Trong khi hàng loạt quốc gia Arab Vùng Vịnh, từ Ả Rập Xê Út đến Iraq, ngậm ngùi cắt giảm sản lượng và chật vật tìm tuyến đường mới để né tránh eo biển Hormuz, “dòng vàng đen” của Iran vẫn ồ ạt tuôn chảy.
Theo dữ liệu phân tích từ Reuters và Wall Street Journal (WSJ), bất chấp đạn pháo bủa vây, Tehran đang biến sự hỗn loạn thành một lợi thế kinh tế độc quyền hiếm có, duy trì nguồn thu tài chính sống còn giữa lúc xung đột leo thang.
Dòng dầu thô của Iran vẫn tiếp tục chảy qua eo biển Hormuz với nhịp độ gần như bình thường (Ảnh: Caspian Post).
Theo WSJ, các tàu chở dầu thô của Iran vẫn tự do băng qua tuyến hàng hải hẹp này với nhịp độ gần như bình thường. Trái lại, tàu thuyền của các quốc gia khác liên tục bị đe dọa, buộc phải quay đầu hoặc thay đổi lộ trình.
Dữ liệu từ công ty tình báo hàng hải TankerTrackers – đơn vị chuyên theo dõi “hạm đội bóng tối” chở dầu khí tránh lệnh trừng phạt – cho thấy Iran đã xuất khẩu khoảng 13,7 triệu thùng dầu thô chỉ tính từ ngày 28/2, thời điểm Israel và Mỹ phát động các đợt tấn công.
Thậm chí, dịch vụ theo dõi Kpler còn đưa ra con số ước tính cao hơn, đạt 16,5 triệu thùng trong 11 ngày đầu tháng 3.
Tốc độ xuất khẩu từ cuối tháng 2 đến đầu tháng 3 duy trì ở mức 1,1 đến 1,5 triệu thùng/ngày. Đáng chú ý, để đón đầu nguy cơ quân sự, Tehran đã khôn ngoan đẩy mạnh xuất khẩu lên mức 2,17 triệu thùng/ngày trong tháng 2.
Cá biệt trong tuần lễ giữa tháng 2, khối lượng xuất khẩu lập kỷ lục lên tới 3,79 triệu thùng/ngày, vượt xa mức trung bình 1,69 triệu thùng/ngày của cả năm 2025.
Theo Reuters, hoạt động giao thương này vẫn đang diễn ra tấp nập. Ảnh vệ tinh cho thấy các siêu tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC) vẫn đang liên tục bốc hàng tại đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu chủ lực của Iran. Ít nhất 11 triệu thùng dầu đã được chuyển đi trót lọt, trong đó 8 triệu thùng trên 4 siêu tàu đã tiến sát vùng biển Singapore.
Các tàu này thường di chuyển theo một mô hình quen thuộc, đó là bám sát vùng đặc quyền kinh tế của Iran, kéo dài tới 24 hải lý và vượt ra ngoài giới hạn lãnh hải 12 hải lý.
Theo các nguồn tin trong ngành vận tải biển, chiến thuật này được cho là giúp tàu nhận được một mức độ bảo vệ nhất định, vì chúng vẫn nằm trong vùng biển thuộc quyền kiểm soát của Iran.
Chuyên gia tài chính hàng hải James Lightbourn phân tích, chừng nào Iran còn cần xuất khẩu dầu, họ còn có lý do để giữ eo biển này mở ở một mức độ nhất định. “Nếu Mỹ bắt giữ tàu chở dầu, Iran sẽ có ít lý do hơn để kiềm chế việc đóng hoàn toàn eo biển, chẳng hạn bằng cách rải thủy lôi”, ông Lightbourn cảnh báo.
Rõ ràng, việc duy trì một kẽ hở cho Iran xuất khẩu chính là “van an toàn” ngăn chặn một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện.
Dù vậy, rủi ro hàng hải đối với các nước thứ ba vẫn đang ở mức báo động đỏ. Vừa qua, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã bắn tên lửa vào tàu container Mayuree Naree (Thái Lan) và tàu Express Rome (treo cờ Liberia, thuộc sở hữu Israel) khi di chuyển qua Hormuz.
Vụ việc khiến tàu Thái Lan bốc cháy dữ dội khi đang chở 30.000 tấn hàng sang Ấn Độ. Hải quân Oman đã phải giải cứu khẩn cấp 20 thủy thủ, trong khi 3 người vẫn đang mất tích. Cơ quan Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) đã phát lệnh cảnh báo khẩn cấp, khiến lưu lượng vận tải qua đây sụt giảm nghiêm trọng.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/nghich-ly-tai-ron-dau-the-gioi-iran-siet-eo-hormuz-xuat-khau-vot-len-20260312102939060.htm
