Những cuộc đời được ‘tái sinh’ nhờ ghép phổi

Đó là chia sẻ đầy xúc động của anh T.A.V. tại buổi gặp mặt đặc biệt dành cho các bệnh nhân ghép phổi, do Bệnh viện Phổi Trung ương tổ chức ngày 24-2.

Từ ‘cửa tử’ đến cuộc đời mới

Từng mang trong mình bệnh giãn phế quản nặng, đối mặt với hàng loạt biến chứng và thời gian sống được dự báo rất ngắn, anh V. đã trải qua bước ngoặt của cuộc đời sau ca ghép phổi thực hiện vào ngày cuối cùng của năm 2025.

Từ chỗ phải sống chung với hơi thở nặng nhọc mỗi ngày, anh nay đang hồi phục từng bước, dần trở lại nhịp sống bình thường và tiếp tục những ước mơ còn dang dở.

Cùng chung hành trình hồi sinh ấy, một bệnh nhân khác vừa được ghép phổi vào mùng 7 Tết Bính Ngọ 2026, sau khi nhận phổi hiến từ một chàng trai trẻ chết não tại Bệnh viện Bạch Mai. Hiện người bệnh đã tỉnh táo, được rút ống nội khí quản, tự thở bằng chính lá phổi mới và đang hồi phục khả quan.

Các bệnh nhân ghép phổi đã đón thêm một mùa xuân mới bình an bên gia đình. Có người vẫn sống khỏe mạnh sau gần 6 năm ghép phổi, có người vừa mới hồi sinh.

Đặc biệt, trong chưa đầy hai tháng cuối năm 2025, bệnh viện đã thực hiện 5 ca ghép phổi, trong đó có 2 ca ghép trong cùng một ngày và 3 ca ghép liên tiếp trong vòng 7 ngày.

Tính đến nay, Bệnh viện Phổi Trung ương đã thực hiện thành công 13 ca ghép phổi, với tỉ lệ sống sau ghép cao, tiệm cận các trung tâm ghép phổi hàng đầu trong khu vực và trên thế giới.

Các ca ghép được triển khai theo tiêu chuẩn chuyên môn cao của UCSF Medical Center (Hoa Kỳ), với sự phối hợp đồng bộ của nhiều bệnh viện trên cả nước, cùng các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế, từng bước đưa ghép phổi trở thành kỹ thuật thường quy tại Việt Nam.

Ông Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, chia sẻ dù trang thiết bị trong nước chưa hoàn toàn đồng bộ như các quốc gia phát triển, nhưng bằng sự linh hoạt, sáng tạo và tinh thần phối hợp cao độ, đội ngũ thầy thuốc Việt Nam vẫn làm chủ kỹ thuật ở mức tiêu chuẩn cao.

“Có những ca mổ diễn ra xuyên Tết, chỉ thiếu một thiết bị nhỏ, chúng tôi phải gọi khắp các bệnh viện trung ương tại Hà Nội để mượn, lắp ghép hệ thống cho kịp thời gian phẫu thuật”, ông Lượng kể.

Làm chủ kỹ thuật khó, cứu sống thêm nhiều người bệnh

Theo Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, thành công của ghép phổi không chỉ cứu sống người bệnh mà còn kéo theo sự phát triển toàn diện của chuyên ngành hô hấp: từ nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị bệnh phổi nặng, đến phát triển phẫu thuật nội soi ung thư phổi đạt trình độ tương đương các nước trong khu vực, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế, trao đổi chuyên gia.

Ghép phổi là kỹ thuật khó, đòi hỏi quy trình chuyên môn nghiêm ngặt, sự phối hợp liên viện chặt chẽ, tinh thần nhân văn sâu sắc và sự điều hành thống nhất ở tầm quốc gia. 

“Nếu chỉ mổ giỏi mà không có chăm sóc trước – sau mổ bài bản, không có sự đồng hành của nhiều chuyên khoa, thì thất bại là điều chắc chắn”, ông Lượng nhấn mạnh.

Hiện danh sách chờ ghép phổi đã có hàng chục bệnh nhân. Nếu không được ghép, sau ba năm, tỉ lệ sống sót của họ chỉ dưới 5%. Mỗi ca ghép thành công vì thế là thêm một cuộc đời được hồi sinh.

Với năng lực hiện tại, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương tin rằng nếu có nhiều nguồn tạng hơn, bệnh viện hoàn toàn có thể thực hiện 40 – 50 ca ghép phổi mỗi năm.

“Với nền tảng sẵn có và sự đầu tư cơ sở vật chất đang hoàn thiện, Việt Nam hoàn toàn có thể sánh vai với các trung tâm ghép phổi lớn trong khu vực và thế giới”, ông Lượng nói.

Theo ông, bệnh viện định hướng tiếp tục xây dựng mô hình bệnh viện hiện đại – chuyên sâu, tập trung vào ghép phổi, ung thư phổi và trị liệu tế bào. 

Đặc biệt, việc phát triển các kỹ thuật mới như điều trị bệnh phổi bằng tế bào gốc đang mở ra kỳ vọng lớn. Nếu thành công, người bệnh Việt Nam sẽ không còn phải ra nước ngoài điều trị với chi phí lên tới hàng chục tỉ đồng, và ngược lại, Việt Nam có thể trở thành điểm đến điều trị theo đúng định hướng “du lịch y tế”.