Tương lai Greenland bất định sau cuộc gặp tại Nhà Trắng

Phát biểu sau cuộc họp tại Nhà Trắng với Phó tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio hôm 14.1 (giờ Mỹ), Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen nói vẫn còn bất đồng cơ bản với Tổng thống Trump, theo tờ The New York Times. “Chúng tôi đã không thể thay đổi lập trường của Mỹ. Rõ ràng là ngài tổng thống có mong muốn kiểm soát Greenland”, ông Rasmussen nói.

Sẽ lập ủy ban chung

Tuy nhiên, ông Rasmussen cho hay không khí của cuộc đối thoại hôm 14.1 mang tính xây dựng và hai bên sẽ thành lập một ủy ban để thảo luận những quan tâm của Tổng thống Trump về Greenland. Ủy ban này sẽ họp trong vài tuần tới để xem liệu có thể đạt được tiến triển nào không.

Đứng cạnh Ngoại trưởng Rasmussen bên ngoài Đại sứ quán Đan Mạch tại Washington D.C sau khi cùng nhà ngoại giao này đến Nhà Trắng, quan chức phụ trách đối ngoại Greenland Vivian Motzfeldt cho hay Greenland hoan nghênh sự hợp tác nhiều hơn với Mỹ nhưng nhấn mạnh: “Điều đó không có nghĩa là chúng tôi muốn thuộc về Mỹ”.

Phát biểu sau cuộc họp nói trên, Tổng thống Trump dịu giọng về vấn đề Greenland, thừa nhận lợi ích của Đan Mạch dù ông vẫn khẳng định không loại trừ bất kỳ lựa chọn nào, theo AFP. “Tôi có mối quan hệ rất tốt với Đan Mạch, và chúng ta sẽ xem mọi chuyện diễn biến thế nào”, ông Trump cho hay. Mặt khác, ông lại nói Đan Mạch không đủ khả năng bảo vệ Greenland.

Trước đó, Tổng thống Trump đã viết trên mạng xã hội Truth Social rằng Mỹ “cần Greenland vì mục đích an ninh quốc gia”. Ông còn viết: “NATO sẽ trở nên hùng mạnh và hiệu quả hơn nhiều nếu Greenland nằm trong tay Mỹ”. Sau cuộc họp không có đột phá ở Nhà Trắng, các nỗ lực ngoại giao tích cực nhằm xoa dịu bế tắc dự kiến sẽ tiếp tục. Trong khi đó, Đài ABC News dẫn lời một số nhà phân tích cho rằng cả Đan Mạch lẫn Greenland có khả năng sẽ tập trung vào việc củng cố hình ảnh đoàn kết trong nước, tình đoàn kết châu Âu, sự ủng hộ từ Quốc hội Mỹ và khối an ninh Bắc Cực do NATO dẫn đầu.

Tăng hiện diện quân sự ở Greenland

Dường như nhằm đáp trả những lời chỉ trích về an ninh của Tổng thống Trump, Đan Mạch và Greenland hôm 14.1 tuyên bố sẽ có sự hiện diện quân sự mở rộng trên hòn đảo và xung quanh Greenland với sự hợp tác của các đồng minh NATO, theo tờ The Washington Post. “Mục đích là huấn luyện khả năng hoạt động trong điều kiện độc đáo của Bắc Cực và tăng cường sự hiện diện của liên minh ở Bắc Cực, mang lại lợi ích cho cả an ninh châu Âu và xuyên Đại Tây Dương”, Bộ Quốc phòng Đan Mạch tuyên bố.

Ít nhất 4 nước NATO, gồm Đức, Thụy Điển, Pháp và Na Uy đều đã xác nhận sẽ gửi binh sĩ đến Greenland trong tuần này, theo CNN. Canada và Pháp cũng thông báo có kế hoạch mở lãnh sự quán tại Nuuk, thủ phủ Greenland, trong những tuần tới. Cũng trong ngày 14.1, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen bày tỏ ủng hộ đối với Greenland, nói rằng hòn đảo này “thuộc về người dân nơi đây”, theo AFP. Cùng ngày, các lãnh đạo Nghị viện Châu Âu kêu gọi Ủy ban Châu Âu và các quốc gia thành viên cung cấp sự hỗ trợ cụ thể và thiết thực cho Greenland và Đan Mạch, đồng thời lên án yêu sách của Mỹ về Greenland.

Theo tờ The Washington Post, bất kỳ động thái nào của Mỹ nhằm trừng phạt Đan Mạch về Greenland đều có thể châm ngòi cho các biện pháp đáp trả của châu Âu và một sự leo thang nhanh chóng xuyên Đại Tây Dương.