực làm nghề. Do đó, ông đề xuất cần có quy định cụ thể hơn để bảo vệ bản quyền báo chí trên không gian mạng.

Về mô hình cơ quan báo chí chủ lực, Luật Báo chí và các văn bản gần đây đã đề cập, nhưng cần tiếp tục làm rõ mô hình tổ chức, cơ chế hoạt động và cơ chế tài chính đặc thù. Nếu quy định rõ, các cơ quan báo chí sẽ có định hướng phấn đấu, phù hợp với chiến lược phát triển chung trong bối cảnh cạnh tranh mạnh mẽ với các nền tảng số.

Kết luận hội thảo, ông Lưu Đình Phúc cho biết hội thảo đã ghi nhận các ý kiến góp ý 18 nội dung. Các ý kiến sẽ được Ban Tổ chức tiếp thu, tập hợp lại để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị định.