Tại một hội nghị thượng đỉnh công nghệ ở San Francisco đầu tháng 2, Jensen Huang, CEO của Nvidia, xuất hiện với phong thái hoàn toàn trái ngược với sự hỗn loạn đang diễn ra ngoài kia. Tay cầm ly rượu vang trắng thứ tư trong buổi tối, vẫn chiếc áo khoác da đen quen thuộc, ông ví von việc phát triển AI giống như “làm vườn” hay “nuôi dạy con cái”. Ông thong dong nói về triết lý “hãy để ngàn hoa cùng nở”, mặc kệ những lo toan về tỷ suất sinh lời (ROI) đang bóp nghẹt tâm trí các giám đốc tài chính toàn cầu.
Hình ảnh bình thản của “bố già AI” này là một sự tương phản đầy mỉa mai với bức tranh tài chính khốc liệt của năm 2026. Trong khi Jensen thưởng rượu, hàng loạt CEO khác đang chạy đôn chạy đáo để tìm nguồn tiền.
Cuộc chơi AI đã chính thức chuyển giai đoạn: Từ cơn hưng phấn của những giấc mơ công nghệ sang thực tế tàn khốc của những hóa đơn nghìn tỷ USD.
Các công ty AI đang chuẩn bị chi hàng nghìn tỷ USD để xây dựng trung tâm dữ liệu nhằm vận hành những mô hình trí tuệ nhân tạo ngày càng “ngốn tài nguyên (Ảnh: Getty).
Canh bạc 650 tỷ USD: “Khô máu” để sinh tồn
Năm 2026 được định hình là năm của những con số chi tiêu không tưởng. Theo dữ liệu mới nhất, 4 gã khổng lồ công nghệ (hyperscaler) gồm Microsoft, Alphabet (Google), Amazon và Meta đang trên đà chi tới 650 tỷ USD cho các khoản đầu tư liên quan đến AI chỉ trong năm nay. Để dễ hình dung, con số này tăng tới 74% so với mức 381 tỷ USD của năm 2025.
Amazon là cái tên mới nhất gây chấn động khi CEO Andy Jassy tuyên bố sẽ chi khoảng 200 tỷ USD cho chi tiêu vốn (CapEx) trong năm 2026, vượt xa mức dự báo 144 tỷ USD của giới phân tích. Ngay lập tức, thị trường phản ứng bằng một cú tát: Cổ phiếu Amazon bốc hơi hơn 7% trong phiên giao dịch ngoài giờ, thổi bay hàng trăm tỷ USD vốn hóa.
Tại sao Amazon lại chấp nhận “đau thương” để đốt tiền? Câu trả lời nằm ở dự án hạ tầng mang tên “Rainier” và tham vọng tự chủ với 500.000 chip Trainium2. Dù Amazon Web Services (AWS) chỉ đóng góp chưa đến 20% doanh thu nhưng lại gánh tới 60% lợi nhuận hoạt động. Nếu không chi tiền để nâng cấp hạ tầng AI, “con gà đẻ trứng vàng” này sẽ bị Microsoft Azure hay Google Cloud nuốt chửng.
Không riêng Amazon, Google cũng dự kiến chi 175-185 tỷ USD, Microsoft hướng tới mốc 145 tỷ USD và Meta là 135 tỷ USD. Thông điệp rất rõ ràng: Đây là một cuộc đua vũ trang. Ai dừng lại, người đó chết.
Tuy nhiên, giới đầu tư không còn dễ tính như năm 2023 hay 2024. Gil Luria, nhà phân tích tại DA Davidson, nhận định đanh thép: “Sự hoài nghi lúc này là lành mạnh. Nhà đầu tư sẽ không trả thêm một đồng nào cho cổ phiếu nếu không thấy lợi nhuận thực tế xuất hiện”.
Sự phân cực tàn nhẫn: Kẻ bán cuốc và người đào vàng
Dòng tiền khổng lồ đổ vào AI đang tạo ra một sự phân cực chưa từng thấy trên thị trường chứng khoán, chia tách rõ rệt giữa phần cứng và phần mềm.
Dòng vốn đang chảy ồ ạt vào túi những “người bán cuốc xẻng”. Nvidia, Broadcom và AMD đang hưởng lợi trực tiếp từ cơn khát hạ tầng của Big Tech. Ngay sau khi Amazon công bố gói đầu tư 200 tỷ USD, cổ phiếu Nvidia và Broadcom tăng gần 5%, AMD bật tăng hơn 6%. Logic của dòng tiền rất đơn giản: Dù ai thắng trong cuộc đua mô hình AI, họ đều cần chip để chạy.
Ngược lại, nhóm cổ phiếu phần mềm đang bị trừng phạt không thương tiếc. Giới đầu tư lo ngại rằng AI tạo sinh (GenAI) sẽ khiến các sản phẩm phần mềm truyền thống trở nên lỗi thời, hoặc tệ hơn là bị thay thế hoàn toàn bởi các tác nhân AI (AI Agent). Nhóm ngành phần mềm và dịch vụ đã giảm 8% từ đầu năm 2026, trong khi nhóm bán dẫn tăng tới 65%.
“Thị trường đang định giá lại toàn bộ ngành công nghệ. Những công ty phần mềm giờ đây buộc phải chứng minh họ là hệ thống cốt lõi không thể thay thế, chứ không chỉ là lớp công cụ tăng năng suất bề nổi”, một báo cáo từ Reuters nhận định.
Amazon dự kiến chi tới 200 tỷ USD cho AI (Minh họa: FT).
Bong bóng nợ và những thủ thuật tài chính “bên miệng vực”
Đằng sau những con số đầu tư hào nhoáng là một thực trạng đáng báo động: Các công ty AI đang đói vốn đến mức tuyệt vọng. Matt McQueen, Giám đốc toàn cầu mảng tín dụng của Bank of America, phải thốt lên: “Những con số nợ này là điều chưa từng xảy ra trong suốt 25 năm tôi làm nghề. Muốn tồn tại, họ đang phải lật tung mọi kênh huy động vốn có thể”.
Theo Bloomberg, các công ty AI đã tích lũy ít nhất 200 tỷ USD nợ, bao gồm cả trái phiếu rác và tín dụng tư nhân.
Điển hình cho sự “sáng tạo” trong cơn túng quẫn là thương vụ của Elon Musk. Để nuôi tham vọng cho xAI – công ty trí tuệ nhân tạo của mình – Musk đang lên kế hoạch sáp nhập nó với SpaceX. Chiến lược này nhằm tận dụng dòng tiền ổn định từ dịch vụ vệ tinh Starlink và uy tín của SpaceX để “bơm máu” cho xAI. Một thực thể mới được định giá tới 1.000 tỷ USD có thể ra đời, nhưng bản chất vẫn là lấy mỡ nó rán nó để duy trì cuộc đua đốt tiền.
Thê thảm hơn là Oracle, khi việc ồ ạt xây dựng trung tâm dữ liệu đã đẩy dòng tiền của gã khổng lồ này về mức âm, buộc họ phải thông báo huy động thêm 50 tỷ USD nợ và cổ phần. Hay như OpenAI, biểu tượng của ngành, cũng đã phải bắt đầu chèn quảng cáo vào ChatGPT – một động thái mà CEO Sam Altman từng coi là “phương án cuối cùng” – để cầm máu tài chính khi tốc độ tăng trưởng người dùng trả phí bắt đầu chạm trần.
“Cơm không lành, canh chẳng ngọt” giữa Nvidia và OpenAI
Một lát cắt thú vị khác của bức tranh 2026 là mối quan hệ “bằng mặt không bằng lòng” giữa hai thế lực lớn nhất: Nvidia và OpenAI.
Thỏa thuận trị giá 100 tỷ USD được công bố rình rang từ tháng 9 năm ngoái đến nay vẫn “đóng băng”. Tờ Wall Street Journal tiết lộ các cuộc đàm phán đang bế tắc do Nvidia nghi ngờ về mô hình kinh doanh bền vững của OpenAI. Jensen Huang muốn OpenAI cam kết mua phần cứng, trong khi Sam Altman lại đang “ngoại tình” với các đối thủ của Nvidia.
OpenAI không giấu giếm việc đa dạng hóa nguồn cung chip để tránh bị Nvidia bắt chẹt. Họ đã bắt tay với AMD để phát triển chip thế hệ mới, hợp tác với Broadcom và thậm chí ký thỏa thuận 10 tỷ USD với startup Cerebras.
Dù ngoài mặt, cả Jensen Huang và Sam Altman đều dành cho nhau những lời có cánh trên truyền thông, khẳng định “không có kịch tính nào”, nhưng thực tế là một cuộc chiến ngầm về quyền lực và sự phụ thuộc. Nvidia cần OpenAI để duy trì nhu cầu chip khủng khiếp, còn OpenAI cần Nvidia để vận hành các mô hình hiện tại. Họ giống như một cặp đôi đã chán nhau nhưng không thể ly hôn vì quá nhiều tài sản chung.
OpenAI và Nvidia, hai cái tên trung tâm của cơn sốt AI toàn cầu, đến nay vẫn chưa đạt được tiến triển nào với thỏa thuận trị giá 100 tỷ USD được công bố từ tháng 9 năm ngoái (Ảnh: The News).
Thị trường AI năm 2026 không còn là nơi dành cho những kẻ mộng mơ. Nó đã trở thành một chiến trường tài chính tàn khốc, nơi dòng vốn chỉ chảy vào những giá trị thực (hạ tầng, chip) và rút khỏi những lời hứa mơ hồ (phần mềm, ứng dụng chưa có doanh thu).
Liệu đây có phải là dấu hiệu của một bong bóng sắp nổ?
Andrew Kleeman, Giám đốc tại SLC Management, đưa ra một so sánh đầy hình tượng: “Có quan điểm cho rằng chỉ cần xây trung tâm dữ liệu là thắng lớn, giống như việc bán bia cho thủy thủ vậy. Nhu cầu là vô tận. Nhưng lịch sử đã chứng minh, bất cứ khi nào xuất hiện công nghệ đột phá, chúng ta đều trải qua giai đoạn đầu tư điên cuồng, và sau đó là một đợt thanh lọc đẫm máu”.
Năm 2026 có lẽ chính là thời điểm bắt đầu của cuộc thanh lọc đó.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/nghich-ly-ai-ceo-nividia-thong-tha-thuong-ruou-dai-gia-khac-lo-tim-tien-20260207231814873.htm
