Người Việt đang ăn quá mặn
Bệnh thận mạn tính là một bệnh lý tiến triển âm thầm nhưng để lại nhiều hậu quả nặng nề đối với sức khỏe người dân và hệ thống y tế. Trong đó, ăn nhiều muối cũng là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh thận.
Một bát phở bò bình dân vào buổi sáng chứa đến 3,32g muối. Suất cơm văn phòng vào buổi trưa với thịt ba chỉ, đậu phụ cũng có 6,83g muối; bữa tối với cơm rang thập cẩm chứa 3,24g muối.
Như vậy, chỉ với ba bữa ăn phổ biến, một người có thể tiêu thụ tới 13,39g muối/ngày, cao hơn nhiều so với mức khuyến nghị.
Thói quen ăn mặn tác động xấu đến sức khỏe (Ảnh minh họa: F.E).
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 5g muối/ngày (khoảng 1 thìa cà phê). Với 8,1g muối/ngày, người trưởng thành tại nước ta đang tiêu thụ gần gấp đôi mức khuyến nghị.
Đáng chú ý, 78,2% người dân thường xuyên thêm muối, nước mắm, gia vị mặn khi nấu và khi ăn, khiến lượng muối hấp thụ tăng cao. Ngoài muối thêm khi nấu ăn, một phần muối cũng đến từ thực phẩm chế biến và thực phẩm siêu chế biến như mì ăn liền, đồ ăn nhanh, snack…
Ăn quá nhiều muối làm tăng nguy cơ bệnh thận
Hậu quả của việc ăn mặn đến chậm nên nhiều người chưa thực sự hiểu được tầm quan trọng của chế độ ăn giảm mặn. Tiêu thụ nhiều muối làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh không lây nhiễm.
Theo tài liệu hỏi đáp “Ăn thừa muối và nguy cơ với sức khỏe” năm 2020 của Bộ Y tế, ảnh hưởng rõ ràng nhất của ăn thừa muối là gây tăng huyết áp. Một người càng ăn thừa muối thì càng làm số đo huyết áp tăng và càng làm tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp khi tuổi cao. Nguy cơ này không chỉ có ở những người bị bệnh tăng huyết áp mà còn xảy ra ở hầu hết mọi người bình thường.
Việc giảm ăn muối sẽ giúp kiểm soát huyết áp ở người bình thường và làm giảm huyết áp ở người đang bị tăng huyết áp.
Tăng huyết áp và bệnh thận mạn có mối quan hệ qua lại. Tăng huyết áp không được kiểm soát là một yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh thận mạn và làm tăng tốc độ tiến triển bệnh.
Trong khi đó, bệnh thận kéo dài làm trầm trọng thêm tình trạng tăng huyết áp không được kiểm soát do làm giãn nở thể tích mạch máu và tăng sức cản của mạch toàn thân. Nhiều hướng dẫn điều trị đã đề cập đến tầm quan trọng của việc giảm huyết áp để giảm diễn biến bệnh thận và làm giảm tỷ lệ mắc bệnh cũng như tỷ lệ tử vong do bệnh tim mạch.
Bên cạnh đó, ăn thừa muối cũng làm thay đổi cân bằng natri – kali, khiến thận phải giảm chức năng để giảm thải nước, dẫn đến làm tăng áp lực máu. Điều này làm tăng áp lực lên thận và làm tăng nguy cơ thận bị bệnh lý.
Ăn thừa muối cũng làm tăng lượng protein trong nước tiểu và đây là yếu tố nguy cơ quan trọng làm suy giảm chức năng của thận. Bằng chứng cũng cho thấy người đang có vấn đề về thận nếu ăn thừa muối sẽ làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận.
Bệnh nhân đang có bệnh thận tiến triển nếu giảm ăn muối xuống còn 2,3g natri/ngày sẽ làm giảm đào thải protein và cải thiện mức lọc cầu thận so với người ăn 4,6g natri/ngày.
Các thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều muối (Ảnh minh họa: Getty).
Muối “ẩn” trong thực phẩm chế biến và đồ ăn nhanh
Một vấn đề đáng lo ngại là lượng muối không chỉ đến từ muối thêm khi nấu ăn mà còn từ nhiều thực phẩm chế biến sẵn. Các thực phẩm thường chứa nhiều muối gồm mì ăn liền, đồ ăn nhanh, snack mặn, xúc xích, thịt chế biến, nước chấm và gia vị, thực phẩm đóng hộp.
Nhiều người không nhận ra mình đang tiêu thụ quá nhiều muối vì muối đã được thêm sẵn trong sản phẩm.
Hiện nay, tại Việt Nam, mô hình ăn uống có chiều hướng thay đổi theo chiều hướng tăng tiêu thụ chất béo, đạm, tiêu thụ dư thừa muối. Nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ người Việt Nam thường xuyên và luôn luôn ăn các thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều muối là 10%.
Các thực phẩm chế biến sẵn thường có nhiều muối/natri, đường, chất béo (đặc biệt là axít béo bão hòa và chất béo thể trans), đậm độ năng lượng cao đã chiếm một phần quan trọng, thậm chí là phần chính của bữa ăn và mô hình dinh dưỡng ở nhiều nước.
Vì thế, các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên đọc nhãn dinh dưỡng khi mua sản phẩm, chú ý hàm lượng natri (sodium) trên bao bì, chọn sản phẩm ít muối hoặc giảm natri, hạn chế thực phẩm siêu chế biến, giảm lượng muối, nước mắm, bột nêm khi nấu ăn.
Việc giảm muối trong khẩu phần ăn là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để phòng ngừa nhiều bệnh không lây nhiễm, trong đó có bệnh thận.
Theo ThS.BS Ngô Thị Hà Phương, Viện Dinh dưỡng, việc giảm muối trong chế độ ăn phụ thuộc rất nhiều vào các thực hành nấu nướng của người nội trợ, ngoài ra còn là thói quen lựa chọn thực phẩm và thói quen ăn uống, cũng như khẩu vị của mỗi thành viên trong gia đình.
“Khuyến cáo giảm muối cần tập trung vào truyền thông thay đổi hành vi. Cùng với đó là sự rõ ràng, minh bạch trong việc ghi thông tin dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm và chính sách về nhãn thực phẩm, chính sách về giảm muối để phòng chống các bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam”, ThS Phương nhấn mạnh.
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/nguoi-viet-an-man-duong-tat-dan-den-nhieu-benh-nguy-hiem-20260312104107616.htm
