Ông Trump tiếp tục khẳng định ‘cần Greenland’ vì an ninh quốc gia, Đan Mạch và EU phản ứng

Theo Hãng tin AFP, ngày 4-1, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục nhấn mạnh quan điểm rằng Greenland nên trở thành một phần của nước Mỹ, bất chấp lời kêu gọi của Thủ tướng Đan Mạch yêu cầu Washington ngừng “đe dọa” vùng lãnh thổ này.

Phát biểu trên chuyên cơ Air Force One khi trở về Washington, ông Trump nói: “Chúng ta cần Greenland vì lý do an ninh quốc gia, và Đan Mạch sẽ không thể đáp ứng được điều đó”.

Ông cũng cho rằng Greenland, vùng đất giàu các khoáng sản thiết yếu cho ngành công nghệ, là cần thiết cho an ninh quốc gia Mỹ.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Mỹ vừa tiến hành can thiệp quân sự vào Venezuela, bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro và tuyên bố sẽ kiểm soát quốc gia Nam Mỹ này trong thời gian không xác định.

Động thái này làm dấy lên lo ngại mới liên quan đến Greenland, nơi ông Trump nhiều lần tuyên bố muốn sáp nhập do vị trí chiến lược tại khu vực Bắc Cực.

Theo Axios, ông Trump đang để ngỏ thời điểm hành động. Ông cho biết Mỹ “sẽ tính đến Greenland trong vài tháng tới”, đồng thời đề xuất “bàn sâu hơn về vấn đề này trong khoảng 20 ngày nữa”.

Trước đó, bà Katie Miller – vợ của cố vấn thân cận nhất của ông Trump – đăng hình ảnh quốc kỳ Greenland được phối màu theo cờ Mỹ kèm dòng chữ “SẮP TỚI”, khiến dư luận Đan Mạch và châu Âu phản ứng dữ dội.

Đáp lại, Đại sứ Đan Mạch tại Mỹ, ông Jesper Moeller Soerensen, đã đưa ra một “lời nhắc nhở thân thiện” để đáp lại bài đăng của bà Katie Miller, rằng đất nước ông – một thành viên NATO – đã “tăng cường đáng kể các nỗ lực an ninh tại Bắc Cực” và hợp tác chặt chẽ với Washington trong lĩnh vực này.

“Chúng ta là những đồng minh thân cận và nên tiếp tục hợp tác với nhau trên tinh thần đó”, ông Soerensen viết.

Đồng thời, Đan Mạch và Liên minh châu Âu cũng phản ứng gay gắt trước chương trình nghị sự của ông Trump liên quan đến Greenland.

“Tôi phải nói rất rõ ràng với Mỹ: việc cho rằng Mỹ nên giành quyền kiểm soát Greenland là hoàn toàn vô lý”, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nhấn mạnh, đồng thời kêu gọi Washington ngừng “đe dọa một đồng minh lịch sử”.

Về phía Greenland, Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen gọi bài đăng của bà Miller là “thiếu tôn trọng”. “Quan hệ giữa các quốc gia và các dân tộc được xây dựng trên sự tôn trọng lẫn nhau và luật pháp quốc tế – chứ không phải trên những cử chỉ coi thường vị thế và quyền lợi của chúng tôi”, ông viết trên mạng xã hội X.

Ông Nielsen nhấn mạnh: “Khi Tổng thống Mỹ tuyên bố ‘chúng tôi cần Greenland’ và đặt chúng tôi ngang hàng với Venezuela, thậm chí gợi nhắc đến các kịch bản can thiệp quân sự, đó không chỉ là sự sai lệch nghiêm trọng mà còn là một sự xúc phạm không thể chấp nhận”.

Ông cũng nhấn mạnh rằng người dân “không có lý do gì để hoảng loạn hay lo ngại”. Greenland “không phải để bán, và tương lai của đất nước không được quyết định bởi các bài đăng trên mạng xã hội”.

Nhà báo Dave Lawler nhận định động cơ then chốt trong tham vọng của ông Trump là mong muốn kiểm soát trữ lượng khoáng sản khổng lồ của Greenland.

Ngoài ra, trong bối cảnh Bắc Cực ấm lên do biến đổi khí hậu, băng tan đang mở ra các tuyến hàng hải và thương mại mới, đồng thời tạo điều kiện cho việc thiết lập các căn cứ quân sự. 

Theo phân tích của nhà báo Colin Demarest, Trung Quốc và Nga cũng đang gia tăng hiện diện tại khu vực này, coi đây là điểm giao thoa giàu tài nguyên và có ý nghĩa chiến lược.