Người dân có thể xác nhận tình trạng hôn nhân không phụ thuộc nơi cư trú

Sáng 9/4, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền Thủ tướng trình Quốc hội dự án Luật Hộ tịch sửa đổi. Nội dung đáng chú ý là quy định đăng ký hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú của người dân.

Theo dự thảo, UBND cấp xã có thẩm quyền đăng ký các việc hộ tịch mà không bị giới hạn bởi nơi thường trú hoặc tạm trú. Các nội dung gồm khai sinh, kết hôn, giám hộ, giám sát việc giám hộ, nhận cha, mẹ, con, thay đổi thông tin hộ tịch, xác nhận tình trạng hôn nhân, khai tử.

Quy định này khác với hiện hành, khi việc cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân do UBND cấp xã nơi thường trú thực hiện; trường hợp không có nơi thường trú thì thực hiện tại nơi tạm trú.

Dự thảo cũng bổ sung thẩm quyền cho UBND cấp xã trong việc cập nhật thông tin vào Sổ hộ tịch và cơ sở dữ liệu hộ tịch trên cơ sở bản án, quyết định của cơ quan có thẩm quyền và các giấy tờ hộ tịch. Nội dung cập nhật bao gồm quốc tịch, xác định cha, mẹ, con, xác định lại giới tính, nuôi con nuôi và chấm dứt việc nuôi con nuôi, ly hôn, hủy việc kết hôn trái pháp luật, công nhận kết hôn, công nhận giám hộ.

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết việc sửa đổi luật nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và khắc phục những hạn chế của Luật Hộ tịch năm 2014.

Dự thảo đặt mục tiêu hiện đại hóa công tác đăng ký, quản lý hộ tịch thông qua chuyển đổi số, cắt giảm thủ tục hành chính và chi phí thực hiện. Người dân có thể thực hiện thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính và đăng ký trực tuyến toàn trình đối với phần lớn thủ tục.

Người yêu cầu được lựa chọn nộp hồ sơ và nhận kết quả theo hình thức trực tuyến, trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính. Dự thảo giao Chính phủ quy định chi tiết việc triển khai trực tuyến toàn trình.

Về Sổ hộ tịch, dự thảo định hướng sử dụng chủ yếu dữ liệu điện tử; riêng đăng ký kết hôn vẫn duy trì đồng thời sổ điện tử và sổ giấy, do yêu cầu hai bên nam, nữ phải có mặt, thể hiện sự tự nguyện và ký xác nhận.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đồng tình với chủ trương đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính, cho rằng quy định này giúp giảm thủ tục, tăng tỷ lệ đăng ký trực tuyến và khai thác hiệu quả dữ liệu điện tử.

Cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung quy định xử lý trường hợp thông tin từ nhiều nguồn có mâu thuẫn; đồng thời lưu ý các yêu cầu về an toàn thông tin mạng, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Ngoài ra, Chính phủ cần làm rõ lộ trình kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cũng như bảo đảm nguồn lực đầu tư hạ tầng công nghệ để triển khai hiệu quả.

Quốc hội dự kiến xem xét thông qua dự án Luật theo quy trình rút gọn.

Sơn Hà