Những khu vực dự kiến trong Vành đai 3 phải tái cấu trúc

Đề xuất này được đưa ra bởi Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội và Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế – xã hội Hà Nội khi xây dựng Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Hơn 20 phường thuộc diện tái cấu trúc

Theo đề xuất, trong phạm vi Vành đai 3 trở vào, Hà Nội xác định 7 khu vực cụ thể cần tái cấu trúc kết hợp bảo tồn, tôn tạo… gồm: khu vực trung tâm chính trị – hành chính Ba Đình; khu vực hồ Gươm và phụ cận; khu phố cổ; khu phố cũ; khu vực hồ Tây và vùng phụ cận; khu vực hai bên sông Hồng.

Cạnh đó là các khu vực, công trình đặc thù khác, như hệ thống di tích lịch sử – văn hóa đã xếp hạng; các cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng; các khu vực an ninh quốc phòng trọng yếu.

Riêng các khu vực còn lại trong Vành đai 3, cơ quan soạn thảo đề xuất tái cấu trúc toàn diện nếu không đảm bảo yêu cầu về kiến trúc, cảnh quan, hạ tầng đô thị và chất lượng công trình.

Đối chiếu bản vẽ đang được lấy ý kiến với bản đồ địa giới hành chính tại Hà Nội, có thể thấy các khu vực còn lại trong Vành đai 3 gồm các phường: Ngọc Hà, Giảng Võ, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Phú Thượng, Xuân Đỉnh, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Láng, Yên Hòa, Đống Đa, Kim Liên, Bạch Mai, Hai Bà Trung, Thanh Xuân, Phương Liên, Định Công, Tương Mai, Vĩnh Tuy, Vĩnh Hưng, Hoàng Mai…

Về giải pháp quy hoạch, khi tái cấu trúc về hạ tầng, thành phố cần phát triển hạ tầng kỹ thuật “đi trước một bước”, trong đó giao thông sẽ được tổ chức đa tầng (mở rộng mặt cắt đường theo lộ giới quy hoạch, kết hợp phát triển không gian giao thông ngầm, đường nổi và đường trên cao để tối ưu hóa khả năng lưu thông).

Quy hoạch cũng đặt trọng tâm vào giao thông công cộng (TOD), trong đó xây dựng đồng bộ mạng lưới đường sắt đô thị, lấy các nhà ga metro làm hạt nhân để tái thiết đô thị xung quanh.

Thành phố cũng định hướng phát triển hạ tầng ngầm. Theo đó, sẽ đầu tư hệ thống công trình công cộng ngầm, bãi đỗ xe ngầm, đặc biệt là hệ thống giao thông ngầm kết hợp “bể ngầm chứa nước” quy mô lớn nhằm giải quyết triệt để vấn đề ngập úng.

Tỷ lệ ngầm hóa khu vực nội đô được đề xuất đạt trên 40% diện tích đất xây dựng đô thị.

Giãn dân nội đô, hướng tới đô thị “nén – xanh”

Khi tái cấu trúc đô thị, cơ quan soạn thảo cũng đề xuất tái cấu trúc về sử dụng đất và không gian, cảnh quan.

Theo đó, quỹ đất trung tâm sau khi tái thiết được ưu tiên để xây dựng các công trình thương mại, dịch vụ có giá trị gia tăng lớn như: trung tâm tài chính, khu văn phòng cao cấp, thương mại quốc tế (CBD)… tạo nguồn thu cho ngân sách và động lực kinh tế cho thủ đô.

Đồng thời, mô hình phát triển đô thị “nén – xanh” được đề xuất áp dụng, với nguyên tắc giảm mật độ xây dựng nhưng tăng tầng cao. Theo định hướng này, các công trình có thể được xây dựng cao từ 40 – 50 tầng tại một số khu vực trung tâm, qua đó giải phóng diện tích mặt đất dành cho công viên, cây xanh, mặt nước và giao thông.

Quỹ đất dôi dư từ việc giảm mật độ xây dựng sẽ được ưu tiên phát triển các không gian công cộng, góp phần khắc phục tình trạng thiếu hụt hạ tầng xã hội trong nội đô hiện nay.

Cạnh đó, trong phạm vi Vành đai 3, Hà Nội cũng cần thực hiện mục tiêu tái cấu trúc dân cư.

Cụ thể, cần thực hiện chủ trương giãn dân để giảm tải áp lực cho nội đô. Một phần người dân thuộc diện giải tỏa, di dời sẽ được bố trí tái định cư tại chỗ, một phần chuyển tới các khu đô thị mới ở những cực tăng trưởng, như: Đông Anh, Gia Lâm, Hòa Lạc…

Áp dụng các mô hình đô thị đặc thù giải quyết “điểm nghẽn”

Bên cạnh các định hướng tái cấu trúc đô thị, các đơn vị nghiên cứu cũng đề xuất nhiều giải pháp nhằm giải quyết những “điểm nghẽn” về văn minh, trật tự đô thị.

Theo đó, đề xuất áp dụng các mô hình phát triển đô thị đặc thù, phù hợp với bản sắc của Hà Nội như: mô hình “làng trong phố, phố trong làng” bảo đảm hài hòa giữa cấu trúc làng truyền thống với không gian đô thị hiện đại; mô hình “rừng trong thành phố – thành phố trong rừng” giúp tăng cường không gian xanh, mặt nước, sinh thái đô thị, cải thiện vi khí hậu và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Cạnh đó là chiến lược “quy hoạch vùng dự trữ phát triển”. Theo đó, tại những khu vực chiến lược như phía bắc sông Hồng hoặc trục phát triển phía nam, thành phố sẽ dành các quỹ đất quy mô lớn, khoảng 500 – 1.000 ha làm quỹ dự trữ cho tầm nhìn phát triển 50 – 100 năm tới.

Cơ quan soạn thảo cũng đề xuất chuyển đổi từ phát triển các dự án nhà ở đơn lẻ sang mô hình “khu đô thị nhà ở xã hội tập trung” có quy mô lớn, đầy đủ hạ tầng xã hội, giao thông kết nối (gần các ga đường sắt đô thị) và tiện ích công cộng chất lượng cao.

Cùng với đó, cần nghiên cứu bổ sung trong quy hoạch định hướng giải quyết việc tái thiết đô thị, cải tạo đô thị, phương án quy hoạch cho việc cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ (giải pháp về dân số, di dân khỏi nội đô, tái định cư ra các khu đô thị mới…) đồng bộ với cơ chế, chính sách mới…