Nuôi biển công nghệ cao khởi sắc

Sau hơn một năm triển khai Đề án thí điểm phát triển nuôi biển công nghệ cao, trên nhiều vùng biển của tỉnh Khánh Hòa đã bắt đầu xuất hiện những lồng tròn HDPE quy mô lớn giữa biển khơi. Sự thay đổi này là bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển kinh tế biển của địa phương.

Hiệu quả bước đầu

Tháng 1-2025, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án thí điểm phát triển nuôi biển công nghệ cao tại Khánh Hòa. Sau đó, UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành kế hoạch triển khai và xác định cụ thể các khu vực biển trong phạm vi 3 hải lý và từ 3 đến 6 hải lý để tổ chức nuôi trồng thủy sản công nghệ cao. Mục tiêu của đề án là phát triển nuôi biển theo quy mô công nghiệp, tăng năng suất và giá trị sản xuất, đồng thời cải thiện thu nhập cho ngư dân và bảo vệ môi trường biển.

Sau một năm triển khai, nhiều mô hình thí điểm đã mang lại kết quả tích cực. Tại khu vực Đầm Bấy (phường Nha Trang), 5 hộ dân đã lắp đặt 10 lồng nuôi HDPE, mỗi lồng có thể tích khoảng 800 m³. Cá sau khi được ương trong lồng gỗ gần bờ, đạt trọng lượng 50 – 60 g/con sẽ được chuyển ra lồng HDPE ngoài biển để nuôi thương phẩm.

Với phương thức này, các hộ dân đã thả hơn 144.000 con cá chim vây vàng vào 9 lồng nuôi. Sau thời gian chăm sóc, đợt thu hoạch đầu tiên từ 3,5 lồng đã đạt sản lượng 36,5 tấn, kích cỡ trung bình 0,7 – 1 kg/con, tỉ lệ sống hơn 85%. Sau khi trừ chi phí và khấu hao lồng nuôi, lợi nhuận thu được khoảng 1,7 tỉ đồng, tương đương khoảng 485 triệu đồng/lồng nuôi.

Không chỉ ở Đầm Bấy, nhiều khu vực khác trong tỉnh cũng tham gia mô hình. Tại Bãi Giông (xã Nam Ninh Hòa), các hộ dân đã thả 30.000 con cá chim vây vàng từ tháng 8-2025. Đến nay, cá đạt trọng lượng trung bình khoảng 0,5 kg/con, tỉ lệ sống khoảng 80%, dự kiến sản lượng đạt 12 tấn.

Trong khi đó, tại khu vực Cổ Cò (xã Đại Lãnh), các hộ nuôi cá mú đang chuẩn bị chuyển cá sang lồng HDPE khi đạt trọng lượng 0,8 – 1,2 kg/con, tiếp tục nuôi đến khi đạt 2 – 2,5 kg/con để bán với giá khoảng 400.000 – 450.000 đồng/kg, sản lượng ước tính 45 tấn.

Ông Lê Đình Khiêm, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo – Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) tỉnh Khánh Hòa, đánh giá việc sử dụng lồng nhựa HDPE giúp tăng độ bền và khả năng chịu sóng gió so với lồng gỗ truyền thống, qua đó nâng cao mức độ an toàn trong sản xuất.

Đồng thời, nuôi biển xa bờ giúp giảm mật độ nuôi ven bờ, tận dụng điều kiện thủy văn thông thoáng, góp phần cải thiện khả năng tự làm sạch của môi trường nước và hạn chế nguy cơ ô nhiễm cục bộ. Quan trọng hơn, mô hình này đang dần thay đổi tư duy sản xuất của người dân, hướng đến phương thức nuôi hiện đại, chuyên nghiệp và bền vững.

Từng bước đầu tư, liên kết bài bản

Tuy hiệu quả, song theo nhiều hộ nuôi, chi phí đầu tư ban đầu cho một lồng HDPE và các thiết bị công nghệ cao vẫn còn khá lớn. Đây là rào cản lớn khiến việc nhân rộng mô hình chưa thể diễn ra nhanh như kỳ vọng.

Bên cạnh đó, hạ tầng hậu cần phục vụ nuôi biển xa bờ vẫn còn thiếu. Tại nhiều khu vực, ngoài các lồng nuôi cá, hầu như chưa có hệ thống bè hậu cần để tập kết thức ăn, vật tư hoặc làm nơi trú ngụ cho người chăm sóc. Tại vùng nuôi Hòn Nội, ngư dân từ Nam Cam Ranh phải mất khoảng 2,5 – 3 giờ di chuyển bằng tàu để vận chuyển thức ăn, con giống và vật tư ra khu vực nuôi. Chi phí vận hành vì vậy tăng lên đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh tế của mô hình.

Nhiều ý kiến cho rằng để phát triển nuôi biển xa bờ theo quy mô lớn, cần có sự tham gia của doanh nghiệp đủ tiềm lực tài chính nhằm đầu tư hạ tầng hậu cần, logistics và chuỗi chế biến. Tuy vậy, hiện nay vẫn chưa có cơ chế pháp lý cụ thể để giao khu vực biển cho doanh nghiệp đầu tư hạ tầng phục vụ nuôi trồng thủy sản, khiến việc triển khai còn chậm.

Trước thực tế đó, Sở NN-MT đã kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các địa phương sớm đề xuất vị trí xây dựng bến thủy nội địa phục vụ hoạt động nuôi biển. Đồng thời, các địa phương tiếp tục hình thành các hợp tác xã nuôi biển để tăng khả năng liên kết sản xuất.

Song song đó, tỉnh đang kêu gọi những doanh nghiệp có tiềm lực tài chính và kinh nghiệm trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản tham gia đầu tư, liên kết với ngư dân để phát triển các vùng nuôi biển xa bờ theo chuỗi giá trị.