TPHCM mong muốn được trao quyền mạnh mẽ với Luật Đô thị đặc biệt

Sáng 4-4, UBND TPHCM phối hợp với Đại học Quốc gia TPHCM tổ chức hội thảo tham vấn chuyên gia về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, chính sách đột phá và không gian phát triển cho thành phố trong kỷ nguyên mới.

Cơ chế quản lý hiện hành chưa phản ánh được tầm vóc của TPHCM

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Mạnh Cường – Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM – nhấn mạnh hội thảo được tổ chức trong bối cảnh rất đặc biệt.

Theo đó, Bộ Chính trị đã có chủ trương đồng ý, tạo điều kiện cho TPHCM tiến hành tổ chức tổng kết toàn diện Nghị quyết 31 về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TPHCM đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời đồng ý để TPHCM được tiến hành xây dựng dự thảo Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 31 về xây dựng và phát triển thành phố với yêu cầu trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết mới này được xác định tầm nhìn đến năm 2030-2045 và đề xuất tầm nhìn đến năm 2075 – mốc kỷ niệm 100 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, đây còn là cơ sở quan trọng để TPHCM nghiên cứu, đề xuất và lập các nội dung, hồ sơ, thủ tục để tiếp tục đề xuất, đề nghị với Trung ương xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. Theo đó, Luật Đô thị đặc biệt là công cụ pháp lý rất cao với kỳ vọng TPHCM sẽ tiếp tục được trao quyền và phân quyền mạnh mẽ, thúc đẩy sự phát triển, tăng trưởng 2 con số; giúp thành phố phát triển nhanh và bền vững, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.

Ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh TPHCM là đầu tàu kinh tế của cả nước, đóng góp hơn 23% trong GDP của cả nước và hơn 30% thu ngân sách quốc gia. TPHCM là trung tâm tài chính, thương mại, khoa học – công nghệ và giáo dục, văn hóa lớn của cả nước; là đầu mối giao thông, giao thương và hội nhập quốc tế. TP HCM còn là hạt nhân, đô thị trung tâm, cực tăng trưởng, có tính lan tỏa, dẫn dắt cho sự phát triển chung của cả nước.

Tuy nhiên, TPHCM cũng đối diện với những khó khăn, điểm nghẽn. Cụ thể, quy mô kinh tế của thành phố ngày càng lớn, vai trò ngày càng quan trọng trong cấu trúc kinh tế quốc gia và khu vực. Nhưng các điều kiện, khung thể chế về quản trị lại chưa đáp ứng với yêu cầu cho sự phát triển của TPHCM. Các cơ chế quản lý hiện hành được thiết kế và phát triển trên cơ sở quản lý hành chính tập trung, phát triển chung cho phần lớn các địa phương, chưa phản ánh được những đặc thù, tính chất, tầm vóc của một siêu đô thị, đặc biệt là sau khi TPHCM thực hiện hợp nhất, sáp nhập.

Chuyển từ cơ chế đặc thù sang thể chế vượt trội

Ông Nguyễn Mạnh Cường cho biết TPHCM đang đồng thời triển khai 3 công việc rất quan trọng. Đó là tiến hành tổng kết toàn diện Nghị quyết 31; xây dựng dự thảo Nghị quyết mới của Trung ương để thay thế Nghị quyết 31; nghiên cứu, đề xuất và tham mưu các hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Đô thị đặc biệt. 

Đây là quá trình triển khai đồng thời, liên thông, tích hợp cao, trong đó thể hiện sự tổng kết thực tiễn từ cơ sở, định hướng chính trị là dẫn dắt và thể chế pháp luật là kết quả cuối cùng trong việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt. 

TPHCM xác định rõ yêu cầu đặt ra là không chỉ hoàn thiện về thể chế, không phải theo cơ chế đặc thù như những Nghị quyết đã được Trung ương, Quốc hội trao cho thành phố. TPHCM phải luật hóa các nghị quyết, nội dung, quy định ở mức độ cao nhất, đủ sức để giải phóng các nguồn lực phát triển, tạo không gian phát triển mới, hình thành các động lực tăng trưởng mới cho sự phát triển của thành phố.

“Luật Đô thị đặc biệt phải được khẳng định chuyển từ cơ chế đặc thù sang xác định những thể chế vượt trội; từ cơ chế đề xuất, kiến nghị sang cơ chế được trao quyền và trao trách nhiệm; từ quản lý hành chính sang quản trị đô thị hiện đại, thông minh” – ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh.

Từ thực tiễn quản lý và điều hành, TPHCM xác định 3 nguyên tắc để tiếp tục nghiên cứu, đề xuất những vấn đề liên quan việc xây dựng Luật đô thị đặc biệt. 

Theo đó, chính quyền TPHCM, bao gồm HĐND và UBND thành phố, đề xuất tiếp tục được trao quyền tự chủ thực sự và toàn diện trên các lĩnh vực để thực hiện, thực thi quyền quản trị của thành phố với phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Luật Đô thị đặc biệt cần phải tiếp tục luật hóa những vấn đề thực tiễn đòi hỏi nhưng chưa có hành lang pháp lý để triển khai. Các quy định pháp luật bắt đầu từ những vướng mắc thực tế mà TPHCM đang đối diện và giải quyết hằng ngày. Đó là những điểm nghẽn về quản lý không gian ngầm, tài sản công, triển khai đường sắt đô thị; trong thu hút nhân tài trên địa bàn… 

TPHCM tiếp tục phát huy những lĩnh vực, cơ chế, điều kiện đặc thù bằng những quy định pháp luật. Qua đó, làm cho các cơ chế đặc thù, thực tiễn và ưu thế của thành phố tiếp tục được phát huy mạnh mẽ thông qua Luật Đô thị đặc biệt.