Máy bay của Hải quân và Thủy quân lục chiến Mỹ thuộc Không đoàn tàu sân bay số 9 được bố trí trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln tham gia chiến dịch tập kích Iran (Ảnh: Reuters).
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/5 tuyên bố “nhiều quốc gia, đặc biệt là những nước bị ảnh hưởng bởi nỗ lực của Iran nhằm đóng cửa eo biển Hormuz, sẽ gửi tàu chiến, phối hợp với Mỹ, để giữ cho tuyến đường này mở và an toàn”.
Ông Trump hy vọng Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và các nước khác sẽ gửi tàu chiến tới vùng biển gần Iran.
Một số nước tỏ ra dè dặt trước đề nghị của nhà lãnh đạo Mỹ.
Phát biểu trên chương trình tranh luận chính trị của đài truyền hình NHK, ông Takayuki Kobayashi, trưởng ban chính sách của đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi, nói: “Tôi cho rằng ngưỡng để điều tàu hải quân Nhật Bản đến khu vực này là “cực kỳ cao” theo luật hiện hành của Nhật Bản”.
Ông nói thêm: “Về mặt pháp lý, chúng ta không loại trừ khả năng này, nhưng xét đến tình hình hiện tại khi cuộc xung đột đang diễn ra, tôi tin rằng đây là điều cần phải được xem xét hết sức thận trọng”.
Nhật Bản, nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới, là nước nhập khẩu dầu lớn thứ 5, trong đó 95% dầu từ Trung Đông và 70% đi qua eo biển Hormuz.
Tuần trước, Thủ tướng Takaichi phát biểu tại một phiên họp Quốc hội rằng “chưa có quyết định nào được đưa ra” về việc có nên điều tàu chiến Nhật Bản đến Trung Đông để hộ tống tàu chở dầu hay không.
Thủ tướng Takaichi dự kiến sẽ đến Washington trong tuần này để hội đàm với Tổng thống Trump. Hai nhà lãnh đạo dự kiến thảo luận nhiều vấn đề, bao gồm an ninh khu vực châu Á – Thái Bình Dương, cũng như cuộc chiến với Iran.
Ông Kobayashi cho biết ông muốn bà Takaichi “xác định rõ ý định thực sự của Tổng thống Trump” về lời kêu gọi đưa tàu chiến tới eo biển Hormuz.
Ông hy vọng các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về cách Tokyo và Washington “có thể hợp tác chặt chẽ để đảm bảo không có khoảng trống nào trong khuôn khổ an ninh của Đông Á” khi Mỹ được cho là đang điều lực lượng quân sự từ các căn cứ ở Nhật Bản và Hàn Quốc đến Vùng Vịnh.
Vị trí eo biển Hormuz gần Iran (Ảnh: BBC).
Theo Bộ Ngoại giao Pháp, nước này sẽ không điều tàu chiến đến eo biển Hormuz.
“Không. Nhóm tác chiến tàu sân bay (Pháp) vẫn đang ở phía Đông Địa Trung Hải”, Bộ Ngoại giao Pháp cho biết.
Người phát ngôn của Bộ Quốc phòng Anh cho biết rằng Anh “đang thảo luận với các đồng minh và đối tác về một loạt lựa chọn để đảm bảo an ninh vận tải biển trong khu vực”.
Người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington không cho biết liệu Bắc Kinh có kế hoạch triển khai lực lượng hải quân đến eo biển Hormuz hay không.
Người phát ngôn nói rằng Trung Quốc kêu gọi chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch, và “tất cả các bên đều có trách nhiệm đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định và không bị gián đoạn”.
Một quan chức của Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cho biết Hàn Quốc “đang theo dõi sát sao những phát ngôn của Tổng thống Trump trên mạng xã hội và sẽ xem xét kỹ lưỡng vấn đề này trong cuộc tham vấn chặt chẽ với Mỹ”.
“Hàn Quốc đang xem xét toàn diện và tìm hiểu nhiều biện pháp khác nhau… để đảm bảo an toàn cho các tuyến đường vận chuyển năng lượng”, quan chức Hàn Quốc cho biết thêm.
Kể từ khi xung đột bắt đầu nổ ra vào ngày 28/2, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã gần như phong tỏa eo biển, khiến nhiều tàu chở dầu bị mắc kẹt. Việc nguồn cung bị gián đoạn đã góp phần khiến giá dầu tăng mạnh và gây áp lực lớn lên nền kinh tế toàn cầu.
Hormuz là tuyến thương mại then chốt giữa Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman, nơi khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới đi qua. Năm ngoái, khoảng 20 triệu thùng dầu đã đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi bác bỏ tuyên bố rằng Iran đã đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz. Ông nói rằng tuyến đường này chỉ bị chặn đối với “các tàu của Mỹ và Israel, chứ không phải của các nước khác”.
Ông Alireza Tangsiri, một chỉ huy cấp cao của Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, cũng khẳng định eo biển Hormuz vẫn mở cửa cho các tàu tham gia vận tải biển quốc tế, ngoại trừ các tàu của Mỹ, Israel và các đồng minh của hai nước này.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/phan-ung-cua-cac-nuoc-khi-my-keu-goi-dua-tau-chien-toi-eo-bien-gan-iran-20260315175231307.htm
