Nông dân Trung Quốc nhận ‘núi tiền’ thưởng Tết

Những cọc tiền mệnh giá 100 nhân dân tệ xếp chồng lên nhau như một ngọn núi nhỏ trên chiếc bàn dài phủ khăn đỏ đặt ở sân công ty Nông nghiệp Xanh tại huyện An Nghị, thành phố Nam Xương, tỉnh Giang Tây trong lễ phát tiền thưởng Tết.

Trước sự chứng kiến của hàng trăm nông dân, ông Lăng Kế Hà, 65 tuổi, chủ tịch công ty, gọi từng người lên bục nhận thưởng. Họ cười rạng rỡ khi nhận những cọc tiền dày cộp, thành quả sau một năm cống hiến cho công ty.

Công ty Nông nghiệp Xanh năm 2025 quản lý hơn 5.333 ha đất canh tác, sản xuất được 63.500 tấn ngũ cốc. Tổng số tiền thưởng năm nay lên tới 21,29 triệu nhân dân tệ (khoảng 3,04 triệu USD), lập kỷ lục mới cho số tiền mà người dân địa phương gọi là “cổ tức đồng ruộng”.

Quán quân canh tác năm nay của công ty là Lưu Bình Tường, người được nhận khoản thưởng Tết 381.900 nhân dân tệ (khoảng 54.473 USD). Khi người dẫn chương trình xướng tên ông Lưu, đám đông vỗ tay nồng nhiệt.

Ông Lăng, người thuê đất canh tác của làng để trồng trọt thâm canh quy mô lớn, đã duy trì việc trao thưởng Tết bằng tiền mặt suốt 15 năm liên tiếp. Dù thanh toán di động đã phổ biến ở nông thôn Trung Quốc, ông vẫn quyết định trả thưởng cho nông dân bằng tiền mặt vì tin rằng nghi thức này đặc biệt quan trọng.

Kể từ năm 2012 đến nay, công ty Nông nghiệp Xanh của ông Lăng đã chi tổng cộng 90,99 triệu nhân dân tệ tiền thưởng (khoảng 13 triệu USD) cho nông dân trong làng. Những con số này đã thách thức định kiến lâu nay ở Trung Quốc rằng làm nghề nông không có thu nhập tốt.

Ông Lăng từng là chủ một doanh nghiệp vật liệu xây dựng ở thành phố Nam Xương. Bước ngoặt đến khi ông trở về quê hương năm 2010 và chứng kiến cảnh ruộng lúa xanh tươi thời thơ ấu nay mọc đầy cỏ dại, bởi thanh niên rủ nhau lên thành phố tìm việc làm.

“Tôi thấy không ổn chút nào”, ông Lăng nói. “Đất đai tốt như vậy mà để phí thì thật đáng tiếc”.

Bất chấp gia đình phản đối, ông đổ hết tiền tiết kiệm từ kinh doanh vào liên doanh mới, thuê hơn 313 ha đất canh tác và bắt đầu khởi nghiệp lần hai, dù không được học hành bài bản về nông nghiệp. Năm đầu tiên do thiếu kinh nghiệm, ông thất thu khoảng 53 ha lúa.

“Đêm đó, tôi ngồi thụp xuống cánh đồng cho đến khuya”, ông Lăng nhớ lại. “Nhưng tôi tự nhủ thua lỗ là do quyết định của bản thân. Tôi không thể để dân làng chịu thiệt”.

Dù mất mùa, ông Lăng năm đó vẫn trả đủ lương và tiền thưởng cho nông dân. Quyết định này gần như quét sạch vốn liếng của ông, nhưng giúp ông có được thứ khó mua hơn là lòng tin.

Thất bại buộc ông phải suy nghĩ lại, nghiên cứu kiến thức, hỏi han những nông dân dày dạn kinh nghiệm. Cuối cùng, ông chia nhỏ ruộng thành các khối, giao cho những hộ nông dân lành nghề quản lý. Mỗi người nhận mức lương cố định 5.000 tệ mỗi tháng, cùng khoản tiền thưởng Tết dựa trên sản lượng vượt mục tiêu đề ra.

Từ năm 2018, công ty đầu tư mạnh vào các dịch vụ nông nghiệp chuyên nghiệp. Canh tác được tổ chức theo mô hình dây chuyền như nhà máy, với các đội chuyên trách phụ trách từ khâu ươm giống, cấy máy, phun thuốc bằng thiết bị bay không người lái, đến thu hoạch và sấy khô.

Vận hành quy mô lớn mang lại lợi thế cạnh tranh, giúp giảm đáng kể chi phí đầu vào như hạt giống, phân bón, thuốc trừ sâu. Công ty cũng dành riêng các khu vực thử nghiệm giống mới hợp tác với nhiều viện nghiên cứu để canh tác những loại giống tốt nhất trên cánh đồng.

Quy mô hoạt động của công ty đã tăng từ 11 nhân viên lên hơn 500 người, trong đó có hơn 50 thành viên thuộc thế hệ Gen Z. Vương Nghiệp Thịnh, một sinh viên tốt nghiệp đại học, đã trở về quê gia nhập đội ngũ kỹ thuật, vận hành máy bay không người lái. Năm 2025, anh bắt đầu chuyển sang trực tiếp canh tác lúa.

“Chú Lăng khiến tôi tin mình có thể xây dựng sự nghiệp ngay trên đồng ruộng”, Vương nói. “Tôi tin mình có thể nhận được tiền thưởng như những người trồng lúa lành nghề. Tôi tiếp thu nhanh và làm việc chăm chỉ”.

Hồng Hạnh (Theo People)