Greenland giàu tài nguyên và có vị trí chiến lược (Ảnh: Reuters).
Dự luật mang tên Đạo luật Bảo vệ Thống nhất NATO được nhóm thượng nghị sĩ lưỡng đảng của Mỹ giới thiệu hôm 13/1 sẽ cấm Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao Mỹ sử dụng ngân sách để “phong tỏa, sáp nhập hoặc bằng cách khác khẳng định quyền kiểm soát” đối với lãnh thổ của bất kỳ quốc gia thành viên NATO nào khác.
Dự luật do Thượng nghị sĩ Dân chủ Jeanne Shaheen và Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lisa Murkowski bảo trợ được đưa ra trong bối cảnh ngày càng gia tăng lo ngại về việc ông Trump liên tục tuyên bố Mỹ cần Greenland để đảm bảo an ninh quốc gia, kể phải dùng đến phương án quân sự.
“Dự luật lưỡng đảng này khẳng định rõ tiền thuế của người dân Mỹ không thể bị sử dụng cho các hành động làm rạn nứt NATO và vi phạm chính những cam kết của chúng ta với NATO”, bà Shaheen, đại diện bang New Hampshire, cho biết.
Bà nêu rõ thêm: “Dự luật này gửi đi một thông điệp rõ ràng rằng những phát ngôn gần đây xoay quanh Greenland đã làm suy yếu nghiêm trọng chính lợi ích an ninh quốc gia của nước Mỹ và đang vấp phải sự phản đối lưỡng đảng trong quốc hội”.
Bà Murkowski, nghị sĩ Cộng hòa đại diện cho bang Alaska, cho rằng liên minh an ninh NATO gồm 32 thành viên là “tuyến phòng thủ mạnh nhất” trước các nỗ lực phá hoại hòa bình và ổn định toàn cầu.
“Chỉ riêng ý tưởng rằng nước Mỹ có thể sử dụng nguồn lực khổng lồ của mình để chống lại các đồng minh là điều vô cùng đáng lo ngại và cần phải bị quốc hội bác bỏ hoàn toàn bằng luật pháp”, bà Murkowski nói.
Jessica Peake, chuyên gia về luật quốc tế và luật chiến tranh tại Đại học California ở Los Angeles (UCLA), bày tỏ hy vọng dự luật sẽ nhận được sự ủng hộ rộng rãi trong quốc hội.
Những lời đe dọa của ông Trump về việc tiếp quản Greenland đã khiến các đồng minh châu Âu của Washington lo ngại và làm dấy lên những cảnh báo về sự tan rã của NATO – liên minh được xây dựng trên nguyên tắc phòng thủ tập thể.
Trong khi đó, ông Trump cho rằng việc kiểm soát vùng lãnh thổ Bắc Cực rộng lớn này là yếu tố then chốt đối với an ninh quốc gia của Mỹ. Ông đã gạt bỏ những lo ngại về việc chia rẽ liên minh, vốn là trụ cột của trật tự an ninh do phương Tây dẫn dắt kể từ sau Thế chiến II.
Ông Trump cũng tuyên bố Trung Quốc hoặc Nga sẽ giành quyền kiểm soát Greenland nếu Mỹ không hành động.
“Tôi rất muốn đạt được một thỏa thuận với họ (Greenland). Như vậy sẽ dễ hơn. Nhưng bằng cách này hay cách khác, chúng ta sẽ có Greenland”, ông Trump nói.
Đáp lại, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen hôm qua đã đưa ra những phát biểu cứng rắn nhất từ trước đến nay về vấn đề Greenland.
“Nếu chúng tôi buộc phải lựa chọn giữa Mỹ và Đan Mạch ngay lúc này, chúng tôi chọn Đan Mạch. Chúng tôi chọn NATO. Chúng tôi chọn Vương quốc Đan Mạch. Chúng tôi chọn Liên minh châu Âu (EU)”, ông Nielsen nói tại cuộc họp báo chung ở Copenhagen.
Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen và đại diện ngoại giao Greenland Vivian Motzfeldt dự kiến gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Phó Tổng thống JD Vance tại Washington vào hôm nay để thảo luận về cuộc khủng hoảng đang leo thang.
Theo các cuộc thăm dò dư luận, phần lớn trong số 57.000 cư dân Greenland phản đối việc lãnh thổ này bị đặt dưới sự kiểm soát của Mỹ.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/nhom-thuong-nghi-si-my-trinh-du-luat-ngan-washington-kiem-soat-greenland-20260114144146608.htm
